1.1. Tiếp quản vùng giải phóng, ổn định tình hình đời sống và sản xuất

I.1. Tiếp quản vùng giải phóng, ổn định tình hình đời sống và sản xuất:

          Sau ngày giải phóng 30-4-1975, địa bàn Đồng Nai bao gồm các tỉnh Biên Hòa, Bà Rịa – Long Khánh, Tân Phú, thành phố Biên Hòa với dân số trên 1 triệu người. Cuộc chiến tranh 30 năm thắng lợi hoàn toàn. Quân dân Đồng Nai bước vào thời kỳ mới: tiếp quản vùng giải phóng, ổn định đời sống, từng bước khắc phục hậu quả chiến tranh, tiến tới thống nhất đất nước đi lên chủ nghĩa xã hội.

          Ngày 5-5-1975, Khu ủy miền Đông do đồng chí Lê Quang Chữ làm bí thư; Ủy ban nhân dân cách mạng miền Đông do đồng chí Nguyễn Văn Hòa làm chủ tịch đã về đứng chân ở thành phố Biên Hòa để lãnh đạo việc ổn định tình hình vùng mới tiếp quản.

          Ủy ban quân quản các tỉnh, thành được thành lập:

          - Ủy ban quân quản tỉnh Biên Hòa: đ/c Võ Văn Lượng phụ trách.

          - Ủy ban quân quản thành phố Biên Hòa: đ/c Lê Đình Nhơn phụ trách.

          - Ủy ban quân quản tỉnh Bà Rịa – Long Khánh: đ/c Phạm Lạc phụ trách.

          - Ủy ban quân quản thành phố Vũng Tàu: đ/c Phạm Văn Hy phụ trách.

          - Ủy ban quân quản tỉnh Tân Phú: đ/c Võ Tấn Vịnh phụ trách.

          Công tác tiếp quản được tiến hành nhanh chóng theo nguyên tắc: Khu ủy, Ủy ban nhân dân cách mạng Khu, các đơn vị của khu tiếp quản các cơ quan, đơn vị của ngụy quân, ngụy quyền cấp quân khu; các Ủy ban quân quản tỉnh, thành phố, huyện tiếp quản các cơ quan cấp tỉnh, quận. Các căn cứ quân sự, kho tàng do các đơn vị chủ lực quân khu tiếp quản (như sân bay Biên Hòa, kho Long Bình, các căn cứ Vạn Kiếp, Nước Trong, Thành Tuy Hạ…).

          Ban công vận Khu ủy, tiểu ban công nghiệp khu được giao nhiệm vụ tiếp quản khu kỹ nghệ Biên Hòa. Khu kỹ nghệ Biên Hòa có 94 công ty, xí nghiệp, nhà máy của tư bản nước ngoài, tư bản trong nước đã được tiếp quản nhanh gọn, thể hiện ý thức làm chủ của đội ngũ công nhân. Các cơ sở sản xuất điện, nước ở Biên Hòa, Long Khánh, Bà Rịa, Vũng Tàu được tiếp quản trong tình trạng tốt. Trong vòng một tuần lễ các cơ sở đã vận hành cung cấp điện nước cho nhân dân.

          Tất cả công chức, viên chức chế độ cũ, nhất là cở các ngành kinh tế, y tế, giáo dục được các Ủy ban quân quản kêu gọi ra đăng ký làm việc lại sau mỗi đợt sinh hoạt chính trị từ hai đến ba ngày.

          Tình hình Biên Hòa, Long Khánh, Tân Phú sau giải phóng rất phức tạp. Do chiến tranh hàng trăm ngàn đồng bào từ nông thôn chạy về các thị xã, thị trấn. Sau hơn 20 năm dưới chế độ chủ nghĩa thực dân mới của Mỹ, nền văn hóa thực dân mới để lại những tệ nạn xã hội rất đáng quan tâm. Theo báo cáo của Khu ủy, toàn miền Đông có 20.000 tội phạm hình sự, 3.000 lưu manh chuyên nghiệp, 20.000 gái mại dâm, 3.500 đối tượng xì ke, ma túy do chế độ cũ để lại.

          Sau giải phóng lực lượng cách mạng còn mỏng, để thực hiện tốt nhiệm vụ, các Ủy ban quân quản phát động phong trào quần chúng tham gia bảo vệ chính quyền cách mạng, an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội, tuyên truyền chính sách 10 điểm của Mặt trận dân tộc giải phóng, chính sách hòa hợp dân tộc của chính phủ Cộng hòa miền Nam Việt Nam, kêu gọi ngụy quân ngụy quyền giao nộp vũ khí, tịch thu các loại văn hóa phẩm độc hại đồi trụy đăng ký trình diện, kêu gọi quần chúng thu gom vũ khí, chiến lợi phẩm của địch giao nộp cho Ủy ban quân quản.

          Qua 3 đợt đăng ký (từ tháng 5 – 1975), các tỉnh Biên Hòa, Bà Rịa – Long Khánh, Tân Phú đã có 28.100 công chức, binh lính, sĩ quan các loại ra trình diện và được cấp giấy chứng nhận. Sau 4 ngày học tập (do cán bộ binh vận làm giảng viên) về âm mưu đế quốc Mỹ, về chính sách hòa hợp hóa giải dân tộc, hầu hết binh lính Sài Gòn đều được cấp giấy công nhận quyền công dân. Số sĩ quan chế độ cũ từ thiếu úy trở lên được chuyển về khu để học cải tạo tập trung theo chính sách của chính quyền cách mạng. Được quần chúng phát hiện, lực lượng an ninh đã phá vỡ nhiều tổ chức tình báo do địch cài lại. Các lực lượng vũ trang, an ninh, tự vệ… phát động quần chúng truy bắt nhiều tên tội phạm hình sự, bọn lưu manh chuyên nghiệp, gái mại dâm, xì ke, ma túy, góp phần làm trong sạch địa bàn, bảo vệ tài sản nhân dân.

          Sau ngày giải phóng, tình trạng thiếu lương thực diễn ra khá gay gắt. Một mặt Khu ủy, Ủy ban nhân dân Khu xin Trung ương chi viện 35.000 tấn lương thực, mặt khác phát động phong trào khai hoang, phục hóa, trồng các loại cây lương thực để cứu đói.

          Lực lượng vũ trang đã tháo gỡ, thu gom trên 20 tấn bom, mìn, hàng chục ngàn quả lựu đạn địch gài trong chiến tranh, giải phóng, phục hóa trên 17.000 hécta đất trồng trọt canh tác.

          Hàng trăm ngàn quần chúng đã tham gia phong trào làm thủy lợi, đào vét 33 kênh mương dài 74,7 km, đào, vét các hồ chứa nước tưới tiêu cho 5.390 hecta ruộng làm 2 vụ, xả rửa phèn cho ruộng, tạo điều kiện tăng vụ lúa trong năm. Phong trào sôi nổi ở Vĩnh Cửu, Xuân Lộc, Long Thành, Nhơn Trạch, thành phố Biên Hòa… Đến tháng 9-1975, riêng thành phố Biên Hòa đã gieo cấy được 10.000 ha lúa. Giải quyết nạn thất nghiệp trước mắt, giảm áp lực dân số ở thành phố, thị xã, Ủy ban quân quản các tỉnh đã hỗ trợ phương tiện, kinh phí, cây giống… đưa được 200.000 lao động từ thành phố về quê cũ lập nghiệp. Hơn 40.000 nhân dân thành phố Biên Hòa, thành phố Vũng Tàu đã đi xây dựng vùng kinh tế mới ở khu vực Xuyên Mộc, liên tỉnh lộ số 2, tây lộ 5, đông tây lộ 1.

          Trong năm 1975, trên địa bàn (Biên Hòa, Bà Rịa – Long Khánh, Tân Phú) đã gieo trồng được 108.850 ha cây lương thực (trong đó có 60.963 ha lúa).

          Đồng Nai là tỉnh có nhiều đồn điền cao su của các công ty tư bản Pháp, Ủy ban nhân dân cách mạng đã chỉ đạo tịch thu, quốc hữu hóa (với đồn điền trên 500 hecta), Công ty cao su miền Đông tiếp quản, khai thác để ổn định đời sống công nhân. Các đồn điền tư nhân (dưới 500 ha) được phép hoạt động trở lại dưới sự giám sát của nhà nước để giải quyết việc làm cho công nhân. Và đến ngày 2-6-1976, Công ty quốc doanh cao su Đồng Nai ra đời gồm 31.934 hecta với trên 6.000 công nhân.

          Ngày 21-6-1975, Khu ủy thành lập Ban Công nghiệp để quản lý, điều hành, lập dự án khôi phục Khu kỹ nghệ Biên Hòa. Cuối tháng 6-1975, Ban công nghiệp đã cấp giấy phép cho 49 nhà máy, xí nghiệp, trong đó có 38 nhà máy hoạt động với 6.925 công nhân. Các chế độ lương bổng, đãi ngộ giữ nguyên như trước. Tháng 12-1975, theo chỉ đạo của Trung ương, Ủy ban quân quản thành phố Biên Hòa đã bàn giao 40 nhà máy cho các Bộ liên quan.

          Bộ phận văn hóa thông tin văn nghệ kháng chiến nằm trong Ban Tuyên huấn – nay được tách ra thành các ty văn hóa thông tin trực thuộc các Ủy ban quân quản tỉnh. Các ty văn hóa thông tin các tỉnh Biên Hòa, Bà Rịa – Long Khánh, Tân Phú đã xây dựng trên 10 đội thông tin cổ động đi sâu xuống các huyện, xã tuyên truyền chính sách mới của cách mạng, phát động phong trào thu gom các loại văn hóa phẩm có tính chất phản động, đồi trụy do chế độ cũ để lại (sách, báo, băng từ). Nhà in Biên Hòa khi chuyển ra thành lập nhà in Cờ Giải phóng. Đài phát thanh giải phóng Biên Hòa, báo Đồng Nai được thành lập đưa thông tin đến quần chúng, góp phần ổn định tư tưởng nhân dân, giải thích đường lối, chính sách chủ trương của cách mạng.

          Sở giáo dục miền Đông, Ban giáo dục các tỉnh Biên Hòa, Bà Rịa – Long Khánh, Tân Phú đã tổ chức 9 lớp sinh hoạt dân chủ cho 3.747 giáo viên, tập huấn nghiệp vụ, định hướng chương trình, nội dung giảng dạy mới cho 3.292 giáo viên, khôi phục 30 trường trung học công lập, 20 trường trung học tư thục, 35 trường dân lập tư thục, chuẩn bị khai giảng năm học đầu tiên sau ngày giải phóng, (riêng thành phố Biên Hòa xây dựng được 95 phòng học cấp 1).

          Ngày 21-9-1975, theo chỉ đạo của Bộ giáo dục, đã tổ chức kỳ thi tốt nghiệp cấp III (tú tài) đầu tiên dưới chính quyền cách mạng niên kháo 1974-1975. Tổng cộng có 3.199 học sinh đăng ký thi tốt nghiệp.

          Ngày 19-10-1975, năm học dưới chế độ cách mạng được tổ chức trọng thể.

 

CẤP

Số trường

Số phòng

Số học sinh

Số giáo viên

I

406

1.687

146.910

3.408

II

84

618

31.184

971

III

 

 

10.890

351

T.cộng

490

2.305

189.614

4.730

Comments