1789

1789

­– Tháng Giêng. Nguyễn Ánh định lệ thuế cảng cho thuyền buôn Trung Quốc (thuyền Hải Nam, thuyền Triều Châu, thuyền Quảng Đông, thuyền Phước Kiến, thuyền Thượng Hải) và ra lệnh: “phàm hàng hóa của thuyền, nếu có vật gì quan hệ đến binh dụng như chì, sắt, đồng, diêm tiêu, lưu huỳnh thì nộp cho quan, trả tiền đúng giá, nếu cùng nhau mua bán riêng thì có tội”

– Tháng 2. Ban lệnh cấm giết trâu vì nhu cầu sức kéo cần mà trâu bị bệnh chết nhiều. Kẻ nào phạm cấm này thì quan xử bãi, dân thì xử 100 roi và sung dịch phu.

– Tháng 4. Cấm thuyền buôn nước ngoài chở trộm vật cấm: Thóc, gạo, kỳ nam, trầm hương, ngà voi, sừng tê. Ai dám mua bán riêng các thứ ấy xử 100 roi và xiềng sung dịch phu 3 năm, tài sản sung công.

– Tháng 5. Cấm phù thủy và đồng bóng. Kẻ nào còn phạm cấm: Phù thủy xử phạt 100 roi và sung phu dịch 6 tháng; cô đồng xử 100 roi và sung giã gạo 6 tháng. Lại lệnh 4 dinh bỏ những nhân viên ở hai ty Pháp lục và Đạo sĩ.

Cấm con hát không được ghi lộn vào sổ quân. Các dinh từ Chưởng quân đến Cai đội, nếu ai muốn nuôi con hát thì cho lập riêng sổ “ban chơi xuân”, thuế thân theo như quân hạng, sắc quần áo không được giống như các quân: Khi có việc thì tòng chinh, không việc thì hát xướng. Nếu đã vào sổ quân mà còn đi hát xướng, có người tố giác thì xử 100 roi, xiềng sung dịch phu 1 năm, quan cai quản bị phạt tiền 30 quan để thưởng cho người cáo giác.

– Tháng 6. Đặt quan Điền tuấn, gồm 12 người (trong đó có Trịnh Hoài Đức, Lê Quang Định, Ngô Tùng Châu, Hoàng Minh Khánh) chia đi bốn dinh Phiên Trấn, Trấn Biên, Vĩnh Trấn, Trấn Định để khuyên bảo nông dân, cứ theo sổ đinh, phủ binh cho đến hạng cùng cố, đều phải cố sức làm ruộng. Người nào không làm ruộng thì sung thay chân phủ binh. Ai cày cấy mà thu hoạch cao (ruộng lầy được 100 thúng, ruộng núi 70 thúng) thì phủ binh được miễn một năm tòng chinh, dân thì miễn dao dịch một năm. Lại mộ dân ngoại tịch làm điền tốt: cấp cho ruộng hoang, trâu cày và nông cụ; nếu ai không đủ vốn làm ruộng thì nhà nước cho vay, sau mùa gặt thì nộp thóc trả nợ.

– Tháng 7. Dân cư thôn Tân Lập ở Trấn Biên có nạn cọp. Vua ra lệnh tìm cách bắt: Ai bắt sống thưởng 15 quan tiền, giết thì thưởng 10 quan.

– Tháng 8. Sai đóng chiến thuyền lớn 40 chiếc, thuyền đi biển hơn 100 chiếc, lại sai các nha văn võ cùng các đao thủ thuộc các dinh Trấn Biên, Trấn Định, Vĩnh Trấn đi lấy ván gỗ về nộp.

– Tháng 11. Sai dinh Trấn Biên mua đường cát, mỗi năm lấy 10 vạn cân làm hạng. Cứ số đường 100 cân thì phát trước tiền công cho 10 quan, đến ngày nộp đường cho nhà nước thì theo giá chợ mà cấp thêm. Việc mua đường là nhằm tích trữ sẵn để đổi cho người Tây dương lấy binh khí.

– Tháng 12:

* Đắp bảo (đồn canh phòng thủ đường sông) Đồng Môn ở Trấn Biên. 

* Định lệ thuế thuyền nghề cá: Lòng rộng 6 thước trở lên là hạng nhất, thuế 10 quan; 5 thước trở lên là hạng nhì, thuế 7 quan 5 tiền; 3 - 4 thước trở lên là hạng ba, tiền thuế 5 quan.

* Định lệnh bắt trộm cướp: Trong 2 tháng phải bắt được bọn gian giải trị; quá hạn đó các quan không bắt được thì phải đền cho dân bị trộm cướp.

Comments