1961

1961

- Địch thành lập biệt khu Phước Biên bao gồm 3 tiểu khu Biên Hòa, Phước Tuy và Long Khánh thuộc vùng III chiến thuật tạo thành thế “chân kiềng” Biên Hòa - Long Khánh - Vũng Tàu.

* Tỉnh ủy Biên Hòa thành lập Ban cán sự di cư do đồng chí Văn Công Văn phụ trách nhằm xây dựng cơ sở, tuyên truyền cách mạng vùng đồng bào theo đạo Thiên chúa và dân tộc Hoa, Nùng di cư vào Nam.

* Đại đội 240 bộ đội tập trung của tỉnh Biên Hòa thành lập.

– Tháng giêng. Tỉnh quyết định tách Long Thành làm 2 huyện: Long Thành và Nhơn Trạch theo địa giới mà địch đã chia. Đồng chí Võ Văn  Lượng (Tư Định) làm Bí thư Nhơn Trạch, đồng chí Vũ Hồng Phô (Sáu Khánh) làm Bí thư Long Thành. Lực lượng vũ trang cũng tách đôi: một số chiến sĩ thuộc đơn vị 195 về Long Thành cùng với một số du kích rút ở xã lên thành lập Đại đội 1; huyện Nhơn Trạch rút thêm Tân binh ở các xã về cùng các chiến sĩ còn lại của 195 lập một đại đội mới cũng lấy tên 19 – 5.

(2 - 1) Tại các đồn điền (Thủ Dầu Một, Biên Hòa, Tây Nguyên), công nhân phối hợp với nông dân địa phương tổ chức mít - tinh, biểu tình.

– Tháng 2. Bộ tư lệnh quân khu miền Đông (T1) quyết định thành lập tiểu đoàn 800 chủ lực với 600 quân, tổ chức thành ba đại đội tập trung của khu. Đây là tiểu đoàn chủ lực tập trung đầu tiên ở miền Đông Nam bộ, quân số lấy từ các đơn vị vũ trang địa phương đóng ở phía Tây Bắc Chiến Khu Đ. Tiểu đoàn do đồng chí Đặng Ngọc Sỹ chỉ huy, đồng chí Nguyễn Trọng Tâm làm chính trị viên.

* Tỉnh tăng cường trung đội 3 (thuộc đại đội 380) về Vĩnh Cửu (đây là lực lượng vũ trang của tỉnh, sau mang tên là G240) để đẩy mạnh công tác diệt ác phá kìm, xây dựng cơ sở vùng yếu và đồng thời mở rộng địa bàn chuẩn bị cho Tỉnh ủy mở qua vùng Sông Buông, Suối Cả (Long Thành).

* Phong trào diệt ác phá kìm phát triển, nhiều tên ác ôn, chỉ điểm bị trừng trị; các bót địch (Tân Triều, Bến Cá...) bị diệt; các bót khác bị vây khổn và bắn tỉa, giặc bị cô lập.

(15 - 2) Thống nhất các lực lượng vũ trang chiến đấu và bán vũ trang thành “Giải phóng quân miền Nam” và gia nhập Mặt trận Giải phóng miền Nam.

_ Tháng 3: - Đồng chí Nguyễn Trọng Cát (Ba Đắc) Phó bí thư Tỉnh ủy Thủ Biên về căn cứ dốc Giá Râu (Đại An) triển khai quyết định của Khu ủy thành lập các Ban Cán sự: Ban Cán sự vùng cao su do đồng chí Hai A làm Bí thư; Ban cán sự huyện Long Thành do đồng chí Vũ Hồng Phô làm Bí thư; Ban cán sự huyện Nhơn Trạch do đồng chí Vũ Văn Lượng làm Bí thư; Ban cán sự Bí thư Hố Nai do đồng chí Văn Công Văn làm Bí thư.

(10 - 3) Tiểu đoàn 800 tổ chức tấn công chi khu Hiếu Liêm. Sau 30 phút tấn công, tiểu đoàn phá hủy 1 kho đạn, thu 1 khẩu pháo 105 ly, 30 súng các loại, 3 máy vô tuyến điện.

Năm 1959, ngụy thành lập tỉnh Phước Thành nhằm để tấn công chiến khu Đ. Trong hệ thống quân sự này có chi khu Hiếu Liêm và các đồn bót Đại An, Trị An dọc lộ 24 án ngữ phía nam chiến khu Đ, ngăn chặn lực lượng ta qua sông. Do đó, việc giải quyết chi khu Hiếu Liêm đã tạo điều kiện mở tuyến hành lang giao thông, vận chuyển từ chiến khu Đ xuống Long Thành, Bà Rịa.

* Cùng đêm 23 - 3, bộ đội tỉnh phối hợp với bộ đội huyện Vĩnh Cửu và du kích xã Trị An tập kích vào trụ sở tề xã ngụy, bọn dân vệ bỏ chạy tán loạn, bắt 1 tên dân vệ và 2 tên chỉ điểm nguy hiểm là Điển và Tây Hồ.

(13 - 4) Ngụy quyền bãi bỏ các quân khu lập từ 1952, và chia lãnh thổ ra 3 vùng chiến thuật và biệt khu thủ đô (SL98/QP)

(13 - 4) Ở vùng Biên Hòa, Long Khánh, địch phân bố lại địa giới hành chánh các quận, xã. Thành lập thêm một số quận mới, đặc khu, yếu khu quân sự trên các địa bàn như Trảng Bom, Thành Tuy Hạ, Ga Rang, Cẩm Mỹ, Rừng Sác.

(15 - 4) Quân khu tổ chức lễ mừng chiến thắng trận đầu của tiểu đoàn 800 đánh vào chi khu Hiếu Liêm. Tiểu đoàn 800 chính thức ra mắt tại Suối Linh.

(27 - 4) Đại đội 1 Long Thành đánh úp 2 chốt dân vệ Cầu Đen và Bàu Cá ở thị trấn.

* Nghị định số 61/115 - NĐ/CC cho phép lưu thông công cộng trên xa lộ Saigon - Biên Hòa và quy định thể lệ lưu thông trên xa lộ này. (CBViệt Nam 1968, tr. 2073).

(28 - 4) Đại đội 1 Long Thành rút về Bình Sơn, bao vây và tấn công đồn Nhà Máy, thu 11 súng, 5 thùng đạn và 2 máy tiện chuyển vể xưởng Quân giới Miền.

(29 - 4) Bọn lính bảo an từ Long Khánh xuống tiếp viện cho Bình Sơn, đến ấp Bình Lâm (Lộc An) đụng mìn của du kích gài, cháy 1 xe GMC, 7 chết, 5 bị thương.

Tháng 6, Công ty Sonadezi lấy 511 ha đất ở Tam Hiệp và Long Bình lập khu kỹ nghệ Biên Hòa.

(1 - 6) Nội ứng trong quận Nhơn Trạch báo về việc địch sắp mở trận càn vào khu Lòng Chảo. Huyện ủy Long Thành, Nhơn Trạch lệnh cho các cơ quan chuyển sang phía Đông lộ 15.

(13 - 6) Hai cánh quân địch càn vào Lòng Chảo: Cánh thứ nhất, 2 đại đội từ Long Thành vào tỉnh lộ 14, chia ra hai mũi tiến vào Hang Nai và Bà Trường; cánh thứ 2 từ quận Nhơn Trạch, gồm 1 đại đội biệt động quân và 1 trung đội bảo an theo đường Vĩnh Thanh tràn về phía Vũng Gấm – Quới Thạnh. Cuộc càn kéo dài đến 15/6/1961 thì địch rút về vì không phát hiện được gì. Tuy nhiên, địch bị tổn thất: 1 xe GMC đụng mìn, 3 chết 5 bị thương ở khu Cầu Gỗ. Mặt khác, lúc giặc kéo quân đi càn, quân giải phóng tổ chức đánh úp 2 chốt dân vệ Quản Thủ và Chợ Chiều diệt chốt dân vệ Long Hiệu (Long Tân), Quán Tre, Xóm Gà (Tam Phước), Bà Trường.

(14 - 6) Sắc lệnh số 165 - TTP dời trụ sở Tòa đại biểu chánh phủ miền Đông Nam phần trước đặt tại Bình Dương về tỉnh lỵ Biên Hòa.

– Tháng 7. Khu ủy miền Đông quyết định giải thể tỉnh Thủ Biên, tổ chức lại thành ba tỉnh Biên Hòa, Thủ Dầu Một, Phước Thành. Đại đội 330, cũng chia làm 3: mỗi trung đội cho một tỉnh mới.

Tỉnh Biên Hòa được thành lập lại bao gồm các huyện Vĩnh Cửu, Trảng Bom, Long Thành và thị xã Biên Hòa. Ban chấp hành Tỉnh ủy gồm có: Đồng chí Lê Quang Chữ - Bí thư, đồng chí Nguyễn Tất Đắc - Phó bí thư.

(25 - 7) Sắc lệnh số 181 - NV tạm thời sát nhập vào tỉnh Biên Hòa, phần đất phía Nam tỉnh Phước Thành từ tả ngạn sông Đồng Nai đến ranh giới giữa hai tỉnh.

 (16 - 8) 100 đồng bào xã Long An kéo về Long Thành đấu tranh đòi địch không được bắn pháo bừa bãi vào làng xóm, bỏ lệnh giới nghiêm để dân có thể vào Sở Hoàng sản xuất. Quận trưởng Long Thành cho lính đàn áp bắt chị Thưởng và chị Khánh là hai người cầm đầu cuộc đấu tranh, rồi cho bắn pháo vào đồng Cầu Hươu, Sở Hoàng để thị oai.

(18 - 8) 400 đồng bào 3 xã Long An, Lộc An, Long Phước chia làm 2 nhóm: 1 kéo lên tỉnh Biên Hòa, 1 kéo lên quận đấu tranh. Tỉnh trưởng Biên Hòa buộc phải chấp nhận yêu sách và lệnh cho quận trưởng Long Thành phải làm theo. Đến 20 - 8 địch buộc phải trả tự do cho chị Thưởng và chị Khánh. Cuộc đấu tranh này được nhiều địa phương học tập: Tam An, Phú Hội, Phước An, An Lợi, Phú Hữu lần lượt rủ nhau đấu tranh trực diện với địch.

(6 - 9) 400 công nhân thuộc 4 cơ sở hãng dầu Mỹ Stan Vac ở Saigon bãi công chiếm xưởng, cuộc bãi công kéo dài 16 ngày (6 đến 22 - 9). Hàng chục ngàn công nhân cao su Biên Hòa, Thủ Dầu Một, cùng 100 nghiệp đoàn công nhân ở Sài Gòn –  Chợ Lớn ủng hộ cuộc đấu tranh.

(18 - 9) Lần đầu tiên ở miền Nam, quân chủ lực miền Đông tấn công diệt chi khu Phước Thành, giải phóng được nhiều đồng chí ta bị bắt giam ở nhà tù Phước Thành. Phát huy thắng lợi này, lực lượng vũ trang huyện Vĩnh Cửu và du kích các xã (lấy bí danh là V1 đến V13) đẩy mạnh công tác vũ trang và tuyên truyền tấn công giặc liên tục, bứt rút bọn dân vệ (ở xã Bình Hòa), tổ chức mít - tinh ở rạp hát Bến Cá, phục kích bọn lính đồn Đại An... Cách mạng kiểm soát từ Tân Phú, Bình Ý, Lợi Hòa, Bình Phước...

(12 - 12) Lực lượng 195 (Long Thành) bao vây phá rã chốt dân vệ ở Sở Ngựa; tiếp đó cùng du kích Tuy Long – Tập Phước đột kích phá tan chốt dân vệ ấp Chợ.

(15 - 12) Hội nghị quân sự toàn miền tổ chức tại Chiến Khu Đ. Hội nghị quyết định thống nhất các lực lượng vũ trang và đổi tên Ban quân sự Miền thành Bộ chỉ huy quân Giải phóng miền Nam Việt Nam.

(18 - 12) Đêm 18 rạng ngày 19, du kích xã Phước Thọ (Nhơn Trạch) cùng 1 trung đội 195 tập kích đồn Phước Thọ, diệt 6 tên, thu 5 súng, 2 thùng đạn.

* Trung ương Cục quyết định thành lập đơn vị hậu cần và xây dựng căn cứ tại Chiến khu Đ lấy tên là U 50 do đồng chí Đào Sơn Tây, Trần Công An, Năm Ninh chỉ huy.

* Khu ủy miền Đông cử đồng chí Phạm Lạc về công tác tại Xuân Lộc. Ban Cán sự tỉnh Long Khánh được thành lập tại Rừng Lá. Đồng chí Phạm Lạc giữ chức Bí thư kiêm Trưởng ban quân sự tỉnh Long Khánh. Đội vũ trang tuyên truyền của Khu ủy miền Đông gồm 20 đồng chí được tăng cường về Long Khánh. Lực lượng vũ trang của huyện được hình thành.

Comments