6.1. Nguồn gốc, phân bố và dân số

Trước đây, ở Đồng Nai cũng như toàn miền Nam, người Hoa được gọi bằng nhiều tên khác nhau: người Hoa, người Việt gốc Hoa, người Hán, người Hoa Nùng, người Khách, người Minh hương, Hoa kiều...

Chúng ta thống nhất gọi theo Danh mục thành phần dân tộc Việt Nam là dân tộc Hoa. Cần tránh những danh xưng không chính xác:

- Người Hoa Nùng: Hoa và Nùng là hai dân tộc ít người khác nhau, gọi gộp làm một thì không đúng (ngôn ngữ Tày - Nùng khác ngôn ngữ Hán).

- Hoa kiều: trong thực tế Nhà nước ta đối xử với người Hoa như một thành viên bình đẳng trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam; họ được hưởng mọi quyền lợi và phải thực hiện mọi nghĩa vụ công dân Việt Nam. Họ không phải là người mới tới tạm trú mà đã làm ăn sinh sống lâu dài tại đây.

- Việt gốc Hoa: là lối nói của sách báo chế độ cũ có thể gây hiểu lầm Nhà nước ta cưỡng bức đồng hóa dân tộc Hoa với dân tộc Việt.

- Tàu, Chệt, Khách: là lối gọi nôm na.

Người Hoa ở Đồng Nai gồm nhiều nhóm cư dân Trung Hoa đến đây vào các thời điểm khác nhau. Nhóm người Hoa của Trần Thượng Xuyên và Trần An Bình xin tị nạn chính trị, được đưa vào lập nghiệp ở vùng Cù Lao Phố năm 1679 theo lệnh chúa Hiền (Nguyễn Phúc Tần) là nhóm đến sớm nhất mà sử sách ghi chép rõ. Còn nhiều đợt người Hoa đến sau, vào nhiều thời điểm khác nhau, họ dần dần hòa nhập với cộng đồng các dân tộc khác khá nhanh. Đến nay, phần lớn số thanh niên Hoa không còn nói được tiếng mẹ đẻ, ngoại trừ một số người già.

Tổng số người Hoa ở Đồng Nai năm 1996: 103.540 nhân khẩu (48.778 nữ) là dân tộc ít người đứng vị trí thứ nhất trong cộng đồng hơn 40 dân tộc thiểu số tại đây. Huyện Định Quán đông người Hoa nhất: 34.842 nhân khẩu (16.191 nữ) trong đó xã Phú Lợi đông người Hoa nhất tỉnh: 12.187 nhân khẩu. Huyện Thống Nhất đông thứ nhì: 20.549 người (9.855 nữ) trong đó xã Bàu Hàm tập trung tới 6.367 nhân khẩu. Huyện Xuân Lộc đứng thứ ba: 19.472 nhân khẩu (9.196 nữ); huyện Long Khánh có 10.931 người Hoa; huyện Tân Phú có: 8.932 người; thành phố Biên Hòa có: 5.496 người; huyện Vĩnh Cửu có: 1.483 người; huyện Long Thành có: 1.407 người và huyện Nhơn Trạch ít nhất: 428 người.

Comments