5. Thời kì 1945 - 1954

V. Thời kì 1945 - 1954:

V.1. Về phía Pháp và chính quyền Bảo Đại:

Trong 9 năm này, địa lí lịch sử tỉnh Biên Hòa chỉ có một thay đổi: quận Bà Rá đổi thành quận Sông Bé vào năm 1951, cắt về tỉnh Thủ Dầu Một. Năm 1953, quận Sông Bé lại chia thành hai quận: Sông Bé và Bù Đốp (thuộc Thủ Dầu Một).

Trước khi có quận Sông Bé, năm 1910 tỉnh Thủ Dầu Một rộng khoảng 2.500 km2. Năm 1951, tỉnh Thủ Dầu Một rộng 4.723 km2.

Năm 1951, diện tích tỉnh Biên Hòa còn khoảng 8.800 km2

V.2. Về phía chính quyền kháng chiến:

Cuối năm 1947, được sự đồng ý của Ủy ban Kháng chiến Hành chánh Nam bộ, tỉnh Biên Hòa lập quận Sông Bé ở phía Đông và Đông Bắc chiến khu Đ ([1][11])

Năm 1948, nhận rõ vai trò quan trọng của tỉnh lị Biên Hòa, Ủy ban Kháng chiến Hành chánh Nam bộ quyết định chia quận Châu Thành ra hai đơn vị: thị xã Biên Hòa (là xã Bình Trước gồm 5 khu, 8 ấp) và huyện Vĩnh Cửu (các xã còn lại của quận Châu Thành): Bình Hòa, Bình Ý, Tân Phong, Lợi Hòa, Bình Long, Hiệp Hòa, Tam Hiệp, Bửu Hòa, Tân Vạn, Hóa An, Tân Hạnh, Bình Trị, Đại An, Tân Định, Bửu Long, Tân Thành, Bình Thạnh, Tân Triều, Thiện Tân, Bình Phước, Tân Hiệp.

Tháng 5 - 1951, Trung ương Cục miền Nam phân chia lại chiến trường Nam bộ thành: phân liên khu miền Đông Nam Bộ và phân liên khu miền Tây Nam bộ, lấy sông Tiền làm ranh giới. Các tỉnh đều sáp nhập cho phù hợp với điều kiện chiến đấu mới.

Hai tỉnh Biên Hòa, Thủ Dầu Một nhập thành tỉnh Thủ Biên gồm 7 huyện: Hớn Quản, Lái Thiêu, Bến Cát, Thủ Đức, Tân Uyên, Vĩnh Cửu, Xuân Lộc và 2 thị xã: Biên Hòa và Thủ Dầu Một. Lúc này huyện Long Thành đưa về tỉnh Bà - Chợ (Bà Rịa - Chợ Lớn).

Tháng 7 - 1951, tỉnh Thủ Biên lập huyện căn cứ Đồng Nai rộng 3.700 km2 gồm huyện Hớn Quản và một số xã của Tân Uyên.

Do địch ráo riết giành đất giành dân với ta, nhiều cán bộ các xã phải li hương. Lúc này ta có chủ trương giản chính, đưa cán bộ cấp trên về củng cố cấp dưới, ghép xã nhất là vùng tranh chấp du kích. Tình hình trên kéo dài tới hiệp định Genève tháng 7 - 1954.



([1][11]) Lịch sử chiến khu Đ, tr 85, NXB Đồng Nai, 1997.

Comments