1919 - 1923

1919

* Thành lập Công ty Canh nông Bình Trước (Société Agricole de Bình Trước), Biên Hòa. Mục đích: khai thác cây cao su và các loại cây khác. Trụ sở hội buôn: 16 - 22, đường Chaigneau, Sài Gòn. Hội đồng quản trị: Ô, Ô, E, Mazet, Dehaese, Peautonnier ...

– Tháng 3. Thành lập Quốc tế Cộng sản (Quốc tế III) tại Matxcơva.

(1 - 4) Khoa thi Hội cuối cùng được tổ chức, 28 - 4 công bố kết quả.

(18 - 4) Đồng chí Tôn Đức Thắng tham gia cuộc binh biến của hạm đội Pháp ở Hắc Hải.

(15 - 5) Khoa thi Đình cuối cùng được tổ chức, lấy 7 Tiến sĩ và 16 Phó bảng. Đây là khoa thi cuối cùng của chế độ khoa cử truyền thống.

(18 - 6) Bản yêu sách của nhân dân Việt Nam (Revendications du peuple Annamite) ký tên Nguyễn Ái Quốc gởi tới Hội nghị Versailles được công bố trên báo chí.

1920

(15 - 2) Kết quả điều tra dân số toàn Nam kỳ là 3.915.613 người, tăng 27% so với năm 1901:

Biên Hòa 1901 là 105.749 và 1920: 129.114 người.

Sài Gòn (thành phố) năm 1901 là 47.577 và 1920: 83.135.

Chợ Lớn (thành phố) năm 1901 là 63.237 và 1920: 93.469.

Gia Định năm 1901 là 217.351 và năm 1920: 276.241.

Tỉnh Chợ Lớn năm 1901 là 184.151 và năm 1920: 205.657.

(27 - 3) Toàn quyền Đông Dương ra tuyên bố “chế độ lưu hành cưỡng bức” tờ giấy bạc Đông Dương để cứu vãn sự phá sản của ngân hàng Đông Dương. Nguyên nhân: Ngân hàng Đông Dương đã phát hành một số tiền giấy vượt quá 3 lần so với số kim khí quí và ngoại tệ mà ngân hàng này có. Do đó, dân chúng đem tiền đến ngân hàng để đổi lấy kim khí quí tạo nên mối đe dọa cho ngân hàng. Do đó, để bảo vệ giới tư bản tài chánh, chính quyền thuộc địa đã buộc dân chúng phải chấp nhận tỉ lệ đổi tiền Đông Dương là 1 đồng ăn 15 Fr (tức rất thấp so với thực tế) để trút gánh nợ của Ngân hàng Đông Dương lên đầu người dân bản xứ và bảo vệ số trữ kim, ngoại tệ của bọn trùm tư bản tài chính.

1921

(18 - 3) Toàn quyền Đông Dương ra nghị định cải tổ Sở Lâm nghiệp với chức năng tổ chức thực hiện và giám sát các qui chế về việc quản lý, khai thác và trồng rừng. Hệ thống tổ chức, Sở này có các đại diện ở mỗi xứ; một tổ chức kiểm lâm được lập ra để quản lý rừng theo từng khu (cantonnement forestier) và phân khu (division). Riêng Nam kỳ có các khu Bạc Liêu (3 phân khu), Bà Rịa (3 phân khu), Biên Hòa (5 phân khu), trung tâm Sài Gòn (2 phân khu), Châu Đốc (4 phân khu), Tây Ninh (7 phân khu), Thủ Dầu Một (2 phân khu).

(9 - 10) Hội Liên hiệp Thuộc địa do Nguyễn Ái Quốc và các nhà hoạt động cách mạng các nước thuộc địa của Pháp được thành lập và triệu tập phiên họp đầu tiên.

(25 - 12) Đồng chí Nguyễn Ái Quốc tham dự Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ nhất của Đảng Cộng sản Pháp. Người đã đề nghị thành lập Ban nghiên cứu các vấn đề thuộc địa. Năm 1922, Ban này được thành lập và Nguyễn Ái Quốc là 1 ủy viên.

1922

(18 - 3) Toàn quyền Đông Dương ra nghị định hợp nhất các tỉnh thành cấp Tòa án các tòa Hòa giải rộng quyền Bà Rịa và Biên Hòa.

(1 - 4) Báo Le Paria (Người cùng khổ) ra số đầu tiên. Đây là “diễn đàn của các dân tộc thuộc địa” do Hiệp Hội Thuộc địa chủ trương, Nguyễn Ái Quốc làm chủ nhiệm kiêm chủ bút.

(15 - 7) Phan Chu Trinh viết “Thất điều trần” gởi cho Khải Định

(22 - 10) Đồng chí Nguyễn Ái Quốc tham dư Đại hội lần II Đảng Cộng sản Pháp tại Paris. Đại hội đã thông qua nghị quyết đặt vấn đề thuộc địa lên hàng đầu và ghi vấn đề này vào chương trình nghị sự và nhất trí đưa lời kêu gọi do Ban nghiên cứu thuộc địa của Đảng thảo ra làm văn kiện Đại hội.

1923

Yết thị liên quan tới việc thành lập:

1. Khu rừng cấm Tân Hòa, làng Đại An (Biên Hòa).

2. Khu rừng cấm của rặng núi sông La Ngà (Biên Hòa).

Các khu rừng cấm dự định thành lập đã được phân giới và có bản đồ dán các địa điểm đặc biệt, cũng như tại văn phòng Sở lâm nghiệp và Toà bố Biên Hòa.

(17 - 3) NĐ thành lập tại Nam kỳ hai khu rừng cấm Núi Giải (Châu Đốc) và Trần Tạo (Biên Hòa).

(20 - 5) Trích NĐ tuyên bố đồn điền cao su Nam kỳ ở Long Thành (Biên Hòa) (société de caoutchouc de cochinchine), bị nhiễm bệnh sốt lở mồm long móng và dịch trâu bò.

(3 - 7) Trích NĐ thu hồi NĐ ngày 6. 6. 1923 tuyên bố bị nhiễm dịch trâu bò tất cả phần đất tỉnh Biên Hòa, nằm trên tả ngạn sông Đồng Nai.

(13 - 7) Trích NĐ cho phép tên Nguyễn Văn Hà mở tại thành phố Biên Hòa một quán đồ uống tại chỗ.

(16 - 7) Trích NĐ chỉ định Ô. Bonnemaison để giữ chức vụ trong cả phạm vi tỉnh Biên Hòa.

(21 - 7) NĐ chia lãnh thổ Nam kỳ thành 5 khu vực thú y.

Khu vực thứ 5 gồm có tỉnh Biên Hòa, Gia Định, Bà Rịa có chung trung tâm ngựa giống Tân Sơn Nhất.

(16 - 8) NĐ thu hồi NĐ ngày 31. 1. 1923 về việc thành lập một trại ngựa đực giống tại Biên Hòa, để đóng góp vào việc cải thiện giống ngựa địa phương.

(1 - 9) Thành lập Công ty Canh nông Mỹ Đức. Trụ sở hội buôn tại Thủ Đức (Biên Hòa).

(10 - 10) Đồng chí Nguyễn Ái Quốc tham dự Hội nghị lần thứ I Quốc tế Nông dân tại Matxcơva.

(15 - 10) Nguyễn An Ninh diễn thuyết về “Cao vọng của thanh niên An Nam” tại Hội Khuyến học Sài Gòn (SAMIPIC).

(10 - 12) Tờ bào La Cloche Fêlée (Chuông rè) ra số đầu tiên. Từ số 53 (29 – 3 - 1926) đến số 60 (26 – 4 - 1926) tờ báo này đã đăng nguyên văn Tuyên ngôn Đảng Cộng sản.

Comments