1974

1974

Viện quốc gia định chuẩn thành lập phòng thí nghiệm tại Khu kỹ nghệ Biên Hòa.

– Tháng 1. Phong trào đấu tranh đòi dân sinh (tăng lương, phụ cấp đắt đỏ, chế độ bảo hộ lao động...) nổi lên ở nhiều hãng xưởng thuộc Khu kỹ nghệ Biên Hòa: Cogivina, Vidico, Vicaco, Sadakim, Cogido, Vinaplyco, hãng sắt, hãng vỏ xe, Vicasa... cùng các lò gạch. Ở chợ Biên Hòa, 1.000 chị em buôn bán lẻ đấu tranh, học sinh trường Ngô Quyền đấu tranh vạch trần tội tham nhũng của tên hiệu trưởng Phạm Đức Bảo.

* Địch đưa thiếu tá Hồ Ngọc Sang về làm quận trưởng Long Thành. Huỳnh Văn Phú (thiếu tá lực lượng Cao Đài) làm quận trưởng Nhơn Trạch.

* Địch đưa 80 gia đình Công giáo từ Hố Nai đến Vũng Gấm (Phước An) làm nhà ở, lấn chiếm đất.

* Giáo dân các ấp Trà Cổ, An Bình khu gia binh được cơ sở cốt cán cách mạng vận động đấu tranh chống bọn sĩ quan ngụy, cướp 70 héc ta ruộng của dân. Sau nhiều ngày đấu tranh, địch buộc phải trả 70 héc ta đất và ngưng kế hoạch đưa 7.000 dân nơi khác về.

(10 - 1) Trước tình hình lấn chiếm “tràn ngập lãnh thổ”, Huyện ủy Long Thành chỉ đạo đợt đánh mở cửa khẩu Bình Sơn, phá 2 dãy nhà lính, 1 dãy nhà kho, diệt 1 trung đội địch.

(30 - 1) Tại trại giam ở suối Săn Máu, tù nhân đào 500 mét đường hầm, vượt ngục thành công.

- Tháng 2. Địch ủi phá khu Lòng Chảo, tăng cường bắt lính để lập vành đai Nhơn Trạch - Quảng Xuyên; lập đồn bót xung quanh quận lỵ Vĩnh Thanh.

(17 - 2) Du kích Bình Lộc (Long Khánh) tập kích bọn lính trong đồn, 3 ngày liền, bắt sống 1 thám báo, đánh thiệt hại một đại đội bảo an lấn chiếm vùng giải phóng. (Với nhiều chiến công, đội du kích Bình Lộc được Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam tặng danh hiệu Đơn vị anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân).

(2 - 3) Quân ta đồng loạt tấn công địch vào mùa khô tại Thống Nhất, Vĩnh Cửu, Long Thành, Xuân Lộc.

(26 - 3) Chiến dịch lộ 2 do quân giải phóng chủ trương bắt đầu. Sở chỉ huy Chiến dịch lộ 2 đặt tại cánh rừng cao su phía đông xã Cẩm Mỹ do đại tá Lê Văn Ngọc, Tư lệnh quân khu, chỉ huy trưởng và các đồng chí Phạm Văn Hy, Phạm Lạc tham gia trong bộ chỉ huy. Tham gia Chiến dịch lộ 2 có các đơn vị: Trung đoàn 33, trung đoàn 4, tiểu đoàn 18 đặc công, tiểu đoàn 24 cao xạ, tiểu đoàn 22 pháo mặt đất, bộ đội địa phương huyện Cao Su, Xuân Lộc và du kích xã Cẩm Mỹ. Mở đầu chiến dịch, ta tấn công đồn Kim Long và hơn 10 ngày chiến đấu quyết liệt, ta giải phóng hoàn toàn lộ 2 (từ Kim Long đến sở Ba Cùi), diệt 600 địch, bắt sống 17 tên, thu 200 súng, bắn cháy 16 xe tăng, 17 máy bay; đánh thiệt hại nặng các tiểu đoàn bảo an 326, 372, 324. Chiến dịch lộ 2 đã mở màn trên vùng “tam giác sắt” (lộ 1, lộ 2, lộ 15): vùng giải phóng Bà Rịa, Long Khánh được nối liền, tạo nhiều thuận lợi cho khả năng hợp đồng chiến đấu.

(27 - 3) Đại đội 2 (thuộc tiểu đoàn 240), đại đội 27 (tiểu đoàn 6) tấn công đồn “Trại Cùi”. Trận đánh ác liệt kéo dài từ 23 giờ đến 4 giờ sáng, diệt 1 trung đội, làm tan rã 1 trung đội khác, số địch còn lại mở đường chạy ra đồn Quán Chim.

* Biệt động và trinh sát võ trang thị xã Long Khánh tấn công nhiều mục tiêu địch trong thị xã, diệt 22 tên cảnh sát, 1 trưởng ấp ác ôn.

* Bộ đội huyện Định Quán phối hợp du kích xã tấn công lính bảo an tại xã 125 diệt 7 tên, thu 3 súng.

(5 - 4) Đặc công (thuộc tiểu đoàn 2) dùng mìn đánh địch ở chốt Cây Xoài (Thiện Tân) diệt 1 tên, bị thương 4 tên; đồng thời huy động cơ sở đưa truyền đơn vào đồn hù dọa: địch hoang mang rút khỏi chốt Cây Xoài.

(6 - 4) Tiểu đoàn 240 cùng du kích xã Phước Thái (Long Thành) tấn công phá tan “sở chỉ huy thông tin” của địch chốt tại Cây Điệp, diệt 25 tên bảo an và địa phương quân, thu toàn bộ vũ khí.

(10 - 4) Lực lượng trung đoàn 4 bao vây pháo kích vào “Trung tâm cộng đồng phát triển” Phước Hòa. Ngày 12 - 4 phát loa kêu gọi đồng bào và vợ con lính di tản, 28 - 4 ta nả pháo và tấn công. 30 - 4 địch từ Long Thành xuống giải vây bị chặn đánh ở ngã ba Cầu Hươu: đốt 1 GMC, diệt gần 1 trung đội buộc địch phái rút về và cho máy bay ném bom giải tỏa khu vực xung quanh. Đêm 31 - 8, “Trung tâm cộng đồng phát triển” bị phá vỡ hoàn toàn.

(12 - 4) Quân đội Sài Gòn bỏ căn cứ Tống Lê Chân (ở Bình Long) tháo chạy. Việc từ bỏ cứ điểm “chiến lược” này là một biểu hiện sự thất bại không tránh khỏi của ngụy quyền Sài Gòn.

(15 - 4) Bộ Ngoại giao Cộng hòa miền Nam Việt Nam ra tuyên bố việc Mỹ ngụy tăng cường chiến tranh, phá hoại các cuộc đàm phán giữa hai bên miền Nam Việt Nam; do đó, ta tuyên bố ngừng các cuộc đàm phán giữa hai bên miền Nam Việt Nam.

* Khu kỹ nghệ Tân Mai được thiết lập bằng Nghị định số 315NĐ/TMKN của Thủ tướng Chính phủ Việt Nam Cộng hòa. Khu kỹ nghệ Tân Mai nguyên là công quản khai thác Nhà máy Tân Mai được Ủy ban kinh tế tài chánh quyết định giao cho công ty Quốc gia khuyếch trương khu kỹ nghệ (SONADEZI) quản lý. Các xí nghiệp trong khu kỹ nghệ gồm 4 cơ sở; trong đó 3 xí nghiệp hoạt động và một Trung tâm quốc gia huấn nghệ của Bộ Lao động.

(17 - 4) Du kích xã Hưng Lộc tấn công diệt 3 tên lính bảo an tại ấp Hưng Nghĩa.

( 31 - 4) Chiến dịch lộ 2 kết thúc, diệt 810 tên địch, bắt 37 tù binh trong đó có 1 trung tá, 6 cấp úy. Thu 200 súng và 20 máy thông tin, bắn cháy 17 máy bay và 16 xe tăng.

– Tháng 5. Khu ủy và Bộ tư lệnh quân khu 7 quyết định mở hoạt động phía Nam lộ 1 để phối hợp với chiến trường toàn miền.

(8 - 5) 20 giờ bọn thám sát địch cho nổ mìn mo giết hại 6 người đi soi ếch (gồm người già và trẻ em). Thân nhân những người bị nạn kéo lên quận đấu tranh buộc tên quận trưởng phải bồi thường. Ngày 15 - 5, một lần nữa họ kéo lên Biên Hòa đòi địch phải trừng trị kẻ giết người.

* Cùng thời gian này, trên đường số 1, du kích cùng 1 bộ phận K8 huyện bắn sập và diệt 2 tua ở Bình Phú, giải phóng 2 khu tập trung dân của địch.

(16 - 5) Du kích ấp Nam Hà (Bắc Bảo Bình) phối hợp với huyện đội Xuân Lộc tấn công đại đội thám sát 133 tiểu khu Long Khánh, tiêu diệt 76 tên, bắt sống 3 tên, thu 44 súng, 2 máy thông tin.

(21 - 5) Chánh quyền Sài Gòn ký sắc lệnh thành lập Khu kỹ nghệ Long Bình với diện tích 317 mẫu thuộc quận Đức tu (Biên Hòa).

(23 - 5) Một bộ phận của trung đoàn 4 phối hợp với bộ đội địa phương Xuân Lộc tấn công và giải phóng ấp Bảo Bình 2.

* Du kích Bảo Bình phối hợp với K8 huyện Long Khánh tấn công làm chủ ấp Bảo Bình 1 và với sự hỗ trợ của trung đoàn 4, ta tiếp tục vây ép Bảo Bình 3 và cao điểm “Đồi mặt trăng” liên tục trong 1 tuần lễ. Giặc xua 2 tiểu đoàn bảo an (368, 342) và 2 đại đội biệt lập (355, 358) của tiểu khu Long Khánh được phi pháo yểm trợ đến giải tỏa Bảo Bình. Trong nửa tháng chiến đấu gian khổ và ác liệt, đã đánh lui bọn tăng viện, bẻ gãy hầu hết các đợt phản kích, giải phóng ấp Bảo Bình 3, tiêu diệt cao điểm “Đồi mặt trăng”, làm tiêu hao nặng 2 tiểu đoàn địch, và đến 31/5, tiểu đoàn bảo an 342 đào ngũ, ấp 2, ấp 3 Bảo Bình hoàn toàn giải phóng.

(10 - 6) Đặc công trung đoàn 33 đánh chiếm chốt ấp ba trên lộ 1 diệt 1 trung đội ngụy thuộc đại đội biệt lập 358. Du kích Xuân Lộc và trung đoàn 33 phối hợp trên quốc lộ 1 phục kích diệt 2 đại đội thuộc tiểu đoàn bảo an 342 của địch, thu 45 súng.

(20 - 6) Tiểu đoàn 240 cùng du kích An Lợi, Tam An (Long Thành) tấn công đồn giặc ở sở cao su Trần Quang An, diệt 13 tên, bắt sống 26 tên, thu toàn bộ vũ khí. Phát huy thắng lợi, các chiến sĩ  240 quay về phục kích diệt 1 trung đội bảo an từ đồn Bình Sơn đi mở đường ở đường 25; chặn đánh bọn thám báo Hàng Dương càn vào ấp Bà Ký; và phục kích ở cây số 67 đánh đoàn xe ở Bà Rịa về, diệt 7 tên, đốt 1 xe.

– Tháng 7. Tại Biên Hòa, hàng ngàn công nhân ở nhà máy Cogido, Vicasa ... đấu tranh chính trị và phản đối cuộc bầu cử “Hội đồng nhân dân” tỉnh diễn ra ngày 14. 7.

* Đội biệt động, đội trinh sát vũ trang Long Khánh liên tục tập kích các căn cứ địch trong thị xã, diệt 122 tên địch và cơ sở nội tuyến của ta trong sư đoàn 18 ngụy đặt mìn phá nổ 1 kho đạn diệt 27 tên địch.

(16 - 7) Tiểu đoàn 240 cùng bộ đội địa phương bao vây tấn công đồn Phước Thọ. Địch đưa tiểu đoàn 58 (liên đoàn 7 đặc khu Nhà Bè) tiếp viện, đến gần cầu Lò Rèn lọt vào ổ phục kích của tiểu đoàn 2 (trung đoàn 4), bị diệt 67 tên. Bốn ngày sau, địch đưa 1 tiểu đoàn từ Thành Tuy Hạ về giải tỏa khu vực này với phi pháo yểm trợ. Quân giải phóng chặn đánh khắp các hướng: Đồng Lớn, miếu Ông Thiện, Cầu Sập. Trước tình thế này, địch vội vã rút quân; âm mưu cày ủi, lấn chiếm khu vực này không thực hiện được.

(21 - 7) Đoàn 10 dùng thủy lôi đánh đắm một tàu quân sự của địch trên sông Lòng Tàu. Một tuần sau, Đoàn 10 lại đánh đắm 4 xà lan, diệt 53 tên địch trên sông Ông Kèo khi bọn này càn vào, cướp phá những xóm ấp gần đó.

(10 - 8) Đội pháo binh Biên Hòa phối hợp với pháo binh Miền pháo kích vào sân bay Biên Hòa, phá hủy 5 máy bay F5 của địch.

(18 - 8) Sau 6 ngày điều nghiên, các chiến sĩ thuộc tiểu đoàn 40 đặc công, cắt rào đột nhập vào đặt mìn hẹn giờ ở căn cứ Nước Trong, rồi rút ra. 23 giờ 30 phút, mìn nổ dữ dội, quân giải phóng dùng B40 bắn vào. Trận tập kích kéo dài đến 2 giờ sáng, 174 tên địch chết, nhiều cơ sở bị phá sập.

(26 - 8) Đặc công đoàn 113 của Miền tập kích Trường huấn luyện biệt kích ở Nước Trong (Long Thành) diệt 20 tên địch.

– Tháng 9. Thực hiện quyết định của Bộ chính trị Trung ương Đảng: Trung ương Cục và Bộ tư lệnh miền, lực lượng vũ trang ở Chiến khu Đ chuẩn bị củng cố lực lượng cho kế hoạch tấn công mùa khô 1974 - 1975.

(8 - 9) Phong trào đấu tranh chống Thiệu bắt đầu từ tháng 6 đến nay đã phát triển mạnh mẽ ở phần lớn các thành thị miền Nam. Nhiều tổ chức chống Thiệu đã nối nhau ra đời: “Phong trào nhân dân chống tham nhũng” (của giới Công giáo), “Lực lượng hòa giải dân tộc” (Phật giáo), “Ủy ban đấu tranh đòi tự do báo chí”, “Mặt trận nhân dân cứu đói”, “Ủy ban bảo vệ quyền lợi lao động”...

(21 - 9) Hơn 600 nông gia, thương gia và các giới chức địa phương đến dự lễ khánh thành lò đường tiểu công nghệ Bình Ý, Biên Hòa. Kinh phí hoạt động của lò gần 20 triệu bạc Việt Nam, dự trù sản xuất 200 tấn đường thẻ, đường tán; thâu dụng 28 công nhân. Đây là lò đường do bà Tăng Huê làm chủ từ tháng 6 năm 74 và chính thức hoạt động từ ngày 21 - 9.

(24 - 9) 1.000 công nhân xe lam thuộc Liên hiệp Công đoàn xe lam Biên Hòa họp đại hội tố cáo tình trạng cơ cực điêu đứng vì nạn thất nghiệp do chính quyền Thiệu gây ra và yêu sách đòi chính quyền Thiệu giải quyết tình trạng thất nghiệp của công nhân xe lam.

– Tháng 10. Tiểu đoàn 9 đặc công (Đoàn 113) xây dựng hoàn thành căn cứ Bùng Binh cách thị xã Biên Hòa 3 km về hướng Bắc. Đây là hệ thống địa đạo dài 450m, rộng 1,4m, sâu 60m có nhiều cửa chiến đấu và chống hơi ngạt. Địa đạo chứa 300 người và 2 tấn thuốc nổ, 2 tấn lương thực. Ngoài ra, ta còn triển khai hơn 10 hầm bí mật từ căn cứ xuống sát mục tiêu Hóc Bà Thức, sân bay Biên Hòa để làm đường dây bí mật.

(7 - 10) Ba chiến sĩ: Thưởng, Thông, Thường thuộc đội đặc công (Đoàn 113) dùng 700kg thuốc nổ đánh Cầu Mới ([1][5]) phá sập 2 nhịp cầu giữa.

(16 - 10) Tiểu đoàn 9 (Đặc công 113) tập kích đồn Cây Khô (Thiện Tân) diệt 1 đại đội bảo an địch. Sau đó diệt cầu địch Rạch Tân.

* Du kích bộ đội huyện Vĩnh Cửu phá sập cầu Thiện Tân (Rạch Khô).

* Tiểu đoàn 2 trung đoàn 41, đại đội súng máy cao xạ thuộc tiểu đoàn 24 quân khu đánh địch ở lộ 20, diệt một trung đội địch, thu 24 súng và máy thông tin.

* Tiểu đoàn 18 đặc công tập kích địch ở đồn Đakai, xã Phương Lâm diệt 78 tên địch.

– Tháng 11. Sư đoàn 6 bộ binh quân khu miền Đông được thành lập do đồng chí Đặng Ngọc Sỹ làm tư lệnh, đồng chí Nguyễn Đăng Mai - chính ủy. Đây là lực lượng vũ trang của Quân khu 7 chuẩn bị cho việc trấn giữ phía Bắc Quốc lộ 1 trên địa bàn Biên Hòa.

(14 - 11) 215 bạn hàng buôn bán ở chợ Biên Hòa, gởi kiến nghị đòi tỉnh trưởng Biên Hòa phải xem xét, sửa chỉnh 5 đoạn đường lầy lội, dơ bẩn ở chợ.

– Tháng 12. Bộ đội chủ lực Miền, bộ đội Tân Uyên phối hợp với du kích các xã ở Nam Chiến khu Đ chống cuộc càn của trung đoàn 52 địch, diệt hơn 100 tên.

(8 - 12) Bộ đội huyện Vĩnh Cửu kết hợp với tiểu đoàn 9 đặc công đồng loạt đánh địch ở các xã Đại An, Tân Định, Thiện Tân, Tân Phú.

* Long Thành – Nhơn Trạch mở màn cho chiến dịch mùa khô 1974 đồng loạt tấn công tại 3 điểm: Phân chi khu Phước Thái, đồn Tam An, đồn Phước Long. Trận đánh thắng lợi, 9 ấp của 3 xã được giải phóng; trên 6.000 dân giành được quyền làm chủ. Ngày hôm sau, địch điều tiểu đoàn 7 biệt động quân tái chiếm. Trận chiến diễn ra 2 tuần lễ.

(9 đến 10 - 12) Lực lượng 207 cùng trung đoàn 4 phục kích đón đánh 2 trận càn lớn của địch ở lộ 20 và đường 10, diệt và làm bị thương 2 trung đội địch, phá 2 xe quân sự.

(10 - 12) Đêm 10 rạng 11, du kích và nhân dân xã Bảo Chánh cùng K8 huyện đội Long Khánh bức hàng đồn Bảo Chánh. Theo sự chỉ huy trực tiếp của Thường vụ Huyện ủy; K8 và du kích đào công sự áp sát đồn địch vây ép, tiểu đội nữ súng cối pháo kích uy hiếp, một số đồng bào, vợ con binh lính trong đồn kêu gọi thuyết phục. Ta phát loa kêu gọi địch đầu hàng, tuyên truyền chính sách khoan hồng của cách mạng, vợ con lính mang thư vào đồn khuyên nhủ. Địch chống trả, ta pháo kích, bắn tỉa uy hiếp. 1 giờ sáng hôm sau, 2 trưởng ấp và trưởng đồn ra liên hệ xin hàng; sáng, cả trung đội địch đầu hàng. Tịch thu toàn bộ vũ khí và trang bị, trong đó có 120 quả đạn cối 81 ly. Đây là trường hợp đầu tiên trong tỉnh, dùng 3 mũi giáp công thắng lợi, mở đầu cho phong trào tự lực, tự cường giải phóng xã ấp và được Khu ủy nêu thành điển hình cho toàn khu học tập.

(12 - 12) Du kích Phước Thiền (Nhơn Trạch) phục kích chăn đánh địch tiếp viện từ đồn Bến Sắn và đồn Phú Mỹ càn xuống, diệt 17 tên, địch phải rút về.

* Đoàn 10 và du kích tấn công phân chi khu Vũng Gấm, Đại Phước trong 3 đêm liền, diệt 100 tên, phá sạch chòi canh, vọng gác và khu trung tâm.

(13 - 12) Đội biệt động Long Khánh cử hai nữ đồng chí: Hồ Thị Hương và Nguyễn Thị Thọ tấn công quán ăn Hoàng Diệu, thị xã Long Khánh, diệt 33 tên sĩ quan và lính. Mấy ngày sau, Hồ thị Hương cùng 3 đồng đội lại tấn công quán Ngọc Hương diệt nhiều tên địch.

(15 - 12) Đoàn 10 cùng lực lượng địa phương tấn công phá sập hệ thống viễn thông của địch tại ấp Phước Lương, đánh sập nhà máy đèn gần cầu Đại Phước, phá sập cầu dài 70 mét và diệt gọn trung đội địa phương chốt ở cầu.

* Địch rút chốt An Viễng chạy về đồn Bình Sơn, nhưng đồn này đang bị bao vây không rút chạy được và không tiếp tế được. Bọn lính trong đồn phát loa xin cho đi chợ và ra suối lấy nước uống. Cách mạng ra điều kiện: 1/ Không được bắn pháo bừa bãi; 2/ Mỗi lần ra lấy nước phải xin phép. Đồn Bình Sơn từ đó bị kìm tỏa hoàn toàn.

(Cuối tháng 12) Ở Long Thành giải phóng được một khu vực rộng lớn: Bình Sơn, Phước Thái, Tam An, Phước An.

(17 - 12) Một phân đội đặc công 11 tập kích, đánh sập phân chi khu quân sự và Cuộc cảnh sát Hóa An, diệt 30 tên địch.

(18 - 12) Bộ Chính trị Ban chấp hành Trung ương Đảng Lao Động Việt Nam họp, quyết định “Kế hoạch chiến lược 2 năm 1975 – 1976”: Năm 1975, tranh thủ bất ngờ tiến công lớn và rộng khắp, tạo điều kiện để năm 1976 tổng công kích, tổng khởi nghĩa. Năm 1976, tổng công kích, tổng khởi nghĩa giải phóng hàon toàn miền Nam. Ngoài kế hoạch chiến lược cơ bản 2 năm, trong kế hoạch năm 1975, Bộ Chính trị dự kiến một phương án cực kỳ quan trọng là, nếu thời cơ đến vào đầu hoặc cuối 1975 thì lập tức giải phóng miền Nam trong năm 1975.

(24 - 12) Chiến dịch lộ 3 (Bắc Xuân Lộc) của Quân khu miền Đông mở màn. Mục đích của chiến dịch là mở rộng địa bàn Đông Bắc Xuân Lộc. Đánh vào bộ máy kìm kẹp của địch và giải phóng một số xã quanh thị xã Long Khánh, Bà Rịa, Biên Hòa, chuẩn bị cho tổng tiến công và nổi dậy.



([1][5]) Nay là cầu Hóa An.

Comments