1969

1969

– Tháng Giêng. Trước tình hình Mỹ ngụy tấn công mạnh hòng tiêu diệt quân chủ lực và các cơ sở cách mạng, bình định nông thôn. Trung ương Cục quyết định sắp xếp chiến trường: Thành lập Ban cán sự T7 và Bộ tư lệnh T7 trực tiếp chỉ đạo địa bàn Bà Rịa - Long Khánh và phân khu 4. Đồng chí Nguyễn Trọng Tâm được cử làm Bí thư Ban cán sự; đồng chí Lương Văn Nho giữ chức Tư lệnh trưởng.

* Tỉnh ủy Biên Hòa, Bà Rịa - Long Khánh quán triệt chủ trương của Trung ương Cục, bám địa bàn hoạt động, chống càn, diệt địch, phá kế hoạch bình định nông thôn của kẻ thù.

* Cơ sở mật Tư Hoa chở một chuyến xe than trong đó có chứa súng K54 và lựu đạn từ Hưng Lộc về Gò Me.

(15 - 1) Hai trung đoàn bộ binh thuộc sư 18 ngụy chia làm 3 mũi càn vào Phước Nguyên (Long Thành) với sự hộ tống của 4 trực thăng và 2 phản lực bắn dọn đường quyết tóm gọn đoàn công tác của tỉnh và lực lượng ở đây. Lực lượng du kích và đại đội 1 phản công đánh lui nhiều đợt xung phong của địch, nhưng cuộc chiến không cân sức: giặc chiếm được nhiều vị trí quan trọng, đốt phá hàng chục nóc nhà, đến tối địch rút. Diệt 70 tên lính, trong đó có 3 tên Mỹ, 1 máy bay lên thẳng bị bắn rơi. 16 cán bộ chiến sĩ hy sinh, cả chi bộ và du kích Phước Nguyên chỉ còn 2 đồng chí. Với thành tích chống càn này, xã Phước Nguyên được Bộ chỉ huy miền tặng thưởng Huân chương chiến công hạng I.

(20 - 1) Địch mở trận càn hỗn hợp vào khu vực cửa khẩu Phước Thái. Công binh huyện và du kích chống trả từ sáng sớm đến xế chiều thì hết đạn, phải chém vè dưới sình.

– Tháng 2. Đội biệt động thị xã Long Khánh đột nhập ấp Tân Phú (ở nội ô thị xã), đánh rã bọn tề ấp và phòng vệ dân sự, thu 21 súng.

(17 - 2) 40 chiến sĩ biệt động và 80 chiến sĩ trinh sát sư đoàn 5 từ Hưng Lộc bằng nhiều ngả đường bí mật lẫn công khai vào ém quân ở các hầm bí mật tại Gò Me.

 (22 - 2) Quân và dân miền Nam mở đợt tiến công đồng loạt vào hơn 400 mục tiêu của địch, 36 thành phố, thị xã, hơn 100 quận lỵ, thị trấn, 35 Sở chỉ huy, 38 sân bay, 17 khu hậu cần lớn.

(23 - 2) Ở Biên Hòa, hiệu lệnh tấn công là những loạt pháo bắn vào sân bay Biên Hòa và Quân đoàn 3 ngụy. Do kế hoạch bị lộ (do tên Thế ra chiêu hồi) nên đại bộ phận sư đoàn 5 bị giặc chận không qua sông Đồng Nai được. Một trung đoàn đã đánh thiệt hại nặng 3 tiểu đoàn biệt động quân ngụy ở khu vực Nhà thương điên, thu hút địch trong thị xã kéo nhau về đó; trung đoàn còn lại của sư 5 phải chuyển hướng hoạt động lên Quốc lộ 20 để thu hút địch nhằm phân tán chúng.

* Ở khu vực kho Long Bình, pháo binh  dội trúng nhiều mục tiêu bên trong, nhưng 2 trung đoàn 4 và 33 cùng đại bộ phận tiểu đoàn 2 đặc công Biên Hòa bị địch chặn đánh từ bên ngoài không vào được. Chỉ có đại đội 9 (tiểu đoàn đặc công) lọt vào được trong kho Long Bình; tấn công khu đồi 58, làm nổ hàng chục dãy kho bom đạm và nhiên liệu. Địch huy động 1 trung đoàn xe tăng hàn kín lối vào ra kho Long Bình. Đại đội 9, ngoài đại đội trưởng và 1 chiến sĩ thóat ra ngoài, số còn lại hy sinh.

* Một đại đội sư đoàn 5 được lệnh đánh vào nhà giam Tân Hiệp để giải thóat đồng bào và đồng chí ta bị địch giam giữ, nhưng trên đường hành quân bị địch phục kích tại suối Săn Máu, hầu hết hy sinh.

* Đội biệt động thị xã do đồng chí Sáu A chỉ huy cùng một đại đội trinh sát của sư đoàn 5 từ các hầm bí mật ở Gò Me tiến công tiêu diệt đồn bảo an ở ga Biên Hòa. Lực lượng này tiến đánh Ty cảnh sát, nhưng do ta không khống chế được sân bay Biên Hòa, nên trực thăng vũ trang giặc đã phản kích dữ dội. Đồng chí Sáu A bị thương và chiến đấu tới viên đạn cuối cùng thì hy sinh, các chiến sĩ khác rút về Gò Me, ém ở Vàm Tàu và mấy ngày sau mới rút về chiến khu Đ.

* Từ sáng 23 - 2, bọn địch tiểu khu Biên Hòa và chi khu Đức Tu càn quét vào Gò Me, bắt được một số cơ sở, tịch thu vũ khí. Lực lượng thị xã sau đợt này bị thiệt hại nặng, lực lượng bên ngoài và vùng ven không củng cố lại nhanh được. Đó là nguyên nhân gây nên tình trạng khó khăn kéo dài sau này ở thị xã Biên Hòa.

(26 - 2) Tấn công quân lính Úc tại Tam Hiệp và phục kích đánh 19 xe tiếp viện.

* Quân và dân Biên Hòa cùng với lực lượng vũ trang miền liên tục tấn công, bắn phá các cụm quân Mỹ ở kho hậu cần Long Bình, sân bay Biên Hòa diệt gần 2.000 tên địch, phá hủy 190 máy bay.

(29 - 2) Một tiểu đoàn lính Mỹ thuộc lữ 199 phối hợp với bọn ở Phước Lý càn qua Sở Dừa (Phước Khánh, Nhơn Trạch) đến tối, địch chốt lại một đại đội lính Mỹ ở ngã ba Giồng Sắn. 2 giờ sáng 30/2 du kích Phú Hữu dưới sự chỉ huy của đồng chí Nguyễn Quyết Chiến đã đánh mìn xung phong và chiếm lĩnh trận địa, diệt 1 trung đội Mỹ, thu 1 đại liên, 10 AR 15, 5 thùng đạn. Sáng 1/3 Mỹ rút giao lại cho 1 tiểu đoàn biệt động quân ngụy. Bọn này chia ra đóng ở các chốt ở Giồng Sắn, Vàm 24, gò Hai Vành, gò Lò Rèn.

– Tháng 3. Du kích Lê A (Bình Lộc) đã ném 2 tạc đạn vào bọn sĩ quan ngụy ở quán Ngọc Hương (thị xã Long Khánh), diệt và làm bị thương 40 tên.

(4 - 3) đêm 3, rạng ngày 4, 5 du kích Phú Hữu tập kích chốt gò Hai Vành, diệt gọn 1 trung đội biệt động quân, thu 12 súng AR 15, 1 đại liên, 1 côn 45...

(16 - 3) Bao vây, tấn công căn cứ đóng quân của lính Thái Lan (Hắc báo) tại xã Lộc An, huyện Long Thành.

(19 - 3) Tấn công lữ đoàn 3 sư đoàn 1 kỵ binh Mỹ, diệt và làm bị thương 23 tên.

(Cuối tháng 3) Huyện Nhơn Trạch củng cố lại công binh xưởng và phát động phong trào thu thập bom đạm lép để chế tạo mìn ĐH, lựu đạn gài, thủ pháo, mìn đánh tăng. Nhờ đó lực lượng du kích và vũ trang đã có vũ khí tự tạo để chống giặc.

– Tháng 4. Tại thị xã Biên Hòa, địch tăng cường việc lùng sục, kiểm tra tờ khai gia đình gắt gao. Phòng thủ nội ô, địch tăng cường: tiểu đoàn 58 bảo an, 1 tiểu đoàn lính thủy đánh bộ, 1 chi đoàn xe tăng, 1 đại đội cảnh sát dã chiến, 1 đại đội quân cảnh. Trên sông là các đội giang thuyền tuần tra ngày lẫn đêm. Về lực lượng cơ động, có tiểu đoàn 1 biệt động quân đóng ở Hố Nai, tiểu đoàn 2 biệt động quân đóng ở Tân Phong; tiểu đoàn 3 biệt động quân và tiểu đoàn 3 bộ binh (sư 18) đóng ở nội ô Bình Trước.

(20 - 4) Địch bao vây tấn công căn cứ Lõm của thị ủy Biên Hòa ở Hiệp Hòa. Lúc đó, Đội biệt động thị xã và nhóm cán bộ phong trào sau đợt Xuân Kỷ Dậu đã về bám trụ hầm bí mật ở xóm Hòa Quới (ấp Tam Hòa, xã Hiệp Hòa). Từ các hầm bí mật, các chiến sĩ đánh trả quyết liệt suốt đêm 20 - 4 đến 21 - 4 thì hết đạn nên phải mở đường máu thoát khỏi vòng vây, hàng chục chiến sĩ hy sinh. Kế đó, địch tăng cường ruồng bố, tung mật thám dò la khắp nơi để đón bắt cán bộ ta. Đây là tình trạng khó khăn nhất ở thị xã Biên Hòa, Tỉnh ủy U1 cử đồng chí Huỳnh Văn Lòng về làm Bí thư Ban cán sự kiêm Thị đội trưởng Biên Hòa cùng các đồng chí khác tiếp tục bám trụ ấp Bình Đa, phụ trách chỉ đạo 2 xã Tam Hiệp và Hiệp Hòa.

(1 - 5) Lễ đặt viên đá đầu tiên xây cất Nhà máy lọc đường Biên Hòa (700 triệu kinh phí, 60.000 tấn sản xuất hàng năm).

(4 - 5) 2 trực thăng Mỹ đụng nhau và nổ tan cách Biên Hòa 10km về Tây Bắc: 8 người phi hành đoàn đều tử nạn.

(8 - 5) Bộ đội sư đoàn 5 của miền kết hợp với lực lượng địa phương tấn công địch ở Tầm Bung, Suốt Cát, ngã ba Ông Đồn tiêu diệt chiến đoàn 45 (thuộc sư 10) ngụy. Cùng ngày quân ta tấn công Trung đoàn 43 và 52 của địch ở phía Bắc Long Khánh.

 (11 - 5) Lực lượng vũ trang tấn công mạnh vào nơi đóng quân của lính Thái Lan tại Bình Sơn diệt gọn hai đại đội và làm bị thương 200 tên.

(15 - 5) Tự vệ Tam Hiệp (Biên Hòa) đặt mìn ở bãi tập lái xe của lính ngụy, diệt 1 sĩ quan và 2 lính. Địch bỏ hẳn bãi tập.

(19 - 5) Đội biệt động và trinh sát thị xã Long Khánh phối hợp sư đoàn 5 của Miền tấn công đồn Hoàng Diệu của sư đoàn 18 ngụy, phá hủy hầu hết các trận địa pháo của địch và gây cho chúng tổn thất nặng.

(20 - 5) Chi bộ xã Tân Phú, Tân Định (Vĩnh Cửu) bí mật đưa đặc công tỉnh về tập kích bằng pháo binh vào chi khu Công Thanh và bót Rạch Đông, bắn sập 17 nhà lính, diệt 31 tên bảo an.

(23 - 5) Pháo binh bắn 12 tên lửa vào sân bay Biên Hòa.

(25 - 5) Đoàn 10 đánh chìm tàu chở dầu 13 ngàn tấn.

(26 - 5) Một bộ phận của Sư 5 Miền tập kích địch ở yếu khu Gia Ray bắn cháy 4 xe tăng, diệt 30 tên địch. Quân ta phục kích trên quốc lộ 1 đoạn từ Suối Cát đến ngã ba Ông Đồn bắn cháy 8 xe và diệt nhiều tên lính của trung đoàn thiết giáp 11 của địch từ căn cứ Suối Râm cứu viện cho Gia Ray.

(31 - 5) Tiểu đoàn 1 đặc công tỉnh tập kích vào cụm pháo của Mỹ ở Bà Cô (Thiện Tân): phá hủy 5 khẩu pháo; đồng thời đặc công tấn công vào cụm pháo Ba Dốc: hủy 2 pháo 155; và đánh mìn bọn lính sư 18 ngụy ở Tân Định, diệt 30 tên.

(2 - 6) Sư đoàn 5 tập kích lữ đoàn 8 “Kỵ binh bay” của Mỹ ở Trà Tân 3. Địch dựa vào công sự của ấp chiến lược chống trả kịch liệt với sự yểm trợ của máy bay ném bom phản lực; nhưng đến gần sáng, ta hoàn toàn làm chủ tình thế: diệt 1 tiểu đoàn Mỹ và phá hủy trận địa pháo.

(5 - 6) Sau 3 ngày bị vây hãm, đến 18 giờ ngày 5 - 6, chiến đoàn 52 ngụy bị lực lượng sư đoàn 5 (miền) diệt gọn.

(6 - 6 đến 8 - 6) Thành lập Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam.

(7 - 6) Từ Gò Găng, đặc công ta phóng đạn ĐH12 vào sân bay Biên Hòa: hủy 3 máy bay F.105, diệt 2 giặc lái, làm nổ banh kho bom Bình Ý.

(17 - 6) Ta bao vây căn cứ lính Thái Lan đóng tại Long Thành.

(23 - 6) Lữ đoàn 199 Mỹ phối hợp quân ngụy mở cuộc hành quân hỗn hợp với qui mô lớn vào khu Rừng Sác – Lòng Chảo. 24 - 6 đặc công Rừng Sác phục kích đánh đoàn tàu há mồm 12 chiếc (LCM) chở bọn lính Mỹ từ sống Lòng Tàu vào sông Ông Kèo: 3 tàu chìm, 3 tàu cháy, 4 tàu hỏng nặng cùng 200 tên lính Mỹ bị chìm xuống sống. Đặc biệt, trận này, ta diệt được tàu chỉ huy và bắn hỏng máy bay trực thăng, tướng hai sao Đa - vít bị trúng đạn gãy cột sống.

(24 - 6) Tiểu đoàn 2 đặc công U1 đánh một đơn vị lính Mỹ càn vào căn cứ ở đồi 30 Hưng Nghĩa, huyện Trảng Bom (nay là huyện Thống Nhất) bắn rơi một máy bay, diệt 200 tên.

* Du kích Bến Nôm - Định Quán chặn đánh một đơn vị kỵ binh thiết giáp Mỹ diệt 25 tên.

(14 - 7) Địch dọn bãi trảng Đồng Lớn, trảng Hang Nai khu Xóm Mới (Vũng Gấm): trực thăng cần cẩu đổ xuống 45 xe tăng và xe ủi, có cả loại T.52 (xe ủi hạng nặng) quyết phá banh địa hình khu căn cứ của ta. Đến 16/7 lực lượng vũ trang mở đợt tấn công diệt: 2 xe M.113 và ngày 20 - 7 địch hoảng hốt tháo và cẩu xe ủi T.52 đi. Phong trào diệt xe cơ giới (trong gần 2 tháng, địch ủi phá khu Lòng Chảo) đã bắn cháy 20 xe địch và diệt hàng trăm tên địch. Tuy nhiên, đây là thời kỳ khó khăn của ta; phải khoét đất mà ở, bám dân mà sống.

(16 - 7) Các chiến sĩ pháo binh Biên Hòa bắn súng lớn vào kho bom Bình Ý của địch ở bắc sân bay Biên Hòa làm nổ tung 3.000 quả bom na - pan.

(1 - 8) Từ 1 - 8 đến 15 - 9 ta tiến công địch ở gần 40 thành phố, thị xã, 60 sở chỉ huy từ cấp trung đoàn trở lên, hơn 300 sân bay quân sự, nhiều bến tàu và khu hậu cần.

(14 - 8) Long Khánh: bẽ gãy trận càn của sư đoàn 18 ngụy đánh vào Bình Lộc.

(23 - 8) Lễ khánh thành nhà máy giấy thứ hai của công ty Cogido tại Khu kỹ nghệ Biên Hòa.

(3 - 9) Hồ Chủ tịch qua đời.

* Trong 15 ngày sau 3 - 9, Đại đội 240 (Long Thành – Nhơn Trạch) và du kích các xã Phú Hữu, Phước Thọ, Long Phước liên tục đánh địch: diệt 40 tên, trong đó có 1 tiểu đội lính Mỹ.

(12 - 9) Đội viên trinh sát mang bí danh J2 thuộc đội trinh sát Long Khánh dùng mìn đánh vào trụ sở tình báo CIA của Mỹ tại Long Khánh diệt 4 tên, làm bị thương 3 tên Mỹ.

(13 - 9) Đội viên trinh sát mang bí danh J3 đội trinh sát Long Khánh dùng lựu đạn ném vào xe quân cảnh ngụy diệt và làm bị thương 7 tên địch.

(21 - 9) Du kích xã Phước Thọ (huyện Nhơn Trạch) dẫn một tổ của tiểu đoàn 445 dùng bộc phá đánh tan 4 ụ ngầm ở chốt Da Quy.

(24 - 9) Địch tung trung đoàn “Hắc báo” (Thái), 2 tiểu đoàn ngụy và lực lượng Mỹ thuộc lữ 199 cùng xe tăng, xe ủi mở cuộc càn lớn dọc theo lộ 17 từ Dốc Sỏi đến Ba Lương.

(25 - 9) Bộ đội 445 Bà Rịa - Long Khánh phá tan 5 ụ ngầm của lính Úc, diệt 19 tên, thu 14 súng.

* Trung đoàn 4 chủ lực của T7 phối hợp với bộ đội Long Thành phục kích địch trên lộ 15 đoạn Phước Thái phá hủy 15 xe, diệt nhiều sinh lực địch.

(11 - 10) Cho đến thời điểm này, địch đã cày ủi, phá sạch hàng trăm hecta rừng chồi phía tây lộ 15 và bắt đầu ủi càn xuống vườn tược. Phía Đông lộ 15, địch dùng chất độc, B.52 rải thảm và dội pháo bầy theo tọa độ (có ngày địch bắn 10.000 quả pháo xuống khu vực nam Suối Cả). Đồng thời, địch mở nhiều cuộc càn quét với lực lượng hỗn hợp, có phi pháo yểm trợ. Cán bộ và chiến sĩ cách mạng ở vùng Long Thành, Nhơn Trạch gặp phải nhiều khó khăn và thiệt hại lớn.

(11 - 11) Sáu chiến sĩ biệt động thị xã Long Khánh tấn công căn cứ pháo binh ngụy ở phía Đông Nam thị xã phá sập hai dãy nhà, diệt và làm bị thương 20 tên địch, phá hủy 1 điện đài.

(12 - 11) Lực lượng vũ trang tấn công sân bay Biên Hòa, phá hủy 23 máy bay, diệt gần 100 tên Mỹ ngụy.

(19 - 11) Đội biệt động thị xã Long Khánh đánh vào “Bộ chỉ huy hành quân Việt Mỹ” diệt 13 sĩ quan từ đại úy đến đại tá, phá hủy hai máy bay địch.

(Cuối tháng 11 đầu tháng 12) khởi công xây dựng Nhà máy Trụ - Bê tông tại Khu kỹ nghệ Biên Hòa. Với diện tích 1.812 mét vuông, dự trù sản xuất 4.800 trụ bê tông mỗi năm. Một số máy móc trang bị tại Nhà máy do Chính phủ Trung Hoa tặng trong khuôn khổ chương trình hợp tác kinh tế Hoa - Việt.

(15 - 12) Y tá Nguyễn Văn Thơi ở Đồng Lớn (Nhơn Trạch) dùng AK bắn trực thăng UH6, trận mở đầu cho phong trào hạ máy bay rà thấp và làm phá sản cái gọi là “chiến thuật ong ruồi”. Sau đó, du kích Phước An, đại đội 240, du kích cao su Bình Sơn liên tục bắn rơi nhiều trực thăng.

* Phong trào diệt máy bay rà thấp đồng thời phát triển với chủ trương đẩy mạnh hoạt động vũ trang phá kế hoạch bình định diễn ra khắp các xã Bình Sơn, Phú Hội, Lộc An, Tam An, Phước Thiền, Phú Thạnh. Đặc biệt, du kích An Lợi đã gài trái ở Trung tâm cộng đồng tại Cây Điệp, diệt 40 tên, trong đó có phó tỉnh Biên Hòa là thiếu tá Nhẫn; thu 30 súng. Chiến công này được Bộ chỉ huy Miền tặng Huân chương chiến công hạng II.

(Cuối năm) Đồng chí Ba Đấu và Chiến (Đặc công U1) được tự vệ mật xã Tam Hiệp dẫn đường, tấn công kho đạn của Quân đoàn 3 ngụy (gần nhà máy cao su). Được sự hỗ trợ của 2 tổ tự vệ mật Bình Đa và An Hảo, 2 đồng chí đã vượt qua nhiều lớp rào kẽm gai, dùng mìn đánh nổ tung kho xăng dầu và bom đạn của địch (cháy nổ suốt 4 ngày đêm).

* Ban Công vận thị xã Biên Hòa bố trí đồng chí Năm Bảo làm phu khuân vác ở bến chở đạn của Mỹ (gần Nhà máy Cogido). Lợi dụng lúc bọn Mỹ tuần tra đi ngủ, đồng chí Năm Bảo đã gắn ngòi nổ chậm vào quả bom 500 cân Anh vừa được đưa lên xe chuẩn bị về kho Long Bình. Vài giờ sau, bom nổ, làm nổ tung kho bom Long Bình.
Comments