2.2.3. Thời kỳ 1968 - 1975

II.2.3 Thời kỳ 1968 - 1975:

Tháng 10 - 1967, để chuẩn bị cho cuộc tiến công và nổi dậy xuân Mậu Thân 1968, Trung ương cục quyết định tổ chức lại chiến trường: Giải thể Khu miền Đông, thành lập 5 phân khu để hình thành 5 mũi tiến công vào các cơ quan chỉ huy đầu não của Mỹ ngụy ở Sài Gòn.

Chiến trường Đồng Nai bấy giờ gồm có U1 (thị xã Biên Hòa, huyện Vĩnh Cửu và huyện Trảng Bom); phân khu 4 bao gồm các huyện Long Thành, Nhơn Trạch, khu vực cao su Bình Sơn, An Viễn, huyện Thủ Đức, quận 9; tỉnh Bà Rịa - Long Khánh.

          Nhà in khu miền Đông giải thể, các phương tiện ấn loát như máy in (bằng gỗ), chữ chì, mực in, giấy in... được phân chia về cho các đơn vị nhà in của U1, phân khu 4, Bà Rịa - Long Thành.

          Theo sự chỉ đạo của tỉnh ủy, tất cả mọi lực lượng, mọi khả năng đều tập trung vào cuộc tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân để giành thắng lợi quyết định. Các cán bộ tuyên huấn, nhà in... đều ra mặt trận, đều tham gia xuống đường chiến đấu, tải thương, tải gạo, đạn dược cho các mặt trận.

          Cuộc tiến công và nổi dậy xuân 1968 kéo dài ba đợt. Ta đưa được chiến tranh vào tận hang ổ của kẻ thù, tiến công hầu hết thành phố thị xã của địch, các cơ quan chỉ huy, các căn cứ, kho tàng làm lung lay ý chí xâm lược của Mỹ ngụy, buộc chúng phải xuống thang chiến tranh, chấp nhận ngồi vào bàn đàm phán tại Paris .

          Trong thời gian diễn ra cuộc tiến công Xuân Mậu Thân 1968, báo Đồng Nai không ra được. Sau Mậu Thân, lợi dụng sơ hở của ta lơi lỏng ở nông thôn, Mỹ ngụy thực hiện bình định nông thôn, chiếm lại nhiều vùng ta làm chủ trước đó, gây cho lực lượng cách mạng nhiều khó khăn và tổn thất.

Từ tháng 5 - 1968, địch bung ra càn quét, đánh phá rất ác liệt khu vực Bưng 6 (Thủ Đức), căn cứ của phân khu 4; khu vực Lòng Chảo Nhơn Trạch, đông tây liên tỉnh lộ 2, Cẩm Đường, Suối Cả, Bàu hàm, Hưng Lộc... là những khu vực căn cứ của các tỉnh. Các cửa khẩu hậu cần ở Bình Sơn, Phước Thái, Long Phước, cây số 116, 125... bị đánh phá liên tục. Việc tìm mua mực in, giấy in từ ngoài vùng tạm chiếm rất khó khăn. Bộ phận nhà in phải gói chữ chì thành từng gói nhỏ để bảo quản, hoặc giấu xuống các hầm bí mật. Máy in lớn không thể giữ vì cồng kềnh mang theo khó khăn. Bộ phận nhà in U1 Biên Hòa phải cải tiến, đóng bàn in bằng gỗ, chỉ có thể in khổ nhỏ bằng quyển tập 100 trang. 

          Chiến trường ác liệt là một trong những nguyên nhân quan trọng làm cho báo Đồng Nai, Giải Phóng phải ngưng xuất bản. Mãi đến ngày 15 - 9 - 1968 báo Giải Phóng - cơ quan đấu tranh của nhân dân tỉnh Bà Rịa - Long Khánh mới ra lại. Báo cũng in khổ 30 x 40 cm, mỗi số từ 8 - 12 trang in, số lượng phát hành từ 600 - 2000 tờ/kỳ tùy theo tình hình cung cấp giấy in, mực in.

Số báo Giải Phóng kỷ niệm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh ra ngày 15 - 9 - 1968. Ngay trang đầu, báo trích lời kêu gọi của Chủ tịch đoàn Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam. Lời kêu gọi nhắc lại sự kiện Chủ tịch Hồ Chí Minh khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa với tuyên ngôn độc lập ngày 2 - 9 - 1945; nêu cao truyền thống bất khuất của dân tộc và kêu gọi các giai cấp tầng lớp cùng đoàn kết: "Trong giờ phút lịch sử hiện nay với tinh thần vĩ đại của Cách mạng Tháng Tám, toàn dân ta tin tưởng vững chắc rằng sự nghiệp giải phóng miền Nam, giải phóng miền Bắc, tiến tới hoà bình thống nhất Tổ quốc của nhân dân ta nhất định sẽ toàn thắng”.

Báo đã đưa tin chi tiết về cuộc tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 ở các địa bàn nông thôn, thị trấn ở miền Nam và tỉnh Bà Rịa - Long Khánh; nêu bật tinh thần ý chí tiến công của quân dân địa phương góp phần làm phá sản chiến lược, chiến tranh cục bộ của đế quốc Mỹ.

Báo cho biết với những thành tích đạt được trong 6 tháng đầu năm 1968, quân dân Bà Rịa - Long Khánh đã được Ủy Ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam và Ban chỉ huy lực lượng vũ trang Miền tặng Huân chương thành đồng hạng ba.

          Báo còn nhiều tin, bài thể hiện tinh thần bám đất giữ làng của nhân dân (như bài Mài mác chém Mỹ), tin lính Mỹ phản chiến đòi về nước ở Long Khánh; tin quân dân miền Bắc bắn rơi nhiều máy bay Mỹ bảo vệ bầu trời Tổ quốc; tin đại hội liên hoan thanh niên sinh viên thế giới họp tại Sophia (tháng 8 - 1968) ủng hộ cuộc kháng chiến của nhân dân Việt Nam vì cuộc chiến đấu của dân tộc ta cũng là "Cuộc chiến đấu chung của các dân tộc để bảo vệ hòa bình thế giới, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội". Ngoài ra báo còn có nhiều bài thơ động viên tinh thần sản xuất lao động và phong trào tòng quân của thanh niên (thơ Diệu Hiền).

Những số báo sau đó, báo Giải Phóng đều bám sát phong trào chống phá bình định của nhân dân địa phương, đấu tranh tố cáo tội ác Mỹ ngụy trong việc tàn phá xóm làng, nhà cửa, tài sản nhân dân bằng bom pháo và chất độc hóa học.

Trong số báo tháng 10 - 1968, báo còn đăng điện của Chủ tịch Hồ Chí Minh khen ngợi đồng bào và chiến sĩ miền Nam:

"... Đồng bào chiến sĩ và cán bộ miền Nam Việt Nam thân mến! Quân và dân miền Nam anh hùng nêu cao tinh thần liên tục tiến công, liên tục đánh thắng. Trong việc kỷ niệm Cách Mạng tháng Tám và Quốc Khánh vừa qua đã giành thêm nhiều thắng lợi mới, đã mở hàng trăm cuộc tiến công và nổi dậy ở khắp miền Nam và đã thu được nhiều tành tích vẻ vang như là:

Tây Ninh, Bình Long, Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bến Tre, Gia Lai và nhiều nơi khác.

Thắng lợi to lớn này của miền Nam càng làm cho thế ta thêm vững, sức ta thêm mạnh...

Bác nhắc nhở: "... Nhưng càng gần thắng lợi thì càng gian nan, quân và dân miền Nam anh hùng quyết vượt mọi khó khăn gian khổ, anh dũng và bền bỉ chiến đấu, nhất định sẽ giành được thắng lợi to lớn hơn nữa”.

Tuy không ra báo, nhưng để đảm bảo công tác giáo dục tuyên truyền, ban Tuyên huấn U1 vẫn in và phát hành các tài liệu như Quân lệnh tiến công nổi dậy xuân Kỷ Dậu 1969, bản di chúc của Hồ Chủ tịch...

          Tháng 5 - 1971, tỉnh Bà Rịa - Long Khánh nhận thêm các huyện Long Thành (bao gồm cả huyện Nhơn Trạch, Thủ Đức... chuyển thành phân khu Bà Rịa, Thủ Dầu Một và U1 sáp nhập thành phân khu Thủ Biên ([1][46]).

          Tháng 9 - 1972, Khu ủy miền Đông được thành lập lại. các tỉnh Biên Hòa, Bà Rịa - Long Khánh cũng được lập lại vào cuối năm 1972. Tháng 10 - 1973, để chuẩn bị địa bàn và cơ sở cho việc nắm thời cơ cách mạng sau này, Trung ương Cục miền Nam quyết định thành lập tỉnh căn cứ Tân Phú gồm huyện Độc Lập (Tân Phú), Định Quán và một số huyện thuộc tỉnhThủ Dầu Một. Tháng 6 - 1973, tỉnh Biên Hòa tách làm hai bộ phận: Tỉnh Biên Hòa nông thôn và Biên Hòa đô thị - trực thuộc Khu ủy - gọi là thành phố Biên Hòa.

Buớc vào cuộc tiến công chiến lược đông xuân 1974 - 1975, mở chiến dịch đường 14 Phước Long. Ngày 6 - 1 - 1975, tỉnh Phước Long được giải phóng hoàn toàn, góp thêm thực tiễn để Bộ Chính trị Trung ương Đảng bổ sung quyết tâm chiến lược giải phóng miền Nam ngay trước mùa mưa năm 1975.

Nhà in tỉnh Biên Hòa (ở Suối Quít), nhà in Cờ Giải Phóng của thành phố Biên Hòa (ở Bàu Hàm) đã nhanh chóng cho ra đời những bản tin chiến thắng của quân dân ta ở miền Đông, Tây nguyên cổ vũ động viên tinh thần cán bộ, chiến sĩ và nhân dân trong tỉnh; Bản tin về chiến thắng Xuân Lộc (từ 9 - 21/4/1975) đập tan cánh cửa thép của ngụy quyền ở phía Đông Sài Gòn. Hàng ngàn bản chính sách 10 điểm của Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam, tuyên bố của Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam được phát hành. Quân lệnh số 1, số 2 ở mặt trận phía Đông được in tại nhà in Cờ Giải Phóng Biên Hòa.

Ngày 25, 26 - 4 - 1975, lời kêu gọi của Ủy ban khởi nghĩa tỉnh Biên Hòa và thành phố Biên Hòa đã được in và phát hành tạo điều kiện để phát động cuộc tổng tiến công và nổi dậy ở thành phố Biên Hòa và toàn tỉnh đập tan toàn bộ ngụy quân, ngụy quyền tay sai ở Biên Hòa, giải phóng địa phương cùng cả nước hoàn thành công cuộc giải phóng miền Nam tiến tới thống nhất đất nước.

Ngày 30 - 4 - 1975, miền Nam hoàn toàn được giải phóng, Ban tuyên huấn miền Đông, Ban Tuyên huấn tỉnh Biên Hòa, vào tiếp quản các cơ quan thông tấn, báo chí ngụy quyền ở Biên Hòa. Một thời kỳ mới cho báo chí cách mạng của tỉnh được mở ra và với nhiệm vụ mới: Thống nhất nước nhà, xây dựng và bảo vệ tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.



([1][46]) Ngoài Báo Giải Phóng của Bà Rịa - Long Khánh, đến nay chúng tôi chưa tìm được các báo khác thuộc tỉnh Biên Hòa, phân khu Thủ Biên.

Comments