9.3. Nhà cửa

Nhà cửa của người Nùng có nét khác biệt so với nhà của người Việt hoặc dân tộc anh em khác sống xen kẽ.

Ở khu vực Bàu Xéo (xã Sông Trầu, huyện Thống Nhất), nhà của đồng bào Nùng san sát nhau như hình ống, không có vườn, vách nhà này liền vách nhà kế bên. Đại thể căn nhà hình chữ nhật, có hai mái xuôi về hai phía trước và sau. Từ hai đầu đòn dông có kèo, vì; nhà khá giả thì vách lợp tôn; nhà nghèo thì vách phên hoặc trát đất lợp tranh. Mái sau thường dài hơn mái trước; bếp có thể làm liền hoặc lui về phía sau một ít tùy từng gia đình. Chuồng trại ở sâu về phía sau nữa.

Ở ấp Ngô Quyền, xã Bàu Hàm 2 thì nhà cửa mang nét kiến trúc Việt càng rõ hơn. Đó là những ngôi nhà ba gian hai chái, nhà bếp và chuồng gia súc ở phía sau không dính líu với nhà ở. Vật liệu xây dựng là gạch ngói, xi măng, tôn...

Kiểu nhà sàn không thấy có ở nơi nào trong tỉnh.

Nhiều gia đình khá giả làm nhà lầu đúc hiện đại, trang trí nội thất đắt tiền.

Ở Bàu Xéo, Tây Hòa..., kiểu quần cư "ấp chiến lược" khá rõ nét.

Khi làm nhà, đồng bào thường đến nhờ thầy mo (thày cúng) xem giúp ngày giờ xây cất, nhất là lúc dựng cây đòn dông. Nhà day mặt về hướng địa hình thấp hơn hoặc hướng Tây, không nhất thiết mặt tiền hướng đường lộ. Có lẽ đây là tàn dư của cách chọn hướng nhà xưa kia - khi người Nùng cư trú ở vùng đồi núi thì lưng nhà quay về sườn đồi, mặt tiền hướng về đường đi thường ở chân đồi.

Comments