3.2. Báo chí Đồng Nai trên đường đổi mới

III.2.1 Động lực đổi mới báo chí: "Những việc cần làm ngay”:

Cơ chế quản lý theo kiểu quan liêu bao cấp kéo dài đã triệt tiêu động lực, làm sản xuất bị đình đốn, đời sống nhân dân ngày càng khó khăn. Trong bối cảnh đó, Đại hội lần thứ VI của Đảng CSVN với khẩu hiệu đổi mới tư duy, trước hết là đổi mới tư duy kinh tế, xóa bỏ cơ chế tập trung quan liêu bao cấp, giải phóng lực lượng sản xuất, khơi dậy mọi tiềm năng. Nhờ đó, nền kinh tế bắt đầu chuyển động, kéo lùi dần lạm phát, đẩy lùi khủng hoảng đang ở bờ vực thẳm.

Trong bối cảnh cả nước và Đồng Nai đang khởi động đổi mới theo tinh thần Nghị quyết Đại hội VI của Đảng CSVN, báo chí Đồng Nai cũng tích cực chủ động đổi mới và được tiếp sức bằng những bài báo có tiêu đề "Những việc cần làm ngay" của tác giả NVL và sau đó là Chỉ thị 15 của Ban bí thư đã tạo điều kiện cho báo chí, trong đó có báo chí Đồng Nai đổi mới ngày càng mạnh mẽ.

Các báo, đài trong thời gian này thông tin đậm các biện pháp tích cực trên các lĩnh vực kinh tế - xã hội để tham gia thực hiện đổi mới, ủng hộ các điển hình, nêu các thành tựu của công cuộc đổi mới đem lại, phê phán những biểu hiện cản trở công cuộc đổi mới. Đặc biệt, báo chí Đồng Nai đã sớm đi vào lĩnh vực gai góc là đấu tranh chống tiêu cực, vạch trần các hiện tượng lãi giả lỗ thật, nêu đích danh các cán bộ tham ô lãng phí, mất dân chủ. Cuộc chiến đấu trên lĩnh vực này của báo chí Đồng Nai hết sức gian nan, bị phản ứng quyết liệt của các đối tượng, thậm chí có phóng viên bị chụp mũ, bị tạm giữ nhưng được sự lãnh đạo sát sao của Ban Thường vụ Tỉnh ủy nên báo chí trong cuộc đấu tranh này vẫn giữ đúng định hướng và đạt hiệu quả.

III.2.2. Thêm nhiều loại hình báo chí:

Trong giai đoạn này, các tờ tin dần dần bị mai một, chỉ có tờ tin Công đoàn Đồng Nai, Cao su, Công an, Tuổi trẻ Đồng Nai được duy trì và có hình thức, nội dung như một tờ báo. Riêng tờ tin Công đoàn Đồng Nai tiếp tục phát triển và đến tháng 9 - 1993 được phép của Bộ văn hóa thông tin, chuyển thành tờ báo Lao Động Đồng Nai, do đồng chí Nguyễn Thành Tuấn làm Tổng biên tập. Ngày 2 - 10 - 1993, Chủ tịch LĐLĐ tỉnh (nhiệm kỳ V) Nguyễn Đình Thắng ký quyết định thành lập báo cho phép báo có pháp nhân và hạch toán độc lập, cử đồng chí Phó ban Tuyên giáo LĐLĐ tỉnh Đào Minh Phúc sang phụ trách Phó tổng biên tập chuyên trách xây dựng lực lượng và làm báo. Ngày 15 - 10 - 1993 số 1 của báo Lao Động Đồng Nai ra mắt (8 trang, 4 trang màu, khổ 30 x 40, 2 tuần/kỳ). Sự ra đời của báo Lao Động Đồng Nai đã đáp ứng xu hướng phát triển trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và của đội ngũ công nhân lao động trên địa bàn. Cùng với đội ngũ báo chí trong tỉnh, báo Lao động Đồng Nai đã góp thêm tiếng nói trong quá trình đổi mới báo chí ở Đồng Nai.

Sự ra đời của truyền hình Đồng Nai cũng là một nét mới trong quá trình phát triển và đổi mới báo chí ở Đồng Nai. Từ 2 máy quay phim 16 ly mang từ chiến khu ra và do Ty văn hóa - thông tin chuyển giao năm 1981, Phòng truyền hình thuộc Đài PT - TH Đồng Nai với 7 cán bộ, phóng viên đã luôn có mặt ở những điểm nóng để quay phim, dàn dựng và đưa phát trên Đài truyền hình TP.HCM.

Do yêu cầu của sự phát triển, BCH Tỉnh ủy có nghị quyết về việc xây dựng Đài Truyền hình. Nhờ đó, đến ngày 26/1/1995 sóng truyền hình Đồng Nai đã được phát thử nghiệm trên kênh 12 VHF, đưa hình ảnh của các hoạt động kinh tế - văn hóa - xã hội - an ninh - quốc phòng của tỉnh, đến nhân dân trong tỉnh và khu vực. Đài PTTH Đồng Nai trong giai đoạn này do các đồng chí Phạm Minh, Nguyễn Thị Bích Vân, Vũ Khánh phụ trách. Cùng với sự ra đời của Truyền hình Đồng Nai và báo Lao Động Đồng Nai là sự bổ sung của một lớp nhà báo trẻ bên cạnh các nhà báo đi trước thực hiện sự nghiệp đổi mới báo chí trên địa bàn.

III.2.3 Trưởng thành của đội ngũ báo chí:

Trong gần 25 năm qua, dưới sự dìu dắt của các nhà báo trưởng thành trong chiến tranh, các nhà báo có kinh nghiệm từ miền Bắc được bổ sung, đội ngũ báo chí Đồng Nai đã có bước trưởng thành hết sức quan trọng. Đội ngũ báo chí Đồng Nai được đồng nghiệp trong cả nước đánh giá là một lực lượng báo chí mạnh trong khu vực và cả nước. Những nhà báo trưởng thành sau ngày giải phóng đã góp phần tích cực vào mặt trận báo chí địa phương, từng bước khẳng định tài năng của mình trước yêu cầu đổi mới báo chí hết sức khắc khe. Trong số các nhà báo này, có người trở thành những cán bộ lãnh đạo trong các cơ quan báo chí của tỉnh, có người không chỉ khẳng định uy tín của mình đối với công chúng trong tỉnh, mà còn khẳng định vị trí nghề nghiệp đối với công chúng, đồng nghiệp trong khu vực và cả nước bằng những bài viết sắc sảo, những bài viết đoạt huy chương vàng các liên hoan PT-TH, đoạt giải báo chí toàn quốc.

III.2.4 Sự phát triển của công nghệ - kỹ thuật làm báo:

Giai đoạn đổi mới báo chí ở Đồng Nai, được đánh dấu không chỉ về số lượng, chất lượng các loại hình báo chí, đội ngũ những người làm báo mà còn là sự đổi mới về phương pháp, nội dung thông tin với sự hỗ trợ tích cực của công nghệ thông tin. Từ một vài phóng viên tự trang bị và sử dụng máy tính, thông qua bảo lãnh của Hội Nhà báo xin vay vốn ưu đãi từ Ngân hàng nông nghiệp và sau đó anh em tự trang bị, đến nay có trên 30% đội ngũ phóng viên đã có máy vi tính và làm việc bằng phương tiện này. Báo Đồng Nai đã có hệ thống máy vi tính nối mạng cục bộ và được kết nối với mạng diện rộng của Chính phủ, mạng Internet... phục vụ đắc lực cho việc làm báo từ khai thác thông tin, xử lý kỹ thuật, dàn dựng đến ra support hoàn chỉnh.

Đội ngũ anh chị em cán bộ, biên tập, phóng viên ở Đài PT - TH, báo Đồng Nai, báo Lao Động Đồng Nai... phần lớn đã biết sử dụng máy vi tính cho công việc làm báo. Đặc biệt với việc tiếp thu công nghệ phát thanh trực tiếp của tổ chức SIDA (Thụy Điển), trong chương trình hỗ trợ giữa Việt Nam - Thụy Điển của Đài PTTH Đồng Nai, đã góp phần đổi mới tác phong làm báo theo hướng hiện đại ở đơn vị này.

          III.2.5 Báo chí Đồng Nai đổi mới và phát triển:

Trong hơn 10 năm đổi mới của đất nước, báo chí Đồng Nai dưới sự lãnh đạo của Tỉnh ủy, UBND tỉnh Đồng Nai, đã không ngừng đổi mới, năng động tìm tòi sáng tạo, làm tốt chức năng thông tin của mình, phấn đấu ngày càng xứng đáng là tiếng nói của Đảng, Nhà nước và diễn đàn của nhân dân lao động.

          Bám sát tôn chỉ mục đích trên cơ sở quán triệt sâu sắc các nghị quyết của Đảng, chủ trương chính sách của nhà nước, báo chí Đồng Nai đã nhanh nhạy trong việc thông tin các vấn đề về thời sự chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh quốc phòng... Trong thông tin, chú trọng nêu bật những thành tựu, các điển hình tiên tiến, nhưng cũng kịp thời đấu tranh phê phán với những biểu hiện tiêu cực trong xã hội, đặc biệt là tệ nạn tham nhũng quan liêu, góp phần làm lành mạnh các quan hệ xã hội, ổn định đời sống của nhân dân lao động. Báo chí Đồng Nai cũng đã thể hiện bản lĩnh của mình trong đấu tranh trên mặt trận tư tưởng, đấu tranh thông tin chống lại những luận điệu xuyên tạc, thù địch của kẻ thù trong và ngoài nước.

          Ngoài việc làm nhiệm vụ thông tin, định hướng dư luận, báo chí còn thông qua các sự kiện của đời sống xã hội để phổ cập, giải thích pháp luật, động viên mọi tầng lớp nhân dân sống và làm việc theo pháp luật.

          Nét mới trong đổi mới báo chí là, ngoài nhiệm vụ trên trang báo, trên sóng phát thanh truyền hình, báo chí còn tham gia làm tốt công tác xã hội như: tuyên truyền vận động trong nhân dân tham gia đóng góp xây nhà tình nghĩa, chăm sóc và phụng dưỡng các bà mẹ Việt Nam anh hùng, gia đình liệt sĩ và người có công với cách mạng, chương trình xóa đói giảm nghèo; ủng hộ cứu trợ đồng bào bị thiệt hại do bão lụt, những cảnh đời cơ nhỡ, khó khăn, những hoàn cảnh thương tâm...

          Từ việc đổi mới nội dung thông tin theo hướng báo chí là nhịp cầu giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân, các cơ quan báo chí ở Đồng Nai cũng đã không ngừng đổi mới hình thức trang báo, trên sóng phát thanh truyền hình bằng việc mở thêm nhiều nội dung chuyên mục, tăng số trang, thời lượng phát sóng chương trình... nhằm đa dạng, phong phú hình thức thông tin tuyên truyền, đáp ứng với yêu cầu ngày càng cao của bạn đọc, bạn nghe và xem đài...

          Những thành quả đạt được và nổi bật của báo chí trong hơn 10 năm đổi mới gắn liền với sự trưởng thành của đội ngũ của những người làm báo ở Đồng Nai. Cơ chế thị trường có tác động nhiều mặt đến đời sống xã hội, tích cực lẫn tiêu cực, trong đó có đời sống báo chí. Anh chị em làm báo của tỉnh tuy đời sống chưa cao, nhiều nhà báo còn khó khăn, nhưng đại bộ phận vẫn giữ được đạo đức, tư cách và phẩm chất của nhà báo. Họ có nhiều nỗ lực, phấn đấu trong nghề nghiệp qua việc không ngừng học tập và rèn luyện. Trong số trên 150 phóng viên, biên tập viên công tác tại các cơ quan báo chí của tỉnh đã có 108 người là hội viên Hội nhà báo Việt Nam, 70% có trình độ đại học, trên 55% số hội viên được kết nạp Đảng CSVN và đã có 27 hội viên được tặng thưởng huy chương "Vì sự nghiệp báo chí". Nhờ tích cực đổi mới và có nhiều tiến bộ nên báo chí đã tạo được uy tín đối với bạn đọc, bạn nghe và xem đài PTTH, từ đó cũng đã thu hút số lượng lớn lực lượng cộng tác viên trong cũng như ngoài tỉnh. Theo thống kê, hiện có khoảng trên 600 cộng tác viên thường xuyên của các cơ quan báo đài. Hàng năm, lực lượng này cũng đã đóng góp trên 50% số lượng tin bài cho trang báo, cũng như sóng phát thanh, truyền hình.

          Cùng với báo chí của tỉnh nhà phát triển, hoạt động Hội nhà báo - tổ chức chính trị - nghề nghiệp của những người làm báo trong 5 năm qua cũng đã có nhiều nội dung phong phú, bổ ích. Đề cập đến những bước trưởng thành của đội ngũ những người làm báo trong tỉnh không thể không nhắc đến vai trò hỗ trợ và những đóng góp tích cực, quan trọng của những sinh hoạt nghiệp vụ do Hội tổ chức.

 Giải báo chí Ngòi viết vàng của Hội được tổ chức thường xuyên hàng năm thật sự là động lực quan trọng để những người làm báo Đồng Nai nỗ lực, phấn đấu và khẳng định nghề nghiệp. Thông qua tổ chức Hội, nhiều hội viên được tham gia học tập, bồi dưỡng các lớp nghiệp vụ nâng cao trình độ làm báo. Hội nhà báo tỉnh thật sự là nơi tập hợp, đoàn kết anh chị em làm báo trong tỉnh, làm cho báo chí ngày càng tăng uy tín trong xã hội và báo chí xứng đáng với chức năng, nhiệm vụ là một tổ chức chính trị xã hội nghề nghiệp của những người làm báo trong tỉnh.                                                           

        Mặc dù nằm cạnh Sài Gòn nơi ra đời tờ báo quốc ngữ đầu tiên năm 1865, nhưng mãi đến năm 1946, tỉnh Biên Hòa mới xuất bản tờ báo mang tên Đồng Nai và đó cũng là tờ báo cách mạng đầu tiên của Đồng Nai.

 Sự ra đời của báo chí cách mạng ở Đồng Nai đã tạo điều kiện cho các nhà báo phát huy tài năng, kiên trì vượt qua thiếu thốn khó khăn. Từ in xu xoa, bản gỗ đến in offsset, từ phát tin bằng mort đến truyền cáp quang, phát sóng AM, FM, truyền hình; từ khai thác tin qua bản tin đọc chậm đến khai thác qua vệ tinh, Internet; từ chuyển tin bằng thư đến thư điện tử (e-mail)... là một bước phát triển khá dài của báo chí Đồng Nai.

Hơn nửa thế kỷ hình thành và phát triển, báo chí cách mạng ở Đồng Nai đã hòa mình vào nhiệm vụ cách mạng trong từng thời kỳ và đã có những đóng góp tích cực, xứng đáng là công cụ tư tưởng văn hóa quan trọng của Đảng Cộng sản Việt Nam  và là tiếng nói của các tầng lớp nhân dân trong tỉnh.

Comments