8.2. Sinh hoạt kinh tế

Người Mường ở Đồng Nai chủ yếu sống bằng nghề nông. Số hộ buôn bán và làm các nghề khác không đáng kể. Họ biết làm ruộng từ lâu đời, định canh định cư. Cây trồng quan trọng nhất là lúa nước.

Ngay khi mới tới định cư ở ấp Ân Lập (nay đổi thành ấp Tân Lập) bà con bắt tay khai hoang cánh đồng Chóoc rộng hàng trăm mẫu - lúc đó là đất bỏ hóa trong phạm vi làm rẫy hưu canh của người Châu Ro cư ngụ tại các ấp Đồng Xoài và Đức Thắng ở bên kia Quốc lộ 20 - Cách nay hơn bốn mươi năm, cánh đồng này còn nhiều cây rất to, cây nhỡ, bụi rậm phủ kín và một số lõm cỏ tranh mọc xen cây bụi. Bà con người Mường kiên nhẫn đốn cây, phát bụi và cỏ, san đất... trong nhiều năm liền, đã biến cánh rừng này thành cánh đồng tương đối bẳng phẳng trồng tỉa được.

Đất đai ở đây là đất pha cát, pha sét và đất thịt, các thửa ruộng có độ cao thấp không đều nên việc đắp bờ giữ nước tốn nhiều công sức thủa đầu. Cả vùng không có sông suối, việc làm ruộng hoàn toàn trông chờ trời mưa. Trước kia, bà con chỉ trồng một vụ mùa; nay nhờ đưa khoa học kĩ thuật vào, có chỗ làm được hai vụ: đông xuân và hè thu song diện tích lúa đông xuân không lớn.

Kĩ thuật trồng lúa của bà con tương tự như người Việt sống bên cạnh, gồm nhiều khâu: khi bắt đầu có mưa thì cày vỡ một, hai lần, bừa và nhặt sạch cỏ, gieo mạ, cấy, làm cỏ, bón đón đòng... Cho đến nay, hầu như mọi việc lao động đều bằng sức người, sức trâu bò là chính tuy bà con đã mua sắm được dăm chiếc máy cày, máy xới và một số máy bơm... để giảm nhẹ nặng nhọc.

Bộ công cụ làm ruộng gồm: cày, bừa, cuốc, xẻng, liềm, gầu, dao, cào cỏ... Để đạt năng suất cao, bà con tận dụng phân bắc, phân chuồng bón ruộng, đồng thời cũng dùng nhiều phân hóa học.

Ngoài lúa, bà con còn trồng rau xanh, cà, bí, đậu xanh... Một số hộ có rẫy xa nhà đã trồng cà phê, điều, bắp, đậu...

Gia đình nào cũng chăn nuôi ít nhiều gia súc: trâu, bò, heo, gà vịt (gà vịt thường nuôi ở rẫy xa nhà để tránh dịch bệnh và phá hoại vườn hàng xóm). Chăn nuôi đang trên đà trở thành ngành sản xuất hàng hóa, tạo nguồn thu nhập thêm cho mọi nhà.

Một số người đánh cá trên sông La Ngà vào lúc nông nhàn.

Các nghề thủ công: dệt, rèn... không tồn tại nữa.

Việc hái lượm: rau rừng, củ quả, cua ốc... ngày càng ít.

Nhìn chung mức sống của đồng bào chưa cao; không còn hộ đói nhưng số hộ nghèo cần được trợ giúp xóa đói giảm nghèo khoảng trên dưới 30%.

Comments