1845

1845

– Tháng 2. Bố chánh Biên Hòa là Hà Thúc Lương xin cấm người nhà Thanh ở Gia Định trốn sang ngụ ở Trấn Tây, đến giao dịch lưu thông hàng hóa giữa hai bên; làm cho hoạt động ở địa phương bị tiết lậu. Lời đề nghị này không được vua chuẩn y, vì vua cho rằng đó là việc bất khả thi, cấm đoán lại tạo ra nhiều gian thương, tệ ấy cũng hại ngang với việc tiết lậu tình hình cho giặc. Vua ra lệnh cho 2 tỉnh An Giang và Tây Ninh sức cho các người chuyên biệt bí mật phòng ngừa.

– Tháng 4. Cho Quản cơ Cơ hữu ở Biên Hòa Trần Khả thăng Thự Vệ úy Hữu thủy ở Vĩnh Long.

– Tháng 6. Sai các đại thần là bọn Vũ Văn Giải đi kinh lý ở Nam kỳ.

* Sai Đô thống Hậu quân kiêm quản doanh Kỳ Vũ là Vũ Văn Giải, do bản chức, quyền lĩnh Tổng đốc Gia Định - Biên Hòa; Thượng thư bộ Công là Tôn Thất Bạch đổi bổ làm Thượng thư bộ Binh quyền lĩnh Tuần phủ Gia Định; Tổng đốc Gia Định - Biên Hòa trước là Lê Văn Phú được điều bổ làm Đề đốc Gia Định hội đồng với Vũ Văn Giải và Tôn Thất Bạch bàn tính việc ở tỉnh ấy. Vua bảo rằng: “Gia Định - Biên Hòa là nơi phiên trấn hùng mạnh ở Nam kỳ, chống giữ nước Xiêm, nước Lạp chính là chỗ quan yếu. Phàm có khu xử, cắt đặt nên cùng lòng bàn tính rồi sau hãy làm... phải lấy việc trị yên làm đầu.”

* Phó Lãnh binh Tôn Thất Hàn thay giữ Tây Ninh, Gia Định, Biên Hòa, Vĩnh Long, Định Tường, Hà Tiên, đốc thúc biền binh hạ ban, đến tỉnh thao diễn để phòng sai trái.

* Cho Học chính ở Quốc tử giám Lê Khắc Văn được thăng quyền Đốc học tỉnh Biên Hòa (Đốc học tước là Dương Bá Cung vì ốm xin nghỉ).

– Tháng 9. Quân ta cử đại binh đánh bọn Xiêm. Bọn giặc Xiêm là Chất Tri và tên tội phạm người Lạp ẩn ở Vĩnh Long. Nguyễn Tri Phương, Doãn Uẩn, Tôn Thất Nghi đem quân đuổi bắt được, song tình hình chưa yên hẳn. Vua truyền dụ cho các tỉnh Định Tường, An Giang, Gia Định, Biên Hòa phải đòi bắt hương dõng, tỉnh lớn 500 người, tỉnh nhỏ 300 người, lại mộ nghĩa dõng mỗi tỉnh 500 người đi ngay đến quân thứ để phòng sai phái.

* Cuộc đánh dẹp ở Trấn Tây thắng lợi, vua ban dụ lo việc thiện hậu (hiểu là công việc hậu chiến) nên chọn phái bổ sung quan chức: Cho Đô đốc Hậu quân lĩnh Tổng đốc Gia Định, Biên Hòa, hiện phải đi xử trí việc quân là Vũ Văn Giải, được điệu bổ ngay làm Tiền quân Đô Thống phủ đô thống, đặc thụ phủ biên tướng quân, tiết chế tổng hạt Trấn Tây.

* Giảm bớt chức hàm Tuần phủ tỉnh Gia Định, tỉnh An Giang. Lại lấy Lê Văn Phúc làm Tổng đốc Gia Định - Biên Hòa.

– Tháng 10. Bổ Tổng đốc Gia Định - Biên Hòa là Lê Văn Phú làm Tổng thống tiễu bộ quân vụ. Cho mang theo quân, thuyền đắc lực đến tỉnh An Giang. Chọn lấy biền binh ở Bình Thuận đến thẳng quân thứ Vĩnh Long tùy cơ bàn việc đánh dẹp (theo lời xin của Nguyễn Tri Phương và Doãn Uẩn).

* Cho Tổng đốc Bình Định – Phú Yên là Trần Văn Trung làm Tổng đốc Gia Định – Biên Hòa.

– Tháng 12. Định rõ lệ thưởng phạt về khai khẩn ruộng đất ở Nam kỳ: Quan tỉnh khai thêm trên 300 mẫu, thưởng kỷ lục 1 thứ; trên 500 mẫu: kỷ lục 2 thứ; 700 mẫu kỷ lục 3 thứ; 900 mẫu gia 1 cấp; 1.100 mẫu thưởng gia 1 cấp và kỷ lục 1 thứ; 1.300 mẫu gia 1 cấp và kỷ lục 3 thứ; 1.700 mẫu gia 2 cấp và kỷ lục 2 thứ; còn hơn số đó, cứ 100 mẫu được thưởng kỷ lục 2 thứ. Các viên phủ, huyện, cai tổng, xã thôn trưởng đều có mức thưởng theo số ruộng khai khẩn thêm được. Đồng thời kèm theo lệ thưởng là định lệ xử phạt việc để ruộng hoang hay giảm sút diện tích canh tác: truất lương, giáng cấp, điều đi chỗ khác, đánh trượng...

- Tỉnh Biên Hòa được chuẩn y 150 ống đưa trạm sử dụng trong việc chứa giấy tờ, công văn… Trên mỗi ống khắc danh hiệu "nha môn, điïa phương" phía trên; khắc "ống hiệu số" ở phía dưới.

Comments