46. Huyện Định Quán

Huyện Định Quán nằm phía đông của tỉnh Đồng Nai. Huyện có diện tích là 966,5km2, chiếm 16,40% diện tích tự nhiên toàn tỉnh. Định Quán giáp các địa phương khác: phía bắc – đông bắc giáp huyện Tân Phú, phía đông nam giáp tỉnh Bình Thuận, phía tây giáp huyện Vĩnh Cửu, phía nam giáp huyện Thống Nhất, thị xã Long Khánh và huyện Xuân Lộc.

Dân số tính đến năm khoảng 194.000 người.  Trên địa bàn huyện có nhiều thành phần dân tộc sinh sống: Kinh, Chơro, Mạ, Mường, Hoa, Nùng, Dao…Trong đó, người Kinh chiếm số lượng nhiều nhất, kế đến là người Hoa. Người Chơro tập trung tại xã Túc Trưng, người Mường xã Phú Túc, người Mạ  tại ấp Hiệp Nghĩa của thị trấn Định Quán, người Dao ở xã Thanh Sơn. Người Mạ, Chơro là dân tộc thiểu số, bản địa.

Trước năm 1836, vùng đất này chưa có tên, nhưng chắc chắn trong phạm vi của dinh Trấn Biên (1698), sau đó là trấn Biên Hòa (1808) và  tỉnh Biên Hòa vào năm 1832.

          Trong tư liệu Đại Nam nhất thống chí của Quốc sử quán nhà Nguyễn viết về tỉnh Biên Hòa, cho thấy địa danh Định Quán xuất hiện là một trong trong 3 thủ của có nhiều dân tộc thiểu số sinh sống. Năm 1837, thủ Định Quán thuộc tổng Bình Tuy, huyện Phước Bình phủ Phước Long.

Năm 1899, vùng đất Định Quán, tổng Bình Tuy thuộc về tỉnh Đồng Nai Thượng do Toàn quyền Đông Dương thành lập (năm 1901, tỉnh Đồng Nai Thượng bị bãi bỏ nhưng đến năm 1920 được tái lập).

Từ năm 1945 đến 1951, Định Quán thuộc huyện Xuân Lộc của tỉnh Biên Hòa. Năm 1951, Định Quán thuộc huyện Xuân Lộc của tỉnh Thủ Biên (Thủ Dầu Một và Biên Hòa sáp nhập).Trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, Định Quán thuộc quận Xuân Lộc.

Ngày 24 tháng 4 năm 1957, Định Quán trở thành đơn vị cấp quận thuộc tỉnh Long Khánh do chính quyền Sài Gòn thành lập. Sau này, ngày 29 tháng 6 năm 1957, một phần đất Định Quán cắt chuyển vào tỉnh Bình Tuy (tỉnh Bình Tuy được thành lập 1956), một phần cắt nhập vào tỉnh Phước Thành ( thành lập 1959 và giải thể 1965).

Trong thơi kỳ chống Mỹ, về phía chính quyền cách mạng, do bố trí chiến trường, nên Định Quán trong từng thời kỳ cụ thể lần lượt trực thuộc  tỉnh Biên Hòa, tỉnh Thủ Biên, tỉnh Long Khánh, tỉnh Bà Biên, Long Bà Biên (Long Khánh, Bà Rịa, Biên Hòa sáp nhập lại), tỉnh Bà Rịa – Long Khánh, phân khu Bà Rịa – Long Khánh rồi tỉnh căn cứ Tân Phú (tháng 10/1973) do Trung ương Cục thành lập.

Sau ngày đất nước thống nhất, tỉnh Tân Phú (hai huyện Phú Giáo, Tân Uyên cắt chuyển về Thủ Dầu Một) trở thành đơn vị huyện trực thuộc tỉnh Đồng Nai. Huyện Định Quán trong phạm vi của huyện Tân Phú. Đến năm 1991, huyện Tân Phú được chia tách thành hai huyện: Tân Phú và Định Quán. Huyện Định Quán tồn tại cho đến nay. Hiện nay, huyện Định Quán 1 thị trấn là Định Quán và 13 xã: Thanh Sơn, Phú Tân, Phú Vinh, Phú Lợi, Phú Hòa, Ngọc Định, Gia Canh, Phú Ngọc, La Ngà, Túc Trưng, Phú Túc, Phú Cường, Suối Nho.

Comments