1960

1960

(Đầu năm) Tại Suối Linh (nay thuộc huyện Vĩnh Cửu), Bộ chỉ huy lực lượng vũ trang giải phóng miền Đông và khu ủy miền Đông được thành lập.

(6 - 1) Cuộc bãi công của 8.000 công nhân ba đồn điền cao su ở Biên Hòa vẫn tiếp tục.

(17 - 1) Ngày mở đầu phong trào Đồng Khởi (Mõ Cày / Bến Tre).

(20 - 1) Hàng vạn nhân dân lao động đấu tranh chống Mỹ Diệm bắt đồng bào dời nhà để mở rộng và “bảo vệ” xa lộ Sài Gòn - Biên Hòa.

(26 - 1) Đêm 25 rạng 26, lực lượng võ trang miền kết hợp với binh vận cùng với lực lượng đặc công ém sẵn diệt Tua Hai (căn cứ của Trung đoàn 7, Sư 5 ngụy) cách thị xã Tây Ninh 7 km: diệt 500 tên, bắt sống 500 tên khác, thu 1.200 súng.

– Tháng 2. Tỉnh ủy Biên Hòa họp mở rộng triển khai nghị quyết 15 của Trung ương và nghị quyết của Xứ ủy Nam bộ tại xã Thái Hòa huyện Tân Uyên. (Nay thuộc tỉnh Bình Dương). Nghị quyết 15 của Ban chấp hành Trung ương Đảng khẳng định :“Con đường phát triển cơ bản của cách mạng miền Nam là dùng bạo lực, theo tình hình cụ thể và yêu cầu hiện nay của cách mạng là đường lối dùng bạo lực là lấy sức mạnh của quần chúng, dựa vào lực lượng chính trị của quần chúng là chủ yếu, kết hợp với lực lượng vũ trang nhiều hoặc ít, tùy theo tình hình, để đánh đổ quyền thống trị của đế quốc và phong kiến, dựng nên chính quyền cách mạng của nhân dân”.

* Tại Châu Pha (Hắc Dịch), Tỉnh ủy Bà Rịa triển khai nghị quyết 15, chủ trương đưa vũ trang làm nòng cốt cho phong trào đấu tranh chính trị.

– Tháng 3. Dưới sự hỗ trợ của bộ đội tỉnh, nhân dân bốn xã Thường Lang, Tân Tịch, Mỹ Lộc, Tân Hòa ở Chiến Khu Đ (vùng Tân Uyên, nay thuộc tỉnh Bình Dương) đồng loạt nổi dậy diệt ác ôn, giành quyền làm chủ.

* Địch bắt một số cán bộ, khai thác tin tức và vây bắt cán bộ, cơ sở cách mạng ở Gò Me: Năm Hồng (Thị ủy viên), Năm Trung (Nghiệp đoàn lao động nhà máy BIF)... bị bắt. Do biến động này, Tỉnh ủy chỉ đạo cho cán bộ Thị ủy Biên Hòa không được tiếp tục bám trụ ở nội ô mà phải xây dựng căn cứ ở vùng ven, tạo chỗ đứng chân vững chắc chỉ đạo phong trào bên trong thị xã.

(30 - 3) Lực lượng vũ trang tự vệ thuộc đơn vị C40 tấn công bọn cảnh sát, hiến binh dân vệ tại Bình Ba (nay thuộc tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu), thu một súng FM Mỹ, một Thomson, ba súng trường, một súng lục và nhiều đạn dược; diệt và làm bị thương nhiều tên địch. Chiến thắng Bình Ba là thắng lợi quân sự đầu tiên sau Nghị quyết 15, có tác động to lớn đối với phong trào đấu tranh cách mạng ở Bà Rịa – Long Khánh, hàng ngũ địch bị thối động, nhiều binh sĩ ngụy bỏ về với cách mạng.

- Tháng 7. Ban Cán sự huyện Xuân Lộc được thành lập. Đồng chí Chín Sanh làm Bí thư; hai ủy viên là đồng chí Chín Nhẫn và Mai Hiển Thái. Ban cán sự đứng chân ở khu rừng Trảng Táo và bắt liên lạc với đội công tác vùng cao su do đồng chí Phan Thành Phụ phụ trách.

- Ở Định Quán, đội công tác Liên Tỉnh ủy miền Đông do đồng chí Võ Tấn Vịnh phụ trách có 2 tiểu đội vũ trang làm công tác tuyên truyền ở phía Đông Tây quốc lộ 20 và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

(10 - 7) Mở đầu đợt đấu tranh chống Mỹ Diệm nhân dịp 20 - 7, ở toàn Nam bộ đình công, bãi thị nổ ra khắp nơi. Chỉ trong 10 ngày (10 - 7 đến 20 - 7) có 60 vạn người tham gia đấu tranh với các khẩu hiệu: Thủ tiêu luật phát xít 10/59, chống khủng bố, chống cướp đất, đòi tống cổ phái đoàn quân sự Mỹ ra khỏi miền Nam, đả đảo Ngô Đình Diệm.

– Tháng 9. Tỉnh Biên Hòa và tỉnh Thủ Dầu Một hợp nhất thành tỉnh Thủ Biên. Tỉnh ủy Thủ Biên thành lập đơn vị vũ trang tập trung của tỉnh - đại đội 380 - trên cơ sở lực lượng do xứ ủy tăng cường kết hợp với lực lượng vũ trang địa phương.

- Tháng 9. Đồng chí Lê Quang Chữ làm Bí thư.

- Tỉnh ủy Thủ Biên quyết định cắt 6 xã Tân Hiệp, Tân Hạnh, Bình Trị, Hóa An, Bửu Hòa, Tân Vạn giao về huyện Tân Uyên; bổ sung đồng chí Năm Trang vào Thường vụ Huyện ủy Tân Uyên phụ trách các xã này.

* Ở thị xã Biên Hòa, thị ủy được giao trách nhiệm chỉ đạo cả các xã ven nội ô: Tam Hiệp, Hiệp Hòa, Tân Vạn, Bửu Hòa, Hóa An, Tân Hạnh, Tân Thành, Bửu Long, Tân Phong. Căn cứ Thị ủy đóng tại Hố Cạn (Tân Phong) và Thị ủy tổ chức các cánh công tác phụ trách từng khu vực: 1/ Khu vực Hóa An do đồng chí Trương Văn Lễ (Ba Lễ) (Bí thư) phụ trách; 2/ Khu vực Tân Phong do đồng chí Châu Văn Bảo phụ trách; và 3/ Khu vực Bình Đa – Hiệp Hòa do đồng chí Tư Răng phụ trách.

(9 - 9) Nghị định số 858 - NV thành lập quận Nhơn Trạch tại tỉnh Biên Hòa. (CBViệt Nam 1960, tr. 4.416). Địch cắt đôi quận Long Thành để lập thành 2 quận: 1/ Quận Long Thành gồm các xã ven quốc lộ 15, từ An Hòa Hưng đến Phước Thái và các xã theo liên lộ 25 từ Lộc An đến Bình Sơn. 2/ Quận Nhơn Trạch gồm các xã ven tỉnh lộ 17 và 19; từ Phước Thiền đến Phú Hữu, Phước Khánh. Quận Nhơn Trạch gồm 13 xã, quận lỵ đặt tại xã Phú Thạnh. Sau khi cắt đất lập quận mới, địch tiến hành xây dựng “khu trù mật Hang Nai”; chặt cây, ủi đất làm đường từ ngã ba Phước Lai chạy thẳng ra căn cứ Hang Nai để tạo một khu hành quân khép kín, đồng thời chia cắt khu vực Lòng Chảo; ráo riết xây dựng căn cứ, đồn bót và tăng cường càn quét vào vùng sâu... quyết đẩy lực lượng ta ra khỏi địa bàn Long Thành – Nhơn Trạch.

Sắc lệnh số 204 - NV sáp nhập 2 quận Quảng Xuyên và Cần Giờ vào tỉnh Biên Hòa. (CBViệt Nam 1960, tr. 4.415).

(15 - 9) Du kích xã Phước An huyện Long Thành diệt tên ác ôn Mười Hiếm trong lực lượng “An ninh đặc cảnh miền Đông” của địch. Một tuần sau, du kích Phú Hội diệt tên chỉ điểm nguy hiểm là Lưu. Việc diệt 2 tên ác ôn này tạo nên khí thế mới mẻ trong nhân dân.

(9 - 10) Lực lượng võ trang huyện Long Thành đánh chốt dân vệ Long Tân. Nhóm lính trong đồn nhận làm nội ứng đưa vợ con tản về gia đình trước đêm đánh đồn nên địch phát hiện, kế hoạch không thành.

(19 - 10) Lực lượng võ trang Long Thành đánh chốt dân vệ Long An, 22 giờ, nổ súng, 300 đồng bào đổ ra đánh trống, mõ và hô khẩu hiệu khiến 2 tiểu đội lính địch hốt hoảng bỏ đồn chạy, đồn bị đốt rụi.

* Tiếp đó, ta triển khai lực lượng bao vây 2 tiểu đội dân vệ ở chốt Phước An lúc 23 giờ. Nội ứng Phạm Thanh Lý (Chín Nóp) mở cửa đồn dẫn lực lượng vũ trang  xông vô: bắn chết tên ác ôn Há, thu 7 súng, làm tan rã 4 tiểu đội dân vệ.

– Tháng 11. Đồng chí Nguyễn Văn Luông, Tỉnh ủy viên Thủ Biên được cử làm Bí thư Huyện ủy Vĩnh Cửu. Đơn vị vũ trang do đồng chí Ba Viên, Hai Đậu chỉ huy được tăng cường về Vĩnh Cửu để mở rộng địa bàn hoạt động, xây dựng cơ sở, hỗ trợ quần chúng đấu tranh.

(5 - 11) Lực lượng vũ trang huyện Long Thành kết hợp với du kích Bình Sơn tấn công bót “nhà máy” đồng thời đột kích chốt dân vệ Xóm Chùa: phá sập chòi canh, diệt 5 dân vệ, diệt 3 tên ác ôn (Thành, Hùng, Rệ); thu 6 súng.

(10 - 11) Lực lượng vũ trang huyện Long Thành chận đánh Trung đội bảo an mở đường cho xe ủi tại khu vực Hang Nai: diệt 3, bắt sống 5 tên, thu 7 súng.

(11 - 11) Sư đoàn 7 ở Biên Hòa và sư đoàn 21 ở Mỹ Tho kéo về giải vây dinh Độc Lập. (Đại tá Nguyễn Chánh Thi, Tư lệnh Lữ đoàn nhảy dù cùng một số sĩ quan ngụy đem quân vây dinh độc Lập và đòi Ngô Đình Diệm rút lui. Cuộc đảo chánh thất bại).

(16 - 11) Du kích xã Phước An (Nhơn Trạch) giả trang làm lính ngụy tấn công đội dân vệ ở nhà đội Phước An lúc 7 giờ sáng. Bọn dân vệ trở tay không kịp, bỏ chạy tán loạn, tịch thu toàn bộ tài liệu, sổ sách của tề ngụy, thu 6 súng, rút lui an toàn. Sau trận này, lực lượng vũ trang Long Thành lấy tên là đơn vị “19 tháng 5”. Lúc này, huyện Long Thành lập một đội tuyên truyền nữ lấy tên “Đội Nữ anh kiệt” gồm 10 đồng chí.

– Tháng 12. Hàng vạn công nhân các đồn điền cao su tại Thủ Dầu Một, Bà Rịa, Biên Hòa đã tổ chức nhiều cuộc biểu tình, thị uy phá hủy các trụ sở, bốt gác của chính quyền Diệm.

* Đại đội 45 kết hợp với du kích xã Hắc Dịch (nay thuộc tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu) tiêu diệt một đại đội địch, thu 3 súng trung liên.

(19 - 12) 300 đồng bào Tam An, Tam Phước, Phước Tân (Long Thành) cùng du kích phá rã chốt dân vệ, vây đồn địch ở dốc 47, ta làm chủ cả 5 ấp. Phong trào diệt ác phá kìm ở Long Thành sôi nổi hầu khắp các địa bàn trong huyện: Long An, Thọ Tấn, Phước Thọ, Phú Hữu...

(20 - 12) Thành lập Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam. Lúc 1 giờ sáng Mặt trận Giải phóng miền Nam tuyên bố thành lập, công bố bản tuyên ngôn, chương trình hành động 10 điểm và chủ trương của Mặt trận là: “Đoàn kết tất cả các tầng lớp của nhân dân, các giai cấp, các dân tộc, các đảng phái, các đoàn thể, các tôn giáo và các thân sĩ yêu nước không phân biệt xu hướng chính trị để đấu tranh đánh đổ ách thống trị của đế quốc Mỹ và tập đoàn Ngô Đình Diệm, tay sai của Mỹ; thực hiện độc lập, dân chủ, hòa bình, trung lập, tiến tới thống nhất Tổ quốc".

(29 - 12) Huyện ủy Vĩnh Cửu tổ chức mít - tinh tại xã Thiện Tân chào mừng sự ra đời của Mặt trận dân tộc giải phóng Miền Nam.

* Tại Mã Đà (Chiến Khu Đ), Trung ương cục thành lập. Chiến Khu Đ được chọn mở rộng về hướng Bắc và Đông Bắc, nối liền với Nam Tây Nguyên và miền Đông Nam bộ.

Comments