1887 - 1892

1887

(14 - 1) NĐ bãi bỏ NĐ ngày 3 - 12 và điện tín ngày 23 – 12 - 1886, và triệu tập phiên họp thường kỳ các hội đồng hạt vào ngày 5 - 2 - 1887.

 (28 - 2) NĐ sáp nhập các nhà xẹt cercle Tây Ninh, Bà Rịa, Biên Hòa vào nhà xẹt cercle Sài Gòn và đặt dưới quyền điều khiển trực tiếp của viên chỉ huy tối cao quân đội. (BOCF, 1887, 176).

Bãi bỏ các hạt Thủ Dầu Một, Hà Tiên và Rạch Giá để sáp nhập vào Biên Hòa, Châu Đốc và Long Xuyên.

(9 - 5) NĐ cấm chung cho nhiều can phạm lưu trú tại các thành phố Sài Gòn - Cholớn, hạt 20 và các hạt Mỹ Tho, Biên Hòa, Sa Đéc, Trà Vinh. (JOICF, 335)

(3 - 6) NĐ triệu tập các hương chức các tổng để tiến hành bầu cử hội đồng hạt.

(29 - 10) Tổng thống Pháp ra sắc lệnh bãi bỏ chức Giám đốc Nha Nội chính; chuyển giao quyền hành của Giám đốc sang tay Thống đốc Nam kỳ (Nha Nội chính vốn gồm 3 ban: 1/ Ban Tổng thư ký: chịu trách nhiệm liên hệ với các viên thanh tra sự vụ bản xứ; Phụ trách công tác mật vụ, cảnh sát, giáo dục, tôn giáo; 2/ Ban hành chánh: Phụ trách việc lập ngân sách, công chánh, tài chánh, và nhân sự; 3/ Ban Canh nông, thương mãi và kỹ nghệ: Phụ trách thêm việc xét xử người bản xứ).

1888

(1 - 11) Vua Hàm Nghi bị rơi vào tay giặc Pháp; sau đó nhà vua bị chúng đày đi Châu Phi.

Chấp thuận các cuộc bầu cử các trưởng, phó bang hội ở Gia Định, Sa Đéc, Bạc Liêu, Biên Hòa, Bà Rịa. (BOCF, tr.744 - 843):

Bang Quảng Đông: Tô Đại Nghi, trưởng; Lâm Phát, phó.

Bang Triều Châu: Li Cam Hiệp, trưởng, Quách Thuận Ký, phó.

Bang Kiến Phước: Tran ni co, trưởng, Cao Hung, phó.

Bang Akas: Tôn An, trưởng, Trịnh Nang, phó.

1889

(9 - 2) Nguyễn Bửu Lân lên ngôi vua thay cho Đồng Khánh, lấy niên hiệu là Thành Thái.

(5 - 3) Tổng thống Pháp ra sắc lệnh thành lập Ngân sách tiểu khu ở Nam kỳ (Budjet de l’arrondissement). Sau cấp tiểu khu đổi thành tỉnh thì đổi thành “ngân sách hàng tỉnh”. Các khoản thu của ngân sách gồm: thuế ruộng đất mà người chịu thuế nộp thêm cho cấp tiểu khu (mức phụ thu này do Thống đốc ấn định hàng năm, thường là 8% số thuế ruộng đất đã nộp cho “ngân sách hàng xứ” Nam kỳ), tiền chuộc những ngày lẽ ra phải đi lao dịch không công, tiền nộp phạt cho cảnh sát, tiền sổ lao động của người đia làm thuê ở mướn cho các tư gia, tiền thuế đò vận chuyển trên các sông rạch thuộc tiểu khu... Ngân sách này dùng chi cho việc tu bổ đường sá, lương cho nhân viên phụ trách việc này, xây dựng và bảo quản các trường hàng tổng và trả lương cho những nhân viên thuộc ngạch học chính địa phương...

1890

* Sáp nhập lãnh thổ người Mọi ở Tánh Linh vào Biên Hòa.

(5 - 4) Thực dân Pháp điều chỉnh các quân khu (région); chia quân khu thành nhiều tiểu khu (cercle); mỗi tiểu khu gồm một số đồn binh (picstes). Tính đến lúc này, lực lượng quân đội viễn chinh của Pháp ở Việt Nam gồm 4 lữ đoàn (I, II, II, IV). Lữ đoàn IV phụ trách 24 tiểu khu Sài Gòn, Bà Rịa, Bến Tre, Biên Hòa, Cái Bè, Cần Thơ, Vũng Tàu, Châu Đốc, Chợ Lớn, Gò Công, Hà Tiên, Ô Ma (Les Mâres), Long Xuyên, Mỹ Tho, Côn Đảo, Rạch Giá, Sa Đéc, Sóc Trăng, Tân An, Tây Ninh, Trảng Bàng, Trà Vinh, Thủ Dầu Một, Vĩnh Lục, Vĩnh Long.

(19 - 5) Ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

1891

(6 - 3) Thực dân Pháp tiến hành cuộc điều tra đo đạc ruộng đất toàn Nam kỳ, thu lại toàn bộ hồ sơ gốc và phát cho mỗi làng một tờ khai mới. Thống đốc Nam kỳ ra nghị định giao việc này cho đám quan chức cấp tiến tiểu khu (tức cấp tỉnh sau này) và ra hạn đến 31 – 12 - 1891 phải hoàn tất.

(30 - 12) Thống đốc Nam kỳ ra nghị định cho phép khai thác các mỏ đá, hầm đá ở Nam kỳ.

1892

Toàn quyền Đông Dương De Lanessan khởi xướng việc đánh thuế tiêu thụ muối với mức 5 xu / 1 tạ ta (60Kg), tức 0,001đ / 1 Kg. Năm 1897 tăng lên 0,005đ /1 Kg; năm 1899 tăng lên 0,01đ /1 Kg. Đồng thời Lanessan cũng khởi xướng thu một số thuế gián thu mới: Thuế tiêu thụ rượu, thuốc phiện, muối, diêm, dầu hỏa, thuốc lá, cau, thuế giấy có dán tem.

(10 - 1) Toàn quyền Đông Dương ra nghị định: Tất cả tù chính trị, tù khổ sai và tù bị án 2 năm trở lên đều phải bị giam giữ tại Côn Đảo.

(15 - 6) Tổng thống Pháp ra sắc lệnh về việc tuyển người Việt ở Nam kỳ vào Hải quân, chỉ tuyển những người trường hợp quân số thiếu mới sử dụng hình thức bắt lính ở các làng ven biển. Thời gian tại ngũ 2 năm và chỉ được phục dịch ở các cơ quan hải quân trên đất liền hay trên tàu thuyền đi lại trong phạm vi Nam kỳ.

(30 - 11) Toàn quyền Đông Dương De Lanessan ra nghị định lập nhà điều dưỡng ở Vũng Tàu.

Comments