1841

1841

Tháng 1. Ngày Bính Ngọ, Thiệu Trị lên ngôi Hoàng đế, đổi niên hiệu. Ban chiếu thư cho thiên hạ và lệnh đại xá.

* Thưởng cho các binh dõng ở tỉnh Biên Hòa đóng chặn ở địa đầu mỗi người tiền lương bổng nửa tháng.

* Thiệu Trị chuẩn cho Biên Hòa đôn đốc bắt điền ngày, hạn trong 1 tháng phải đủ số vì do có nhiều nguyên do mà thiếu đi 100 binh lính.

* Truyền cho thượng ty ở các hạt Gia Định, Biên Hòa, An Giang, Hà Tiên và Trấn Tây đều nghiêm sức cho quan đề lao và lính coi ngục phải để ý canh giữ, cẩn thận những sự bất ngờ (vì nhân vụ các tù giam ở tỉnh Định Tường và Vĩnh Long mưu vượt ngục, việc phát giác bị giết chết cả).

– Tháng 3. Tình hình Nam kỳ bất ổn. Vua dụ cho các thổ dân ở hạt Trấn Tây và các tỉnh Nam kỳ. Dụ rằng: “Trước đây người Man quấy rối, thổ dân ở các tỉnh Hà Tiên, Vĩnh Long, An Giang cho đến Gia Định, Định Tường và Biên Hòa cũng bị chúng khua động. Ta nghĩ bọn thổ dân tuy ngu tối, nhưng cũng là con đỏ của triều đình cả, bị chúng phiến hoặc đưa mình vào tội, lòng ta lấy làm đau xót lắm, cần nên mở rộng lối thoát, chỉ bảo đường sống cho họ. Phàm những kẻ nào trước đã trót đi làm giặc hay bị bọn giặc bắt ép phải theo, thì không kể là đầu mục hay đồ đảng của giặc đều cho thú tội ở trước quân môn hoặc ở nha môn sở tại, đều được khoan tha cho tội trước, và lập tức cho về yên nghiệp làm ăn, rồi báo cáo lẫn nhau, rủ các đồng đảng sớm biết quay đầu trở về khỏi bị chém giết. Nếu người nào đã trót chứa giấu súng, đạn tư đem nộp hết cho nhà nước sẽ được tùy giá trả lại tiền cho. Hoặc giả có kẻ nào khi trước bị bọn quan lại nhũng nhiễu khổ ức, cũng cho làm đơn nói rõ lý do, sẽ được lập tức rửa sạch cho nổi oan uổng. Khi tờ dụ này gởi đến thượng ty các hạt đều phải dịch ra tiếng địa phương, cho dán ở nhiều nơi, để mọi người đều biết. Hạn ra thú đến hết năm nay là cùng”.

* Ngự sử Phan Văn Xưởng tâu: “Bọn thổ phỉ ở Biên Hòa xâm nhiễu đồn Chu Nham, bọn giặc khác lại ngăn trở ở phía trước Ba Xuyên và đề nghị lấy 2000 quân ở kinh để đi đánh dẹp. Vua Thiệu Trị cho rằng Xưởng không rành về binh cơ nên bác bỏ và dụ rằng từ nay không nên nói năng khinh xuất nữa.

* Rút bỏ binh ở thượng đạo tỉnh Biên Hòa. Trước đây, bọn giặc man tràn đến thượng du tỉnh Biên Hòa, phó Lãnh binh Trần Văn Tuấn đem quân đi dò bắt. Khi đến đất Trà La, bọn giặc ở trong rừng kéo ra, Tuấn đốc quân tiến đánh. Có đội trưởng Bùi Văn An chém tại trận được tên đầu mục là Xà Non, dư đảng chạy tan cả. Việc đến tai vua, An được bổ vượt lên Chánh đội suất trưởng, Tuấn được gia quân công kỷ lục 1 thứ. Sau đó vì bọn giặc man trốn xa, vua lại sai rút quân về.

– Tháng 4. Sắc cho Bộ binh chọn lấy 2 viên quản vệ quân thủy phái đi thuyền hiệu Tường – Nạc chở đạn chì và thuốc súng và 9 vạn quan tiền đến Gia Định để làm quân nhu. Khi thuyền về thì chở các vật hạng của tỉnh Gia Định, Biên Hòa, gởi nộp vào kinh.

* Đặt thêm trạm phu Biên Lộc ở tỉnh Biên Hòa ở thôn Trường Lộc: cắt 20 phu trạm chia làm 2 ban thay phiên nhau ứng trực; lại cắt 20 người dân ở thôn Trường Lộc, tha cho sưu dịch nhưng phải sắp sẵn ghe thuyền thay phiên đến làm việc ở trạm. Mỗi ban đặt một người làm trưởng ban. Còn 20 người ở trạm Biên Lễ thì cho trở về sổ dân đinh, chịu sai dịch.

– Tháng 5. Sắc cho bộ Hộ rằng: “Phàm các sở đồn điền thuộc các tỉnh Sơn Tây, Định Tường, Khánh Hòa và Biên Hòa đều giao cho dân xã sở tại cày cấy nộp thuế, sung làm ruộng công; những biền binh phái đi làm đồn điền trước, ngạch ở tỉnh nào thì lại rút về đội ngũ tỉnh ấy (5 đồn bảo ở Sơn Tây là: Nhân Lý, Đoan Hạ, Hải Bối, Trì Long, Tiên Ả, 2 sở ở Định Tường là Từ Minh, Thuận Lợi; sở Bình Hòa ở Khánh Hòa; sở Xích Lam ở Biên Hòa)

– Tháng 6. Các địa phương được mùa. Bộ Hộ dâng danh sách về: tổng số thu hoạch chia làm 3 hạng. Biên Hòa là 1 trong 11 tỉnh được mùa, hạng thượng.

– Tháng 7. Đổi dồn lại Tượng cơ ở Biên Hòa làm đội Biên Tượng, cơ Vĩnh Long làm 3 đội Vĩnh Long nhất, nhị, tam...

* Qui định ngạch binh ở trong kinh và ngoài tỉnh: 1/ Về chính ngạch: Tỉnh Biên Hòa hai vệ Tả, Hữu thủy Biên Hòa, 2 cơ Tả Hữu Biên Hòa, đội Biên Tượng, đội pháo thủ...2/ Về tạp ngạch và 3/ Trừ bị: không thấy đề cập đến tỉnh Biên Hòa.

* Cho Án sát Biên Hòa là Hồ Văn Nghĩa làm Thự Hàn lâm viện trực học sĩ sung chức Giáo đạo của hoàng tử, hoàng đệ.

– Tháng 9. Tha quan thuế năm cho Nam kỳ. Chuẩn định các quan ải thuộc hạt Gia Định, Biên Hòa, Vĩnh Long, Định Tường, An Giang và Trấn Tây. Từ tháng 9 đến tháng 12 cho đình chỉ không thu thuế, để cho dân được hưởng lợi.

– Tháng 10. Cho Thừa biện viên ngoại lang hiện đang đóng ở quân thứ là Hồ Bảo thăng Thự Án Sát sứ tỉnh Biên Hòa, hội đồng với Bố chánh Đỗ Huy Cảnh trông coi ấn quan phòng của Tuần phủ tỉnh ấy.

– Tháng 11. Cho Thự Án sát tỉnh Biên Hòa Hồ Bảo làm Án sát sứ tỉnh Nghệ An; nguyên Tuyên phủ sứ Hải Tây, Hồ Ngọc Tài làm Án sát sứ tỉnh Biên Hòa, hội đồng với Bố chánh Đỗ Huy Cảnh hộ lý ấn quan phòng của Tuần phủ tỉnh ấy.

– Tháng 12. Đặt đồn Thông Bình ở tỉnh Biên Hòa vì quan tỉnh này tâu lên nói: “Ở nơi hoang man có 28 sách ([1][1]) tình nguyện phụ vào hộ tịch nộp thuế (mỗi người hàng năm nộp mật ong 6 chén nhỏ, nặng trên dưới 1 cân), xin cho lập đồn Thông Bình, đặt 1 viên Thủ ngự, 1 thuộc lại, 4 thuộc binh để trông coi. Còn lệ thuế, đến sang năm bắt đầu thu”. Vua thuận cho.



([1][1]) Khu vực hành chính xưa ở miền rừng núi hoặc đồng bào thiểu số, cũng như đơn vị thôn

Comments