1699 - 1700

1699

Mùa Thu năm Kỷ Mão, tra bắt đạo Hòa-Lang (tức đạo Công giáo): Phàm những người thuộc về dân nước ta thì bắt bỏ đạo trở lại người thường và lấy những chỗ nhà tu đạo làm nhà thường dân ở; còn người Tây Dương thì đuổi họ về nước.

1699 – 1700

Mùa Thu năm Kỷ Mão (1699), vua nước Chân Lạp là Nặc Thu làm phản, trấn thủ Doanh Châu (Vĩnh Long) là Trần Thượng Xuyên tâu về, chúa lại sai Nguyễn Hữu Cảnh làm Thống suất, Cai bạ Phạm Cẩm Long làm Tham mưu, Lưu thủ Trấn Biên Nguyễn Hữu Khánh làm Tiên phong lãnh quân 2 dinh Bình Khang và Trấn Biên cùng 7 thuyền thuộc dinh Quảng Nam cùng tướng sĩ Long Môn đi đánh dẹp. Mùa Xuân năm Canh Thìn (1700) bày trận ở Rạch Giá, đắp lũy Hoa Phong, sai người dò xem tình hình thực hư rồi chia đường tiến đánh bức lũy Nam Vang và Bích Đôi. Nặc Thu ra đón đánh, Nguyễn Hữu Cảnh mặc giáp trụ đứng ở mũi thuyền đốc thúc các quân đánh gấp. Nặc Thu bỏ chạy, Nặc Yêm ra hàng. Hữu Cảnh vào thành vỗ về chiêu an dân chúng. Kế Nặc Thu cũng tới quân dinh xin hàng, Hữu Cảnh lấy lòng thành thực vỗ về yên ủi, bảo Nặc Thu về La Bích chiêu tập lưu dân. Nguyễn Hữu Cảnh kéo quân về Cù lao Cây Sao (Cù lao Ông Chưởng) đưa tin thắng trận báo về. Gặp lúc mưa to gió lớn, gò Lau Vôi (gò đất có nhiều lau, có phấn trắng như vôi: Lau Vôi, đọc “Lau Dôi”) trước cù lao lỡ đổ. Tục truyền: Đêm ấy Nguyễn Hữu Cảnh nằm mơ thấy thần bảo: “Tướng quân nên về cho sớm, đóng ở đây lâu không có lợi”. Hữu Cảnh cười nói: “Số mệnh là do trời, đâu phải do đất này”. Khi tỉnh dậy, ông thấy trong người rất mỏi mệt. Đến tết Đoan Ngọ, Hữu Cảnh gượng bệnh cùng các tướng ăn tiệc, chợt thổ ra một cục máu bèn lấy tay che đi, không cho mọi người biết để yên lòng quân. Kế bệnh nặng thêm, than rằng: “Ta muốn noi chí cha ông ra sức báo nước, song số trời có hạn, há sức người mà làm được đâu !” bèn dẫn quân về tới Rạch Gầm thì chết, năm ấy 51 tuổi. Chúa nghe tin rất thương tiếc, tặng là Hiệp tán công thần Đặc tiến Chưởng dinh, thụy là Trung Cần, ban cho vàng lụa để hậu táng. Người Chân Lạp lập đền thờ ông ở đầu bãi Nam Vang và ở cù lao chỗ ông dừng quân, còn chỗ ông đi qua tại đạo Đông Khẩu, người ta đều nhớ ơn đức nên lập đền thờ; nhân đó gọi tên cù lao đó là cù lao Ông Lễ, sông ấy là sông Ông Lễ vì tước của Nguyễn Hữu Cảnh là Lễ Tài hầu nên gọi như vậy. Ở chỗ quàn quan tài tại cù lao Đại Phố thuộc Trấn Biên cũng lập đền thờ. Nơi nào cũng hiển hiện linh ứng (ĐNLTTB).

1700

Tháng 7, bắt đầu định sắc cờ cho thuyền vận tải; ra lệnh cho thuyền các hạt chở thuế, mỗi hạt có sắc cờ riêng: Thăng Hoa thì cờ vàng, Điện Bàn cờ xanh, Quảng Ngãi cờ đỏ, Qui Ninh cờ trên đỏ dưới trắng, Phú Yên cờ trên trắng dưới đen, còn Bình Khang, Diên Ninh, Bình Thuận, Gia Định thì cờ trên xanh dưới đỏ. Việc định sắc cờ cho thuyền vận tải chở thuế này đã chỉ ra việc thu thuế ở xứ Gia Định đã thống thuộc vào lề luật chung ở Đàng Trong của họ Nguyễn.

Comments