4.9. Huyện Tân Phú

IV.9. Huyện Tân Phú:

Diện tích tự nhiên: 781,13 km2.

Diện tích canh tác: 23.383,38 ha.

Dân số (01/04/1999): 161.339 người.

Cộng đồng các dân tộc: Kinh (143.866 người), Châu Mạ (920 người), Châu Ro (18 người), Stiêng (446 người), Hoa (8.920 người), Nùng (238 người).

Tôn giáo: Công giáo (54.013 người), Phật giáo (24.285 người), Tin Lành (832 người).

Huyện miền núi, giáp với: Tỉnh Lâm Đồng (Bắc, Đông Bắc), tỉnh Bình Thuận (Đông), huyện Định Quán (Nam), tỉnh Bình Phước (Tây).


Lịch sử hình thành và truyền thống đấu tranh cách mạng của huyện Tân Phú gắn với huyện Định Quán (xem IV. 8: Huyện Định Quán).

Sau năm 1954, chính quyền Sài Gòn lập ở địa bàn huyện Tân Phú ngày nay 2 khu định cư Phương Thọ (gồm các ấp Phương Lâm, Thọ Lâm, Mán 5 sao trắng), Đồng Hiệp (gồm các ấp: Trà Cổ, Phước Lâm, Lôc Lâm), ngoài ra còn 23 xóm thượng rải rác. Sau khi tách huyện năm 1991, huyện Tân Phú gồm 1 thị trấn và 17 xã:

1. Thị trấn Tân Phú (MN).

2. Xã Phú Xuân.

3. Xã Phú Bình (MN).

4. Xã Phú Sơn (MN).

5. Xã Thanh Sơn (MN).

6. Xã Phú Điền (MN).

7. Xã Phú Thịnh (MN).

8. Xã Tà Lài (MN).

9. Xã Nam Cát Tiên (MN).

10. Xã Phú Thạnh.

11. Xã Phú Lâm.

12. Xã Phú Trung (MN).

13. Xã Phú An (MN).

14. Xã Trà Cổ (MN).

15. Xã Phú Lộc (MN).

16. Xã Phú Lập (MN).

17. Xã Núi Tượng (MN).

18. Xã Đắc Lua (MN).

Các xã Núi Tượng, Đắc Lua, Nam Cát Tiên được thành lập trên cơ sở của Đoàn 600 làm nhiệm vụ kinh tế những năm đầu giải phóng. Xã Tà Lài được tách ra từ xã Phú Lập, nhưng trước đó là địa bàn cư trú của người Châu Mạ, Stiêng, là căn cứ kháng chiến. Thực dân Pháp đã lập tại đây nhà tù để giam giữ tù chính trị, năm 1941 các chiến sĩ cách mạng như Trần Văn Giàu, Tô Ký, Dương Quang Đông... được đồng bào dân tộc ở Tà Lài giúp đỡ đã vượt ngục về với nhân dân. Di tích nhà tù hiện chỉ còn 1 lồng sắt chìm dưới sông Đồng Nai, nhờ đó xác định được vị trí của nhà tù khi xưa.

Tân Phú tiếp giáp với Vườn quốc gia Nam Cát Tiên, địa hình gò đồi, nhiều dấu vết của núi lửa, đất thuận cho các loại cây thuốc lá, cà phê, đậu, bắp... Thuốc lá là thế mạnh, năm 1997, diện tích 4.398 ha, đạt 2.999 tấn dẫn đầu sản lượng toàn tỉnh. Năm 1996, sản lượng lương thực qui thóc cao nhất trong các năm với 65.528 tấn; tổng giá trị sản phẩm trên địa bàn đạt 404,95 tỷ, bình quân đầu người khoảng 360 USD. Các công trình xây dựng điện về trung tâm các xã, đường nội thị và đường Tân Phú - Phú Lập - Núi Tượng, Chợ Phú Lâm (1995), Khu hành chính ủy ban và huyện ủy (1994), hồ Đa Tôn... được xem là những cố gắng lớn trong xây dựng và phát triển huyện Tân Phú từ sau ngày giải phóng.

Huyện Tân Phú có 5 Bà mẹ Việt Nam anh hùng, huyện được công nhận đơn vị đạt chuẩn quốc gia về chống mù chữ và phổ cập giáo dục tiểu học tháng 2 năm 1998.

Comments