1964

1964

– Tháng 1. Tỉnh ủy Biên Hòa chuyển căn cứ đóng từ Suối Cả (Long Thành) qua khu vực Suối Đá Vàng để bảo tồn lực lượng, tránh cuộc càn quét quy mô của địch.

(28 - 1) Địch xua quân bao vây khu vực Suối Cả: 1 cánh quân từ Xuân Lộc tràn qua Cẩm Đường, một từ căn cứ Nước Trong tràn xuống và 1 cánh thứ 3 từ quận lỵ Long Thành theo lộ 15 tràn qua Lộc An, Bình Sơn. Sau 3 ngày lùng sục với máy bay trực thăng, pháo sáng bắn rực trời, địch không tìm ra được “căn cứ Việt Cộng” đành phải rút quân về.

* 17 giờ, Nguyễn Khánh lật đổ Dương Văn Minh.

(4 - 1) Đội vũ trang tuyên truyền Long Khánh cải trang lính ngụy đột kích vào Hội đồng xã Xuân Lộc ngay trung tâm thị xã, thu 41 súng các loại, hai máy HT1.

(2 - 2) Bộ đội địa phương tỉnh Biên Hòa (C240) do đồng chí Phan Văn Trang chỉ huy kết hợp với bộ đội huyện Vĩnh Cửu, du kích xã bao vây, tấn công đồn Trị An. Sau hai ngày, giải phóng xã Trị An, đánh diệt đồn Kim Liên và làm chủ mười ngày. Bọn giặc bị đánh bại làm phát hoảng đồng bọn ở các chốt khác. Cùng ngày, các tua bót cầu 20, 19, 18 cũng tháo chạy. Dân chúng phá cầu, cắt đứt hoàn toàn lộ 24 đi Trị An.

* Lực lượng vũ trang tỉnh Long Khánh tấn công diệt bót Hàng Gòn, tuyên truyền chủ Tây sở Hàng Gòn đóng thuế, ủng hộ cách mạng, phong trào kháng chiến. Sau đó, các chủ đồn điền khác đều đóng thuế cho Mặt trận DTGP.

(30 - 2) Địch đưa một tiểu đoàn bảo an từ tiểu khu Biên Hòa lên chiếm lại Trị An với máy bay và xe tăng yểm trợ. Ta chặn đánh quyết liệt suốt 4 giờ, nhưng lực lượng quá chênh lệch, ta phải rút lui. Giặc chiếm lại Trị An, bố trí 1 đại đội bảo an và 1 đại đội Biệt động quân đóng giữ, nhưng không lập lại được bộ máy tề ngụy vì không tên nào dám ra nhận việc. Trị An được tự do trong 28 ngày.

– Tháng 3. Mỹ đưa ra kế hoạch mới “Giônxơn – Mac Namara”, hô hào “bình định miền Nam trong vòng 2 năm”, tăng thêm viện trợ cho ngụy quyền; địch đổi cái gọi là “ấp chiến lược” thành “ấp tân sinh”, “ấp đời mới”, đưa bọn “cán bộ bình định” xuống tận ấp.

– Tháng 4. Ban cán sự Long Khánh quyết định thành lập các H (thay cho huyện): H1 (Xuân Lộc), H2 (Định Quán), H3 (Rừng Lá, Gia Ray, Ngã ba Ông Đồn), H4 (các sở cao su).

* Thường vụ Khu ủy miền Đông quyết định cắt thị xã Biên hòa thành đơn vị riêng trực thuộc Khu ủy miền Đông. Đồng chí Nguyễn Sơn Hà làm Bí thư Thị ủy Biên Hòa. Đồng chí Phan Văn Trang quyền Bí thư Tỉnh ủy Biên Hòa.

* Theo quyết định của Tỉnh đội Biên Hòa: thành lập Đại đội 240 với 3 trung đội (gồm quân số của bộ đội Thủ Thiêm, 1 trung đội đặc công tỉnh và tân binh đang huấn luyện trên R về).

– Tháng 5. Thực hiện chỉ đạo của Trung ương Cục, khu ủy và Bộ tư lệnh Quân khu miền Đông mở chiến dịch đánh phá âm mưu bình định lập ấp chiến lược của địch, phá thế bao vây căn cứ, mở rộng địa bàn đứng chân và hành lang chiến lược, lực lượng vũ trang quân khu kết hợp với bộ đội địa phương các tỉnh miền Đông Nam bộ diệt tiểu đoàn 37 biệt động quân ngụy, giải phóng hàng loạt các xã trong vùng Chiến khu Đ.

(13 - 5) Tiểu đoàn 800 thuộc lực lượng vũ trang quân khu kết hợp với lực lượng huyện Tân Uyên diệt đồn địch ở Bàu Cá Trê, tạo điều kiện cho quần chúng phá ấp chiến lược.

(14 - 5) Lực lượng vũ trang của ta đánh lật đoàn tàu chở lương thực và nhiên liệu của địch tại đoạn đường từ Hố Nai và Trảng Bom, gây cho địch thiệt hại nặng nề.

(31 - 5) Ngụy ban hành sắc luật thiết lập các hội đồng nhân dân đô thành, thị xã, tỉnh và xã. (SL 203a, 203b. 203c và 203d / NV)

– Tháng 6. Đại đội địa phương Xuân Lộc (thành lập vào giữa năm 1964) tấn công “ấp chiến lược” Đồng Hiệp, bắt sống 10 tên tề ngụy, thu 10 súng.

* Thành lập Đại đội 207, gồm 142 chiến sĩ, gọi là “lực lượng vũ trang cao su”.

(7 - 6) 29 họ đạo Hố Nai và các vùng phụ cận Sài Gòn, cùng hàng vạn giáo dân đô thành, biểu tình tại công trường Lam Sơn.

– Tháng 7. Lực lượng vũ trang quân khu phối hợp với bộ đội huyện Vĩnh Cửu, du kích tấn công tiêu diệt đồn Cây Gáo. Ta diệt một đại đội lính bảo an, bắt sống 19 tên, thu 40 súng. Nhân cơ hội, công nhân đồn điền Cây Gáo nổi dậy phá banh ấp chiến lược, giải phóng đồn điền.

(1 - 7) Ngụy quyền lập ở mỗi tỉnh một đoàn cán bộ hành chánh lưu động (NĐ 1295 / NV).

(5 - 7)  Đại đội 240 (Long Thành) phục kích đánh địch trên lộ 17 và lộ 19: diệt 25 tên thu 24 súng, đốt 2 xe quân sự.

(7 - 7) Đại đội 240 cùng đại đội 2 (của Tiểu đoàn 800 Quân khu miền Đông) diệt đồn Phước Thọ, mở thông lộ 19.

(20 - 7) Đại đội 207 cùng Tiểu đoàn 800 đánh đồn An Viễng, bắt sống và diệt gọn 1 đại đội địa phương quân, thu 64 súng các loại.

(2 - 8) Tàu Ma đốc của Mỹ xâm phạm vùng biển nước ta: Sự kiện Vịnh Bắc bộ.

(5 - 8) Tổng thống Mỹ Jonhson, sau khi dựng lên cái gọi là “Sự kiện Vịnh Bắc bộ” đã ra lệnh cho máy bay bắn phá nhiều đợt xuống vùng phụ cận Vinh – Bến Thủy, vùng phụ cận thị xã Hòn Gai, cửa Lạch Trường (Thanh Hóa) và cửa sông Gianh (Quảng Bình). Quân dân miền Bắc đã bắn rơi 8 máy bay Mỹ và bắn bị thương 3 máy bay khác và bắt sống 1 tên giặc lái Mỹ. Đây là đợt tấn công bắn phá đầu tiên ở miền Bắc của giặc Mỹ xâm lược.

(7 - 8) Thủ tướng ngụy Nguyễn Khánh ban bố tình trạng khẩn trương trên toàn quốc (SL 45 / SL / CT và những biện pháp đặc biệt sẽ thi hành (SL 18 / 64).

(18 - 8) Bọn lính thuộc tiểu đoàn 52 ngụy càn vào xã Long Phước, vừa đến cây số 67 bị vây đánh, diệt 64 tên, thu 56 súng, bẻ gãy toàn bộ trận càn.

(20 - 8) 6.000 công nhân cao su Biên Hòa cùng 16.000 công nhân ngành dệt, 60.000 công nhân ngành điện nước lên tiếng ủng hộ và tuyên bố sẵn sàng tham gia tổng bãi công, ủng hộ cuộc đấu tranh của công nhân Hãng dệt Vimytex (nổ ra từ 10 - 8 đến nay).

(12 - 9) Tiểu đoàn 800, bộ đội chủ lực khu kết hợp bộ đội Vĩnh Cửu tấn công chi khu Hiếu Liêm, tiêu diệt đại đội bảo an và dân vệ địch, bắt sống 18 tù binh, thu hơn 100 súng và làm chủ hoàn toàn quận lỵ.

(16 - 9) Nhân dân Trị An cùng bộ đội và du kích đào công sự dưới chân đồi, đêm đêm đốt đuốc, phát loa kêu hàng làm bọn giặc trong đồn hoang mang, đồng thời cắt lộ 24 lên Trị An vây hãm địch đến 19 – 11 - 1964 tạo điều kiện cho đoàn Pháo binh miền vượt sông Đồng Nai an toàn để bố trí trận địa pháo tấn công sân bay Biên Hòa. Sau 57 ngày đêm bị bao vây lại bị triệt nguồn nước uống và lương thực do máy bay tiếp tế bị tịch thu, bọn bảo an đồn Trị An rút chạy, 20 tên bị bắn hạ, giải phóng hoàn toàn xã Trị An lần thứ 2.

(17 - 9) Lực lượng địa phương tấn công và chiếm đồn dân vệ Bình Long (Vĩnh Cửu) diệt 19 tên, bắt sống trưởng đồn và thu nhiều súng.

– Tháng 10. Tỉnh ủy Biên Hòa tiến hành Đại hội bầu Ban chấp hành tỉnh ủy mới tại căn cứ Suối Cả, huyện Long Thành. Đồng chí: Phan Văn Trang giữ chức Bí thư.

* Tỉnh ủy, Thị ủy Biên Hòa cử cán bộ phối hợp lực lượng vũ trang trinh sát miền điều nghiên tình hình, hệ thống bố phòng, sơ đồ, doanh trại, kho vận ... của địch tại sân bay Biên Hòa, chuẩn bị cho lực lượng Pháo binh miền và quân khu tấn công.

(5 - 10) Ban Thị ủy Nghiệp đoàn hãng dệt Domitex gửi bản kiến nghị cho chủ và Ty lao động Biên Hòa. Mười ngày sau vẫn không có kết quả, Ban Thị ủy lãnh đạo công nhân đình công và đến ngày 22 - 10, lại tổ chức đình công một lần nữa. Bọn chủ sau mấy lần gọi cảnh sát đến thị uy nhưng thất bại, đã buộc phải chấp nhận yêu sách của công nhân, thu nhận lại 22 công nhân bị sa thải, tăng 30% lương và phụ cấp đắt đỏ và giải quyết xe đưa rước công nhân bị sa thải. Cuộc đấu tranh này do Thị ủy Biên Hòa, trực tiếp là đồng chí Trương Văn Trung cùng hai hội viên Hội Công nhân giải phóng là Năm Bảo và Mười Đậu làm lãnh đạo.

(15 - 10) Bọn Mỹ – Khánh giết hại đồng chí Nguyễn Văn Trỗi.

(25 - 10) 16 giờ, hàng chục lượt máy bay địch ném bom liên tục vào 50 ghe thuyền của đồng bào các xã Phú Hữu, Đại Phước, Giồng Ông Đông, Vĩnh Thanh, Phước Khánh đi giăng câu, kiếm củi về đậu tại ngã ba Giồng Sắn nối với sông Ông Kèo. Cuộc thảm sát này làm 536 thường dân bị thiệt mạng.

(26 - 10) 1.000 thân nhân của những người bị giặc giết trong cuộc thảm sát Giồng Sắn chia làm 3 nhóm kéo về Sài Gòn, Biên Hòa và quận lỵ đấu tranh phản đối việc giặc giết hại dân lành ở Giồng Sắn và đưa vấn đề này ra công luận.

(31 - 10) Hồi 23 giờ 30 phút, Đoàn pháo binh U.80 quân Giải phóng miền tiến công căn cứ không quân chiến lược của địch ở Biên Hòa, cách Sài Gòn 30 km về phía Đông Bắc. Trận đánh diễn ra trong vòng 15 - 20 phút, Quân giải phóng đã phá hủy 59 máy bay Mỹ, trong đó có 21 máy bay B57, diệt 293 tên Mỹ, phá hủy 2 kho đạn, làm cháy một kho xăng, 18 căn nhà của bọn Mỹ ([1][2]). Thắng lợi này được Bác Hồ viết lời ca ngợi với bút danh “Chiến Sĩ” đăng trên báo Nhân Dân số 3878 ngày 12 – 11 - 1964:

Uy danh lừng lẫy khắp năm Châu

Đạn cối tuôn cho Mỹ bể đầu

Thành đồng trống thắng lay lầu trắng

Điện Biên Mỹ chẳng phải chờ lâu”.

(8 - 11) Bộ đội huyện Long Thành và du kích xã Phước An chống địch càn, tiêu diệt 72 tên địch, trong đó có một cố vấn Mỹ.

 (9 - 11) Sau 55 ngày đêm bao vây và chặn đánh viện binh địch, lực lượng vũ trang giải phóng đồn Trị An, mở rộng vùng căn cứ Chiến khu Đ.

 (15 - 11) Tiểu đoàn 800 chặn đánh tiểu đoàn xe cơ giới của địch từ Biên Hòa về Vũng Tàu, phá hủy 12 xe, trong đó 4 thiết giáp, diệt 100 tên địch, tịch thu 52 súng.

(16 - 11) Đại đội 240 cùng du kích 3 xã Long An, Long Phước, Phước Thái (Long Thành) đón đánh và diệt toàn bộ đại đội 3, tiểu đoàn 52, sư đoàn 10 ngụy tại cây số 68.

 (1 - 12)  Chiến dịch Bình Giã bắt đầu. Bước 1: Từ ngày 4 - 12 đến 7 - 12 tấn công địch ở ấp chiến lược Bình Giã và lộ 2 có tính chất mở màn và thăm dò phản ứng địch; Bước 2: Diệt viện binh địch bằng đường không và đường bộ tiếp ứng địch ở chiến khu Bình Giã.

* Phối hợp cho chiến dịch Bình Giã, quân và dân Xuân Lộc (Long Khánh) được hỗ trợ của lực lượng vũ trang tỉnh và khu liên tục tấn công địch dọc tuyến lộ 1; giải phóng Cẩm Đường, khu dinh điền Thừa Đức, Bình Phú, thu 200 súng, 13 thùng đạn, 1 máy P.R.C 10, bắt sống nhiều tên địch.

* Bộ đội địa phương Xuân Lộc bao vây bứt rút bọn dân vệ ở đồn Bảo Chánh. Đây là lần thứ 3 đồn này bị tấn công.

(4 - 12) Tại Long Thành, Nhơn Trạch, Huyện ủy đã huy động được 400 tấn lương thực và vận động lập đội dân công (từ 100 đến 200 người), đội dân công hỏa tuyến (120 người) vận chuyển, góp sức cho chiến dịch.

(9 - 12) Bộ đội chủ lực miền tiêu diệt hoàn toàn chi đoàn xe bọc thép số 13 của địch đóng tại Suối Nghệ trên lộ 2 (Long Khánh đi Bà Rịa).

(10 - 12) Đại đội 45 của tỉnh cùng du kích Tam Phước phục kích đánh đoàn xe của địch từ Biên Hòa về tại cây số 48, diệt 36 tên, phá 3 xe, thu 29 súng.

(17 - 12) Tiểu đoàn 800 cùng du kích các xã Long An, Phước Thái, Long Phước đón đánh đoàn xe địch từ Bà Rịa về tại Quán Chim, diệt 50 tên, bắt sống 22 tên, phá 7 xe quân sự và bắn rơi một máy bay đến tiếp cứu.

* Kết thúc đợt I “Chiến dịch Bình Giã”: Hủy 14 xe M.113, bắn rơi 4 máy bay, diệt 107 tên địch.

(20 - 12) Ban cán sự cao su cùng du kích cải trang làm lính ngụy đột kích đồn Bình Sơn, diệt hoàn toàn tiểu đội 16 của địch. Trận đánh này đã mở rộng được cửa khẩu chuyển vận cho chiến trường.

(22 - 12) Đội dân công hỏa tuyến Long Thành, Nhơn Trạch đi đón nhận 44 tấn vũ khí mới từ miền Bắc gởi vào qua bến đò Lộc An để chuẩn bị bước vào đợt II chiến dịch Bình Giã.

* Ở Long Thành, Nhơn Trạch, phát động phong trào “Tất cả cho tiền tuyến”: 240 thanh niên lên đường tòng quân, dân chúng nô nức mua công trái, trị giá tổng cộng bằng 100 lượng vàng.

(27 - 12) Bộ đội tỉnh Bà Rịa - Long Khánh (C440) kết hợp với bộ đội Long Đất (C25) phục kích lộ 44 (Long Hải – Đà Găng) tiêu diệt 120 tên địch, trong đó có 2 cố vấn Mỹ, bắt sống 18 tên, thu 48 súng, 2 máy thông tin, bắn cháy 4 xe bọc thép.

(28 - 12) Mở đợt tấn công thứ hai vào Bình Giã.

* Lực lượng vũ trang địa phương phối hợp với bộ đội chủ lực miền tấn công, giải phóng Suối Cát, Bảo Bình, Cẩm Mỹ và lộ 1 từ ngã ba Tân Phong đến căn cứ 4.

(Cuối tháng 12) Bộ đội địa phương Xuân Lộc phục kích ở Rừng Lá, chận bắt 11 xe gạo (trên 100 tấn) của địch chở từ Xuân Lộc đi Phan Thiết.



([1][2]) Tài liệu khác cho biết: phá hủy 59 máy bay, trong đó 21 B57, 11 máy bay Xca-rai-đơ, 1 máy bay do thám U2, 3 máy bay lên thẳng, 1 kho đạn pháo 105 ly, 1 đài quan sát, nhiều sĩ quan kỹ thuật và binh lính chết.

Comments