1933 - 1935

1933

Đồng chí Lưu Văn Viết (tức Tư Chà) - một trong những Đảng viên đầu tiên của Biên Hòa, sau thời gian lánh khủng bố của địch đã về Biên Hòa tuyên truyền, xây dựng cơ sở Đảng. Tại Nhà thương điên Biên Hòa (nay là Bệnh viện tâm thần Biên Hòa) đồng chí Tư Chà kết nạp đồng chí Lưu Văn Văn (Chín Văn) vào Đảng, tại Bến Cá (Tân Triều) đồng chí Huỳnh Văn Phan được kết nạp Đảng. Đây là những hạt nhân đầu tiên cho việc hình thành các cơ sở Đảng ở Biên Hòa.

(9 - 3) Thành lập Ủy ban Vận động Đại xá tù chính trị Đông Dương (tại Pháp) thu hút được sự tham gia của nhiều trí thức, nhiều nhà hoạt động xã hội và chính khách có tên tuổi ở Pháp, do ông F. Challaye làm Chủ tịch.

(24 - 3) Tờ báo La Lutte (Tranh đấu) ra số đầu tiên tại Sài Gòn trong không khí tranh cử vào Hội đồng thành phố Sài Gòn (30 – 4 - 1933). Lần đầu tiên một liên danh các ứng cử viên “sổ lao động” là công nhân và những người Cộng sản hoạt động công khai như Nguyễn Văn Tạo tham gia tranh cử và báo La Lutte đã đứng về phía “sổ lao động” để vận động chống lại các ứng cử viên thân chính quyền, đả kích vào bọn Thực dân và tay sai. Về sau báo bị những người Trotkist lũng đoạn trở thành cơ quan ngôn luận chống Cộng.

– Tháng 5. Đồng chí Trương Văn Bang (Ba Bang) tái lập Xứ Ủy Nam kỳ (bị địch đánh phá từ cuối năm 1931 đến giữa năm 1933 tan vỡ nhiều lần) và cử cán bộ về các tỉnh móc nối các đảng viên còn lại để khôi phục phong trào.

(2 - 5) Tòa án thực dân mở phiên tòa đại hình đặc biệt tại Sài Gòn xử 120 chiến sĩ Cộng sản với 8 bản án tử hình, 19 án chung thân và những người còn lại tổng cộng 970 năm tù. Vụ án này đã gây nên nỗi phẫn nộ trong dư luận, được gọi là “vụ án số 121” và được nhà văn tiến bộ André Viollis tường thuật lại trong sách Indochine S.O.S (Đông Dương cấp cứu).

(16 - 5) NĐTQNK qui định số ngày làm xâu áp đặt cho người mọi các tỉnh Bà Rịa, Biên Hòa và Thủ Dầu Một. [Bãi bỏ NĐTQNK ngày 16 - - 5 - 1905 (BAC, 1905, p. 1336); 5 – 11 - 1904. 28 – 4 - 1910 (BAC 1910, p. 1228); 2 – 5 - 1912 (BAC, 1912, p. 1234); Điều 3 và 4 sửa đổi bởi NĐTQNK ngày 29 – 4 - 1937 (BAC, 1937, p. 1051)].

(20 - 5) NĐTQ xác định địa phận các đại lý hành chánh Phú Riềng, Võ Đắc và Đồng Nai (Biên Hòa). (Joic, 1933, p. 1654; BAC, 1933, p. 1376).

Thu hồi bởi NĐTQ ngày 23 – 9 - 1925 (RLRIC, phần 2, tr.4459) và 25 – 10 - 1927 (RLRIC, phần phụ 1926 - 1927, phần 2, tr.1172).

(6 - 7) NĐTQNK qui định xã Bình Quới, do từ sự hợp nhất các làng Bình Lợi và Xuân Hòa, sẽ lấy tên là Lợi Hòa (Biên Hòa). Bãi bỏ điều 1 của NĐTQNK ngày 19 – 11 - 1927 (RLRIC, phần phụ 1926 - 1927, phần 2, tr. 1216) liên quan tới danh xưng xã Bình Quới.

(31 - 8) NĐTQ qui định phụ cấp cho giám đốc dưỡng trí viện Biên Hòa phụ trách thêm Sở Y tế tỉnh Biên Hòa. (JOIF, 1933, p. 2875).

Thu hồi bởi NĐTQ ngày 1 – 11 - 1922 (Joic, 1922, tr. 2409).

(19 - 11) NĐTQ thành lập hai chức vị trưởng tòa bên cạnh tòa hòa giải rộng quyền Biên Hòa, chức vị đầu tiên đặt tại Thủ Dầu Một và chức vị thứ hai đặt tại Tây Ninh.

1934

Xứ ủy Nam kỳ cử đồng chí Nguyễn Văn Long và Trần Văn Cừ về hoạt động, gây dựng cơ sở tại Bà Rịa (nay thuộc tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu).

1935

* Chi bộ Đảng Bình Phước - Tân Triều (còn gọi là chi bộ Bến Cá) quận Châu Thành, Biên Hòa được thành lập. Đồng chí Hoàng Minh Châu - cán bộ xứ ủy Nam kỳ được liên Tỉnh ủy miền Đông cử về hoạt động ở Biên Hòa. Ở đây, đồng chí Hoàng Minh Châu nắm lại những cơ sở do đồng chí Tư Chà / Lưu Văn Viết đã xây dựng trước đó và trực tiếp xây dựng chi bộ Bình Phước - Tân Triều. Đây là sự kiện đánh dấu một bước phát triển mới trên con đường đấu tranh cách mạng của nhân dân tỉnh Biên Hòa.

Bí thư chi bộ: đồng chí Hoàng Minh Châu; Phó bí thư: Tư Phan; Đảng viên: Lưu Văn Văn, Lưu Văn Việt, Quách Tỷ, Quách Sanh, Trần Minh Triết, Phạm Văn Thuận, Hai Khen, Năm Ông, Diệp.

* “Liên đoàn học sinh” gồm 30 học sinh được thành lập ở trường tiểu học Bình Hòa (Đây là trường chung cho cả tổng Phước Vĩnh Trung) dưới sự lãnh đạo của chi bộ Đảng Bình Phước - Tân Triều. Hoạt động của “Liên đoàn học sinh” nhằm giáo dục tinh thần yêu nước, đoàn kết, tương trợ lẫn nhau.

(27 - 3) Đại hội Đảng lần thứ nhất họp ở Ma Cao (Trung Quốc), đồng chí Võ Văn Ngân, đại biểu của Liên tỉnh Ủy miền Đông Nam kỳ tham dự đại hội và được bầu vào BCH Trung ương Đảng. Sau đó, đồng chí được cử làm Xứ Ủy Nam kỳ (tháng 5 - 1935). Các Chi bộ Đảng ở Biên Hòa dần dần được củng cố và khôi phục và nhận được sự chỉ đạo của Xứ ủy.

(3 - 4) NĐTQNK qui định các làng mọi ở núi Bà Rá và Boulat. Sẽ lấy theo thứ tự, các tên “Đồn Morère” và Đồn Escazeaux” (Biên Hòa).

(1 - 5) Chi Bộ Đảng Bình Phước - Tân Triều chỉ đạo “Liên đoàn học sinh” tổ chức rải truyền đơn với nội dung giáo dục tinh thần yêu nước, ca ngợi tinh thần đấu tranh của giai cấp công nhân tại khu Bửu Long. Vì nhiệt tình, “Liên đoàn học sinh” hoạt động quá công khai nên thực dân Pháp phát hiện, truy lùng ráo riết, đồng chí Quách Sanh bị địch bắt, các đoàn viên khác phải rút vào bí mật.

(9 - 8) Thành lập Công ty đồn điền cao su Đông Dương (Société Indochinoise de Plantation D'Hévéas).

Thành lập trên cơ sở hợp nhất các Cty đất đỏ An lộc, Cty nông nghiệp Suzannah (Cty cao su tại Dầu Giây), và Cty nông nghiệp Bến Củi, ở Biên Hòa.

Cty Đồn điền cao su Dông Dương đặt trụ sở tại SàiGòn. Vốn nguyên thủy: 29.600.000 Ph 1914: 6.611 tấn, lãi 54.263.000 Ph.

Comments