4.5. Huyện Long Khánh

IV.5. Huyện Long Khánh:

Diện tích tự nhiên: 497,75 km2.

Diện tích canh tác: 23.798 ha.

Dân số: 200.822 người (01/04/1999).

Giáp với: Huyện Định Quán (Bắc), huyện Xuân Lộc (Đông), tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (Nam), huyện Long Thành (Tây Nam), huyện Thống Nhất (Tây Bắc).

 


Trước năm 1837, địa bàn Long Khánh là vùng dân tộc ít người, sử cũ gọi là man sách, thuộc hai thủ Long An và Phước Khánh và một số buôn, sóc xen kẻ của đồng bào dân tộc tỉnh Bình Thuận. Tháng 3 năm 1836, Bố chánh Biên Hòa Phạm Duy Trinh tâu xin và được phép mộ dân, khai khẩn đến vùng núi Chứa Chan. Tháng 11 năm 1837 (triều Minh Mạng) mới đặt huyện Long Khánh gồm 5 tổng, 36 xã thôn, 451 số đinh, trên cơ sở nhập hai trại man ở hai đồn Long An và Phước Khánh, lúc đó thuộc Phủ Phước Tuy cũng mới lập. Năm 1851, bỏ huyện Long Khánh, nhập về Phủ Phước Tuy. Sách Địa Phương Chí tỉnh Long Khánh năm 1968 còn có nhắc đến tên quận Núi Chứa Chan được thành lập đầu thế kỷ XX, sau quận lỵ dời về Võ Đắc nên gọi là quận Võ Đắc và bãi bỏ năm 1912. Sau năm 1924, quận Xuân Lộc mới chính thức thành lập. Năm 1939, quận Xuân Lộc có 2 tổng (tổng Bình Lâm Thượng và tổng An Viễn) với các xã: Xuân Lộc, Bình Lộc, Hưng Lộc, Tân Phong, Tân Lập, Gia Ray, Cam Tiên.

Năm 1957, chính quyền lập tỉnh Long Khánh bao gồm quận Xuân Lộc. Năm 1976, huyện Xuân Lộc được thành lập thuộc tỉnh Đồng Nai, đến năm 1991 chia huyện Xuân Lộc thành huyện Xuân Lộc và huyện Long Khánh. Hiện huyện Long Khánh gồm 1 thị trấn và 17 xã:

1. Thị trấn Xuân Lộc.

2. Xã Bảo Quang.

3. Xã Bảo Vinh.

4. Xã Bàu Sen.

5. Xã Bình Lộc.

6. Xã Long Giao (MN)

7. Xã Nhân Nghĩa (MN).

8. Xã Sông Nhạn.

9. Xã Suối Tre (MN).

10. Xã Thừa Đức.

11. Xã Xuân Đường.

12. Xã Xuân Lập (MN).

13. Xã Xuân Mĩ (MN).

14. Xã Xuân Quế.

15. Xã Xuân Tân (MN).

16. Xã Xuân Thanh (MN).

17. Xã Xuân Thạnh (MN).

18. Xã Xuân Thiện.

Dấu vết người xưa sinh sống ở Long Khánh từ lâu đời. Mộ cổ Hàng Gòn, qua đồng Long Giao là những di sản văn hóa quan trọng được giới nghiên cứu trong và ngoài nước biết đến. Đất Long Khánh màu mỡ, rất tốt cho các cây công nghiệp, thực dân Pháp sớm khai thác nơi đây thành vùng chuyên canh cao su, cà phê. Do vậy, công nhân đồn điền cao su, cà phê hình thành ở đây khá sớm (từ đầu thế kỷ XX), ngọn lửa đấu tranh cách mạng cũng nổi dậy khá sớm từ đây. Công nhân cao su Bình Lộc, Dầu Giây, Hàng Gòn, An Lộc... là những đơn vị giàu truyền thống đấu tranh cách mạng. Đồng bào dân tộc ít người qủa cảm, kiên cường, đóng góp nhiều cho kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ. Thời kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ, huyện Long Khánh là địa bàn luôn ác liệt; địch dội bảo lửa vào đây để lập vành đai che chở Sài Gòn. Ngày 21 tháng 4 năm 1975, thị trấn Xuân Lộc đi vào lịch sử với sự kiện mở tung cánh cửa thép để đại quân cách mạng tiến chiếm Sài Gòn, giải phóng hoàn toàn miền Nam.

Thành tích kháng chiến của huyện Long Khánh được Nhà nước ghi nhận, tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân ngày 20 tháng 11 năm 1994. Các đơn vị khác cũng được tuyên dương Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân:

1. Đội Trinh sát vũ trang thị xã Long Khánh (tuyên dương 3/6/1976).

2. Đội Biệt động thị xã Long Khánh ( tuyên dương 3/6/1976).

3. Đội dân quân du kích xã Bình Lộc (02/06/1976).

4. Đội dân quân kích xã Bảo Vinh (06/11/1978).

5. Nhân dân và lực lượng vũ trang đồn điền cao su An Lộc (29/01/1996).

6. Nhân dân và lực lượng vũ trang đồn điền cao su Cẩm Mỹ (20/12/1994).

7. Cán bộ, công nhân viên, lực lượng tự vệ đồn điền cao su Bình Lộc (29/1/1996).

8. Nhân dân và lực lượng vũ trang xã Xuân Tân (02/08/1998).

9. Nhân dân và lực lượng vũ trang xã Xuân Lập (02/08/1998).

Phong trào cách mạng của huyện Long Khánh cũng hun đúc thành tích của 31 Bà mẹ Việt Nam anh hùng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (liệt sĩ Lê A, liệt sĩ Hồ Thị Hương, liệt sĩ Trần Văn Nuôi, Nguyễn Văn Quang), và một Anh hùng lao động (Nguyễn Thị Ngời). Ngoài di tích quốc gia Mộ cổ Hàng Gòn, Cụm di tích chiến thắng Xuân Lộc cũng là di tích được xếp hạng quốc gia theo Quyết định số 1288/VH-QĐ của Bộ Văn Hóa - Thông Tin ngày 16 tháng 11 năm 1988.

Sau ngày thống nhất đất nước, huyện Long Khánh cùng cả nước khắc phục hậu quả chiến tranh, khôi phục và phát triển sản xuất; nhiều công trình xây dựng được thực hiện: Đường đến nông thôn được cải tạo, nâng cấp, điện kéo về đến trung tâm tất cả các xã, trường cấp I đến cụm dân cư, huyện có Trường chuyên Lê Quý Đôn, trường cấp III công lập và bán công. Mức sống vật chất tinh thần của nhân dân được phát triển không ngừng, số liệu điều tra năm 1998, 44,3 % số hộ có xe gắn máy, 68,5 % số hộ có tivi, chỉ đứng sau thành phố Biên Hòa, tổng sản phẩm quốc nội bình quân đầu người 563 USD (1997) tăng 26 % so với năm trước. Long Khánh là huyện trong nhiều năm liền đạt các giải cao của tất cả các cuộc thi cấp tỉnh về các mặt: Văn hóa, thể thao, giáo dục, xây dựng đời sống văn hóa, nếp sống văn hóa, nông dân sản xuất giỏi, kế hoạch hóa gia đình, chăm sóc trẻ em,

Huyện Long Khánh sản xuất nông nghiệp là chính nhưng thế mạnh là cây lâu năm (16.426 ha) với năng suất và chất lượng cao như: Cà phê, tiêu, điều, chôm chôm, sầu riêng, chuối... Cao su là cây công nghiệp chiến lược bám rễ trên địa bàn Long Khánh từ lâu đời do Công ty cao su quản lý nhưng nguời lao động địa phương hưởng lợi. Các nông trường trên địa bàn: Nông trường Cẩm Mỹ, Nông trường Hàng Gòn, Nông trường An Lộc, Nông trường Bình Lộc, Nông trường Ông Quế và Trung tâm công ty cao su Đồng Nai vừa giàu truyền thống cách mạng vừa làm nhiệm vụ kinh tế, vừa có nhiều đóng góp lớn cho các mặt công tác văn hóa, xã hội, từ thiện ở địa phương.

Comments