1928 - 1929

1928

– Tháng 4. Thành lập Chi bộ Việt Nam Thanh niên Cách mạng đồng chí Hội ở đồn điền cao su Phú Riềng: có 5 hội viên, do đồng chí Nguyễn Xuân Cừ làm Bí thư (Phú Riềng lúc bấy giờ thuộc tỉnh Biên Hòa; nay thuộc huyện Đồng Phú, tỉnh Bình Phước).

(15 - 6) NĐ thành lập hai khu rừng cấm tại các tỉnh Biên Hòa và Hà Tiên.

(30 - 6) Quyết định của chủ tỉnh Biên Hòa qui định việc cảnh bị và công chính tại trung tâm Biên Hòa.

(20 - 9) Công nhân đồn điền Cam Tiêm (Xuân Lộc) đấu tranh chống sa thải công nhân. Đồn điền này (lập từ 1917) đã sa thải 3.200 trong số 4.000 công nhân trong thời kỳ khủng hoảng kinh tế 1930. Điều đó đã dẫn đến cuộc đấu tranh quyết liệt, công nhân đã giết một tên cặp - rằng người Pháp (Monteil). Bọn thực dân đã huy động hiến binh đến đàn áp dã man; và sau đó, tòa án thực dân đã kết án tử hình một số công nhân. Cuộc đấu tranh gây tiếng vang rất lớn: Tổng Liên đoàn Lao động Pháp đã lên tiếng phản đối chế độ bóc lột hà khắc và sự đàn áp dã man của bọn thực dân.

1929

* Thành lập Công ty Đồn điền Boyganbar. Công ty đặt trụ sở ở Sài Gòn. Vốn nguyên thủy 200.000 đồng. 1929: 300.000 đồng. Mục đích: chuyên quản lý và khai thác các đồn điền cao su nằm trong tỉnh Biên Hòa.

* Thành lập trạm thí nghiệm miền Nam Đông Dương tại Gia Ray (Biên Hòa).

[(2 – 4 - 1935) Viện nghiên cứu nông học (Institut de recherches Agronomiques) thay thế Viện Khoa học Đông Dương (Institut Scientifique de l'Indochine). Viện chỉ thừa hưởng vài phòng thí nghiệm và một trạm thực nghiệm tại miền Nam ĐD (Gia Ray) đang thiết đặt. 20/10/1937: Thành lập viện nghiên cứu Nông Lâm ở Đông Dương (Institut de recherches Agronomique et Forestière de l'Indochine).]

– Tháng 3. Thành lập tổ chức Cộng sản đầu tiên ở Đông Dương. Nhóm những người tích cực trong Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội ở Bắc kỳ là Ngô Gia Tự, Nguyễn Đức Cảnh, Trần Văn Cung, Trịnh Đình Cửu, Đỗ Ngọc Du, Dương Hạc Đính, Kim Tôn...họp tại nhà số 5D Hàm Long Hà Nội, đã đặt ra nhiệm vụ chỉ đạo chuyển hướng tổ chức Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội ở Bắc kỳ thành tổ chức Cộng Sản và đưa vấn đề này ra kiến nghị trước đại hội Tổng bộ sắp được triệu tập, Chi bộ Bắc kỳ họp tại Sơn Tây (28 và 29 – 3 - 1929) đã tán thành kiến nghị này... Tại Đại hội toàn quốc lần thứ I (từ 1 đến 9 – 5 - 1929) của Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội đã không tán thành việc lập một đảng. Do đó, tổ chức này bắt đầu phân liệt.

(17 - 3) NĐ thành lập tại Nam kỳ 2 khu rừng dự trữ Núi Giải (Châu Đốc) và Trần Tạo (Biên Hòa).

(17 - 6) Thành lập Đông Dương Cộng sản Đảng, sau đó cử đồng chí Ngô Gia Tự và một số đồng chí khác vào hoạt động ở Sài Gòn.

(23 - 7) Đại hội thành lập Tổng Công hội đỏ Bắc kỳ. Đại hội đã thảo luận thông qua điều lệ, chương trình hoạt động và ra tờ báo Lao Động làm cơ quan tuyên truyền và tờ Công hội đỏ làm cơ quan lý luận. Sự kiện này đánh dấu sự trưởng thành vượt bật của phong trào công nhân Việt Nam và có tác dụng cổ vũ mạnh mẽ sự hình thành các tổ chức tranh đấu của giai cấp công nhân trên cả nước: Công hội Vinh – Bến Thủy (11 - 1929), Tổng Công hội đỏ Đà Nẵng (12 - 1929), Tổng Công hội đỏ Sài Gòn, Chợ Lớn và Phú Riềng...).

– Tháng 9 và tháng 10. Thành lập An Nam Cộng sản Đảng. Sau khi Đông Dương Cộng sản Đảng thành lập ở Bắc kỳ và phát triển mạnh vào Trung kỳ, những hội viên của Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí hội ở Nam kỳ cũng thành lập các chi bộ Cộng sản. Trên cơ sở đó, cuối tháng 9, đầu tháng 10 - 1929, tổ chức An Nam Cộng sản Đảng được thành lập. Sau nhiều lần tìm cách hợp nhất với Đông Dương Cộng sản Đảng không thành, An Nam Cộng sản Đảng ra thông cáo giải thích việc thành lập và điều lệ của mình, đồng thời xuất bản tạp chí “Bônsêvich”...  Tổ chức này đã đẩy mạnh việc truyền bá chủ nghĩa Mác Lênin, giác ngộ quần chúng và lãnh đạo một số cuộc bãi công ở Nam kỳ.

(27 - 10) Ban chấp hành Quốc tế Cộng sản gửi thư cho các nhóm Cộng Sản ở Đông Dương về vấn đề thành lập một Đảng Cộng sản Đông Dương.

(28 - 10) Chi bộ Đông Dương Cộng Sản Đảng Phú Riềng được thành lập với sáu đảng viên do đồng chí Nguyễn Xuân Cừ làm Bí thư. Thông qua tổ chức của chi bộ này, các hội quần chúng, nghiệp đoàn: Hội đá banh, hội múa lân, Hội xuân thu nhị kỳ ... hoạt động công khai nhằm tập họp, giác ngộ, phát động quần chúng đấu tranh ở vùng miền Đông nam Bộ, trong đó có Đồng Nai. Từ đó đến đầu 1930, cơ sở đảng đã phát triển ở đề - pô Dĩ An, nhà máy của B.I.F, đồn điền cao su Cam Tiêm, đồn điền Cuộctơnay.

Đồng chí Nguyễn Đức Văn (tự Nguyễn Tam) được đồng chí Ngô Gia Tự (Ban chấp hành trung ương lâm thời Đông Dương Cộng Sản Đảng) cử về Biên Hoà gây dựng cơ sở Đảng.

Comments