1949

1949

* Hơn 2.000 công nhân cao su Long Khánh được Đảng bộ đưa về chiến khu Đ, xây dựng căn cứ địa, lập các xã Dân Chủ, Cộng Hòa, Tứ Hiệp... sản xuất, ủng hộ kháng chiến; hàng ngàn công nhân khác chuyển về căn cứ Phước Cơ (Bà Rịa), Phước An (Long Thành) vừa tăng gia sản xuất, vừa đóng góp, ủng hộ kháng chiến.

* Nhờ chủ trương “tự túc” của Ủy ban hành chính kháng chiến, phong trào tăng gia sản xuất ở vùng căn cứ phát triển mạnh: Vụ mùa 1948 – 1949 ở vùng căn cứ thu hoạch tăng gấp hai lần năm 1947.

* Ty giáo dục tỉnh mở trường Tiểu học ở chiến khu vừa dạy văn hóa cho con em trong căn cứ, làm nòng cốt phát triển phong trào xóa mù chữ trong căn cứ.

* Trung đoàn 310 tổ chức trường Thiếu sinh quân vừa dạy văn hóa vừa dạy quân sự nhằm đào tạo cán bộ, chiến sĩ tương lai cho kháng chiến.

* Thực dân Pháp đẩy mạnh lấn chiếm và bình định chiến trường Nam bộ. Chúng tổ chức nhiều cuộc càn và dựng hệ thống tháp canh, đồn bót khắp nơi, nhằm khống chế lực lượng cách mạng. Tại Biên Hòa, giặc đã xây thêm 79 tháp canh, tăng thêm 2.394 tên lính; tập trung quân đánh phá chiến khu Đ, chiến khu Rừng Sác.

– Tháng giêng. Thư số 13/c ngày 5 – 2 - 1949 của chủ tỉnh Biên Hòa gửi Chủ tịch “Chánh phủ lâm thời Nam Việt Nam”. Thống đốc Nam Việt Nam, Sài Gòn. v/v. Báo cáo tổng quát tháng1 - 1949: Hoạt động “khủng bố” có phần gia tăng.

– Tháng 2. Thư số 10/c ngày 3 – 3 - 1949 của chủ tỉnh Biên Hòa gửi Chủ tịch chính phủ lâm thời Nam Việt Nam. Thủ hiến Nam Việt Nam, Sài Gòn. V/v Báo cáo tổng quát tháng 2 - 1949: Đây là thời kỳ đặc biệt sôi động do có sự gia tăng hoạt động khủng bố ... có thể giải thích cho sự bắt đầu kế hoạch tổng công kích. Bộ chỉ huy VM thu hút dân chúng nhất là ở nông thôn và tập hợp trong các vùng họ kiểm soát ... làm cho thêm dân di cư lên thành phố.

– Tháng 3. Thư số 33/c ngày 16 – 4- 1949 của Chủ tỉnh Biên Hòa gửi Chủ tịch CPLT miền Nam Việt Nam, Sài Gòn. V/v. Báo cáo tổng quát tháng 3 - 1949: Hoạt động VM giảm trong các tháng cuối cùng, bổng gia tăng đột ngột. Chuyến xe lửa của B.I.F lại bị tháo bù lon đường rầy. Đồn điền Delage bị chặt 5.000 cây cao su. Một nhà máy xay thóc ở làng Tân Vạn bị đốt. ... Trong đêm 8 đến 9.3 đồn ga Biên Hòa bị bứng do nội phản của 4 lính pháo binh ĐD. Cuộc hành quân quan trọng nhất được thực hiện để giải vây các vùng xung quanh Tân Ba và Tân Uyên ...

– Tháng 3. Đại đội La Nha, theo đường xe lửa từ Dầu Giây tiến xuống, cải trang thành lính Pháp, đột kích bất ngờ đồn Tân Lập: Tước toàn bộ vũ khí địch, thu 20 súng và nhiều đạn.

* Lực lượng Công an tỉnh phát hiện một tổ chức gián điệp tại Long Thành do tên Minh - Phó bí thư huyện cầm đầu. Đây là tổ chức Việt quốc - Việt cách được thực dân Pháp cài vào hàng ngũ Đảng. Trong thời gian hoạt động ở các cương vị quan trọng của huyện ủy Long Thành, nhóm gián điệp này đã gây nên nhiều tổn thất cho cách mạng, thủ tiêu những đảng viên nòng cốt, tuyên truyền đường lối phản cách mạng, gây mất đoàn kết trong nội bộ, chia rẽ giữa bộ đội và huyện, báo tin cho tình báo Pháp.

* Địch mở cuộc càn quét lớn vào chiến khu Đ nhằm tiêu diệt Khu bộ khu 7, căn cứ tỉnh và các xưởng quân giới, các xưởng sản xuất của ta ở Hàng Dài, Lạc An, vàm Sông Bé. Ta chống càn, tiêu diệt 4 xe tăng tại bến Chang Chang.

– Tháng 4. Thư số 50 ngày 7 – 5 - 1949 của chủ tỉnh Biên Hòa gửi chủ tịch Chính phủ lâm thời Nam Việt Nam. Thủ hiến Nam Việt Nam. v/v Báo cáo tổng quát tháng 4 - 1949. Hoạt động của VM tăng cường, đặc biệt về tuyên truyền và các hành động khủng bố được xem như báo hiệu một giai đoạn mới khuấy động toàn bộ. ... Các thợ rèn, thợ tiện và thợ đúc .v.v. được “bắt” đi để làm súng ống.

– Tháng 5. Thư số 71/c, ngày 9 – 6 - 1949 của Chủ tỉnh Biên Hòa gửi Chủ tịch Chính phủ lâm thời Nam Việt Nam. Thủ hiến Nam Việt. V/v Báo cáo tình hình chung tháng 5 - 1949: Tình hình nhìn chung gần như vẫn giữ nguyên. Cuộc pháo kích đổ máu xảy ra ngày 12 – 5 - 1949 khi một chuyến xe lửa đi từ Biên Hòa, bị tấn công mãnh liệt vào 17 giờ, sau khi cán 3 quả mìn trong vùng Dĩ An (Gia Định).

(1 - 5) Phong trào đấu tranh đòi tăng lương, bớt giờ làm, đòi khóan công, khoán việc tự quản, bớt lính đi kèm của công nhân ở các sở cao su càng ngày càng phát triển mạnh; do đó bọn địch khủng bố rất dữ. Nhân vụ địch bắn chết anh Dư, toàn bộ công nhân và gia đình trong sở Dầu Dây và các sở cao su lân cận đã tổ chức thành một cuộc mít - tinh lớn tố cáo tội ác của giặc. Bọn chúng đã đưa 4 xe bù lu đến để đàn áp, nhưng trước khí thế của quần chúng giặc phải nhượng bộ.

– Tháng 6. Sáu tháng đầu năm, đội chuyên môn đánh đường sắt của Biên Hòa do đồng chí Hoàng Phùng Đức chỉ huy đánh 15 trận trên đường sắt, làm hỏng 13 đầu máy xe lửa Pacific trên tuyến đường sắt Biên Hòa – Phan Thiết; có trận diệt 150 tên lính Lê dương hộ tống; các đường giao thông quốc lộ 1, 15, 16, 24 bị đào phá, đắp vật cản và cắt đứt liên tục; lực lượng bảo vệ căn cứ chiến khu Đ, chiến khu Rừng Sác, Bình Đa đã bẻ gãy nhiều cuộc hành quân đánh phá của địch, và đặc biệt đã phá vỡ tổ chức gián điệp của giặc ở Long Thành, tỉnh đội Biên Hòa.(1)

* Địch thực hiện “Chiến thuật De Latour”: đến tháng 6- 1949 đã xây dựng 200 tháp canh ở miền Đông.

– Tháng 7. Thư của Chủ tỉnh Biên Hòa gửi Thủ hiến Nam Việt, Sài Gòn. V/v. Báo cáo tổng quát tháng 7 - 1949. Trong thời kỳ này, chẳng có sự thay đổi đáng chú ý nào đối với tình hình chung: 1/ Các hoạt động du kích giảm rõ rệt; 2/ Để bảo vệ lưu thông cần phải phát quang sâu vào hai bên đường 100m nhưng điều này khó làm nhất là các vùng rừng rậm cao không thuộc kiểm soát của quân đội Pháp và quân ngụy, quân đội ngụy xây cất tháp canh và mở nhiều cuộc hành quân.

* “Đại hội luyện quân lập công” tổ chức ở chiến khu Phước An kéo dài trong 7 ngày liền: Hội thi chiến thuật, hội thi chống càn, sát hạch chính trị và thi xạ thủ. Kết quả 400 thanh niên đăng ký tòng quân và đồng bào góp 4.000 giạ lúa để nuôi bộ đội, du kích.

– Tháng 8. Thư số 112/c ngày 14 – 9 - 1949 của Chủ tỉnh Biên Hòa gửi Thủ hiến Nam Việt, Sài Gòn. V/v. Báo cáo tổng quát tháng 8 - 1949: Tình hình không thay đổi rõ rệt. Sau một thời kỳ tạm lắng, các hoạt động quân sự lại gia tăng mạnh.

– Tháng 9. Xứ ủy Nam bộ triệu tập hội nghị quân sự toàn Nam bộ. Xứ ủy nêu lên 6 nhiệm vụ cơ bản và chủ trương: “Giữ người, giữ của, giành người, giành của với địch”.

Thư số 132/c, ngày 5 – 10 - 1949 của Chủ tỉnh Biên Hòa gửi Thủ hiến Nam Việt, Sài Gòn. V/v. Báo cáo tháng 9 - 1949: Tình hình chung: Thời kỳ khá sôi động nhưng ít dữ dội bằng tháng rồi, nhân dịp kỷ niệm ngày tuyên bố Việt Nam độc lập, 2 - 9, và 23 - 9 (ngày kỷ niệm kháng chiến Nam bộ).

– Tháng 10. Trung đoàn 309 (ở Long Thành) và 307 (ở Bà Rịa) sáp nhập thành Trung đoàn 397.

* Theo chỉ thị của Tỉnh ủy Biên Hòa: thay đổi Huyện đội bộ dân quân, thành lập các huyện đội.

* Thư số 170/c ngày 8 - 11 - 1949 của Chủ tỉnh Biên Hòa gửi Thủ hiến Nam Việt, Sài Gòn. V/v. Báo cáo tháng 10 - 1949: Tình hình chung: Thời kỳ yên tĩnh hơn tháng trước. Dân chúng chờ đợi hiệp ước Pháp Việt được thực hiện nhanh chóng, vì sự nhìn nhận quyền lực của chính phủ Việt Nam sẽ tác động thực sự đến dân chúng, do diễn tiến chiến tranh ở Trung Quốc.

– Tháng 11. Hội nghị chuyên đề đánh tháp canh được tổ chức tại dốc Bà Nghiêm xã Tân Hòa, huyện Tân Uyên (nay thuộc Bình Dương). Tham mưu trưởng quân khu 7 do đồng chí Nguyễn Văn Lung chủ trì; gồm đại diện các tỉnh đội, huyện đội, các chiến sĩ từng tham gia đánh tháp canh, đại diện phòng quân giới và Ban công binh khu. Hội nghị rút ra hai kết luận về kỹ thuật bí mật tiếp cận tường tháp và chế tạo, cải tiến vũ khí diệt tháp canh. Tỉnh đội Biên Hòa được giao nhiệm vụ huấn luyện 300 chiến sĩ đánh tháp canh và Vụ quân giới khu 7 có nhiệm vụ nghiên cứu sản xuất mìn lõm đánh tháp canh gọi là FT sản xuất mìn đánh tháp.

Thư số 189/c ngày ... tháng 12 - 1949 của Chủ tỉnh Biên Hòa gửi Thủ hiến Nam Việt, Sài Gòn. V/v. Báo cáo tháng 11 - 1949: Tình hình chung: Các hoạt động quân sự được ghi nhận gia tăng rõ rệt.

* Ở Long Thành giặc Pháp đưa tên quan ba Jolet Suacot khét tiếng tàn bạo và khát máu về thay tên quan hai Chevelier. Suacot về Long Thành nắm chức Đại đội trưởng Đại đội 4 (thuộc Trung đoàn 22 RIC), kiêm chỉ huy chi khu. Nhiệm vụ chính của giặc giao cho Suacot: giải tỏa đường chiến lược 15, lấy địa bàn có nhiều vùng căn cứ này làm điểm cho việc thực hiện chiến thuật biệt kích “comăngđô”.



(1) Bắt tên Nguyễn Văn Tòng - Chánh văn phòng Tỉnh đội Biên Hòa.

Comments