1950

1950

(Đầu năm 1950). Thực dân Pháp đẩy mạnh tốc độ bình định Nam bộ. Ở Biên Hòa địch tăng cường lực lượng đánh vào các vùng căn cứ du kích nhằm bảo vệ các đồn điền cao su của chúng tạo vành đai trắng ngăn cắt vùng căn cứ và vùng tạm chiếm; càn quét Chiến khu Đ, Rừng Sác; đồng thời tăng cường hoạt động biệt kích, ném bom và gián điệp. Giặc tăng cường bắt lính, sử dụng lính Bình Xuyên của Bảy Viễn và Cao Đài để đánh phá cách mạng, khủng bố.

* Bên ta, theo chỉ thị của tỉnh “chuẩn bị cho tổng phản công”, các phong trào đóng góp cho kháng chiến được phát động rầm rộ, phong trào đi dân công được nhân dân hưởng ứng mạnh mẽ; lực lượng vũ trang được củng cố lại.

(9 - 1) Phong trào học sinh, sinh viên Sài Gòn biểu tình chống chính phủ bù nhìn Bảo Đại. Phong trào bị đàn áp dã man, do đó bùng nổ thành phong trào đấu tranh rộng khắp các thành thị.

(25 - 1) Mở đầu chiến dịch Dầu Tiếng - Bến Cát để phá cuộc càn quét của địch và nối liền vùng Sài Gòn - Chợ Lớn với Khu 7.

(28 - 1) Đội viên thiếu niên xung phong cảm tử Lữ Mành bị giặc Pháp sát hại tại trường bắn Virgile.

(Đầu tháng 2) Huyện Xuân Lộc do bị thiếu đói và bị giặc tập trung đánh phá ác liệt nên sa sút nghiêm trọng và toàn huyện trở thành vùng giặc tạm chiếm. Hơn 2.000 dân Xuân Lộc được đưa về Chiến khu Đ để xây dựng các xã Dân Chủ, Sông Lô, Cộng Hòa và hàng trăm đồng bào khác về định cư ở Bàu Lãm, Cơ Trạch.

(11 - 2) Đội diệt cọp của Binh công xưởng tại chiến khu Đ gài mìn dưới xác chết, nhử mồi và tiêu diệt cọp ba móng. Đây là một con cọp rất hung dữ, hoành hành ở Chiến Khu Đ nhiều năm chuyên bắt người ăn thịt. Trừ được mối đe dọa nầy, quân dân ở Chiến Khu Đ mới yên tâm trong sinh hoạt. Bộ tư lệnh Quân Khu 7 đã ra quyết định tặng bằng khen cho chiến công này.

* Phòng Quân giới chế tạo được loại mìn lõm, gọi là F.T (phá tường) và giao cho Đại đội Lam Sơn thử nghiệm. Đại đội Lam Sơn đã dùng F.T đánh tan xác 1 chiếc xe quân sự của giặc Pháp, diệt gọn 1 tiểu đội Lê dương.

(12 - 2) Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh “Tổng động viên nhân lực và vật lực” nhằm thực hiện công cuộc “Tất cả cho tiền tuyến, tất cả để chiến thắng”. Sắc lệnh qui định: “Tất cả nhân lực, tài lực, vật lực đều đặt dưới chế độ pháp luật đặc biệt trong thời kỳ chiến tranh”.

(13 - 2) Một đoàn quân xa Pháp bị phục kích gần Biên Hòa, trên đường lên Đà Lạt, nhiều xe bị cháy.

– Tháng 3. Tỉnh ủy, Ủy ban kháng chiến Biên Hòa thành lập Ban Cán sự huyện và đội vũ trang tuyên truyền huyện Xuân Lộc do đồng chí Lê Sắc Nghi làm Bí thư kiêm Chính trị viên, đồng chí Ba Viên giữ chức đội trưởng đội vũ trang tuyên truyền với nhiệm vụ từng bước khôi phục lại phong trào, xây dựng lại cơ sở.

(19 - 3) Đồng bào Sài Gòn biểu tình chống Mỹ: phản đối sự hiện diện của hai tàu chiến Anderson và Stickel cập bến Sài Gòn để thao diễn nhằm uy hiếp tinh thần đồng bào ta.

(22 - 3) Đêm 21 rạng ngày 22 – 3 - 1950, 300 chiến sĩ lực lượng vũ trang Biên Hòa chia làm 50 tổ bí mật tập kích vào 50 tháp canh của địch trên các trục lộ giao thông 1, 15, 16, 24, tiêu diệt hơn 70 tên lính, thu nhiều súng các loại. Tất cả tháp canh đều bị đánh thủng một lỗ từ 0,8m đến 1,5m. Trận đánh đã tác động lớn đến tinh thần của bọn lính giữ tháp canh, đồng thời mở ra một hướng cải tiến về vũ khí và cách đánh làm phá sản chiến thuật tháp canh De Latour: Binh công xưởng vừa mới chế tạo thêm loại mìn Bêta để đánh bồi vào lỗ thủng do F.T tạo ra.

(25 - 3) Mở đầu chiến dịch mùa xuân ở Nam bộ nhằm tiêu diệt sinh lực địch và thu hẹp phạm vi chiếm đóng của địch.

(27 - 3) Ban Chỉ huy thị đội Biên Hòa kết hợp với Mặt trận Liên Việt, được sự hỗ trợ của bộ đội Lam Sơn mở cuộc xung phong tuyên truyền đầu tiên vào hộ 3 (Bàu Hang – Tân Hiệp) thị xã Biên Hòa.

* Đội biệt động Biên Hòa tấn công kho xăng dầu Phước Lư (Biên Hòa), đốt cháy hàng triệu lít xăng của địch. Đây là kho xăng lớn của giặc dùng cho cả Biên Hòa, Bà Rịa, Đà Lạt và Phan Thiết.

(19 - 4) Lực lượng du kích Tân Uyên do đồng chí Trần Công An chỉ huy tấn công tháp canh của địch tại cầu Bà Kiên (Tân Uyên) lần thứ hai bằng FT và Bêta diệt hoàn toàn bọn lính trong tháp và thu nhiều vũ khí.

(22 - 4) Đại đội Lam Sơn phục kích đoàn tàu quân sự Pháp từ Nha Trang về tại đoạn đường sắt Trảng Bom: diệt 1 đầu máy xe lửa, 2 wa-gong và 20 tên lính.

(24 - 4) Lực lượng du kích Tân Uyên tấn công tháp canh ở xã Phước Vĩnh trên quốc lộ 14, diệt một trung đội lính lê dương Pháp, bắt sống 4 tên, thu nhiều chiến lợi phẩm.

* Địch tiến công vào Chiến khu Đ bằng đường bộ và đường sông. Đại đội Lam Sơn và bội đội huyện Lê Hồng Phong và du kích 2 xã Định Tân và Đại An chặn đánh địch bảo vệ căn cứ huyện ủy Vĩnh Cửu: diệt 12 tên.

– Tháng 5. Công an Biên Hòa khám phá triệt hạ toàn bộ mạng lưới nội gián do phòng nhì Pháp cài vào phòng trinh sát của Ty công an gồm các tên X, Bông, Thuận khi chúng lấy cắp các tài liệu mật.

* Giặc Pháp càn quét lớn vào Phước Tân, giết 100 người dân và bắn chết 300 trâu bò. Đây là một trong những cuộc càn quét, khủng bố tàn ác tiêu biểu của giặc Pháp và bọn tay sai vào giai đoạn này.

(20 - 5) Thị ủy Biên Hòa đồng loạt huy động các lực lượng vũ trang, cán bộ, đoàn thể, cơ sở mật mở đợt “xung phong tấn phát” kỷ niệm sinh nhật Bác Hồ (19 - 5) trong nội ô thị xã Biên Hòa, truyền đơn, khẩu hiệu và cờ tổ quốc xuất hiện khắp mọi nơi. Sáng ngày 21 - 9 cả thị xã như một ngày hội. Giặc bị bất ngờ, lại nhằm ngày chủ nhật nên không phản ứng lại nhanh được. Đây là một đòn đau làm mất hết uy thế của giặc. Bọn Pháp cho rằng, cách mạng dùng bàn đạp Bình Đa – An Hảo để đột nhập thị xã, nên sau đó mở liên tiếp 5 cuộc càn. Tất cả 5 cuộc càn đều bị bộ đội bẻ gãy.

(24 - 5) Du kích Tân Uyên đánh sập tháp canh Vàm Giá (lộ 14). Kỹ thuật đánh tháp canh này đã được coi là hoàn thiện. Sau đó, Bộ tư lệnh Nam bộ gọi “cách đánh đặc biệt” này là Đặc công. Binh chủng Đặc công ra đời từ đó.

(25 - 5) Đại đội Nguyễn Văn Nghĩa được thành lập, được công nhận là đại đội đặc công đầu tiên ở Nam bộ.

(26 - 5) Trung đoàn 300 phân khu Duyên Hải dùng thủy lôi đánh chìm tàu Saint Louberbier của địch trọng tải 7.000 tấn trên sông Lòng Tàu.

(16 - 6) Từ 16 - 6 đến cuối tháng 6 - 1950, giặc Pháp từ tiểu khu Biên Hòa, liên tục mở nhiều trận càn có máy bay và xe tăng yểm trợ tiến đánh chiến khu Bình Đa. Huyện ủy và các cơ quan huyện rút về Đại An. Đại đội Lam Sơn và Đại đội Lê Hồng Phong bố trí lực lượng đánh địch, bẽ gãy các trận càn và bảo vệ chiến khu: Chiến khu Bình Đa vẫn đứng vững.

– Tháng 7. Địch tăng cường lực lượng (cả BFC/thủy quân lục chiến và lính Bảy Viễn/Bình Xuyên) từ Nhà Bè sang đánh phá ác liệt vùng rừng sác và vùng ven rừng sác. Các kho tàng cách mạng ở Phú Hữu, Phước Khánh (Long Thành) bị uy hiếp, bị đốt phá nhiều lần. Binh công xưởng Nam bộ lần lượt chuyển qua đông lộ 15 vào sâu trong rừng Phú Mỹ – Hắc Dịch.

– Tháng 8. Đội vũ trang thị xã Biên Hòa tấn công trại giam của địch tại Thủ Đức, giải thóat 120 tù chính trị về Chiến Khu Đ an toàn .

(2 - 8) Phái bộ cố vấn Quân sự Mỹ (M.A.A.G/Military Assitance Advisory Group) được thành lập ở Đông Dương (đầu tiên có 10 sĩ quan và lên 70 tên vào cuối năm này; đến 1951, bảng danh sách tổ chức đã có đến 128 chốt).

(11 - 8) Lực lượng vũ trang Biên Hòa tấn công một chiếc xe lửa của địch ở đoạn Cây Gáo - Trảng Bom, diệt một tên Pháp và 5 tên Việt gian, phá hủy một máy Raby.

(30 - 8) Đại đội Lam Sơn phối hợp với bộ đội huyện Vĩnh Cửu tấn công bót Bến Gỗ do một trung đội thân binh Cao Đài đóng giữ.

– Tháng 9. Tỉnh ủy Biên Hòa chỉ đạo tạm ngưng phát triển Đảng để tập trung vào việc củng cố, nâng chất nhiều tổ chức Đảng và đội ngũ Đảng viên theo tinh thần chỉ thị của Ban thường vụ trung ương Đảng.

* Thị ủy Biên Hòa mở đợt “xung phong tấn phát” vào nội ô lần thứ hai thắng lợi.

(5 - 11) Thống kê biểu về tình hình hành chánh tỉnh Biên Hòa do địch kiểm soát:

Tỉnh lỵ: Bình Trước

Tỉnh trưởng: Nguyễn Văn Hậu

Các xã giặc tạm kiểm soát được: Châu Thành, Biên Hòa, Tân Uyên, Long Thành, Xuân Lộc.

Tên các quận trưởng theo thứ tự trên: Trần Văn Ninh, Cornet, Nguyễn Văn Có, Leuba

Tổng số làng mỗi hạt theo thứ tự trên: 21, 32, 17, 58.

Số làng đã qui thuận theo thứ tự trên: 17, 14, 14, 50.

Số dân chúng trước khi chiến tranh theo thứ tự trên: 85.000, 80.000, 51.000, 21.000.

Số dân chúng hiện thời kiểm soát được theo thứ tự trên: 44.000, 15.000, 46.000, 13.000.

Số ruộng có trước khi có chiến tranh theo thứ tự trên: 44.300 mẫu, 8.000, 5.000, 8.000.

Số ruộng hiện thời cấy trồng được theo thứ tự trên: 2.000 mẫu, 1.700, 1.500, 100.

Số hương binh hay vệ binh ngụy theo thứ tự trên: không, 16 lính làng, 16 lính làng, 414 lính làng.

Số võ khí theo thứ tự trên: không, 12 súng trường, 15 súng trường, không.

(17 - 12) Lực lượng vũ trang thị xã Biên Hòa tấn công nhà hàng Kim Hoa (khu vực Vườn Mít - nay thuộc phường Trung Dũng - Tp Biên Hòa) nơi bọn sĩ quan Pháp và tay sai tập trung ăn nhậu. Các đội viên vũ trang đã tung lựu đạn OF qua cửa sổ vào nhà hàng, diệt và làm bị thương 4 tên địch.

Comments