78. Miếu Ông Chồn ở rừng Phú Lý

Những người Chơro cao tuổi ở Lý Lịch cho biết một ngọn núi phía tây bắc của xã Phú Lý có những dấu tích kiến trúc bằng gạch. Trên lưng chừng của ngọn núi này có những vòng hào chạy dài. Ở một điểm trung tâm có  lối kiến trúc gạch đổ nát và đã bị đào bới. Già làng người Chơro là Nguyễn Văn Nổi cho biết, người Chơro quen gọi ngọn núi này là Núi Miễu Ông Chồn. Gắn với địa danh này có một câu chuyện kể của người Chơro: “Sự tích miễu Ông Chồn”.

Nội dung chuyện kể liên quan đến một gia đình Chơro xưa có 6 người con gái.  Đến tuổi trưởng thành, 6 chị em chèo thuyền theo ngọn suối Ràng đi tìm chồng. Có một con chồn cầu hôn nhưng 5 cô chị đều từ chối. Người con gái út xinh đẹp trong gia đình hứa sẽ lấy làm chồng nếu gặp bất kỳ ai cầu hôn đầu tiên. Giữ lời hứa, nàng lấy chồn làm chồng. Vợ chồng chồn bị các anh chị trong nhà ghen ghét, khinh bỉ. Thực ra, chồn là lốt của một chàng trai có nhiều phép thuật nhưng không ai nhận ra. Người cha trong gia đình tổ chức một số cuộc thi thố để xem tài năng cách chàng rể.

Lần thứ nhất, người cha bảo các chàng rể dân lên một mâm lễ vật với đầy đủ các gan của loại thú rừng. 5 chàng rể kia đi săn cật lực nhưng mâm vẫn thiếu nhiều loại gan. Chàng rể chồn bí mật hóa thành người, cầm chiếc cà rá nhiều phép thuật đi khuất phục muôn thú để xin mỗi con một phần gan. Mâm lễ vật của chàng trai chồn đầy đủ, được người cha khen ngợi. Lần thứ hai, người cha yêu cầu dâng mâm lễ vật các loại gan cá. Cũng như lần trước, mâm lễ vật của chàng rể chồn đầy đủ loại gan cá hơn các năm anh rể khác. Người cha bèn yêu cầu mỗi chàng rể xây một cái đền thật đẹp. Chàng rể chồn đào hào, đắp đất, làm gạch xây một cái đẹp rất đẹp và kiên cố hơn các anh rể. Đến ngày người cha đi thăm đền, các anh rể kia tranh cái đền của chàng trai chồn. Thấy vậy, chồn bảo, nếu ai ngôi vào được cái đền thì cái đó của người đó. Năm anh rể tranh nhau ngồi vào thì đều bị hất tung ra. Chỉ khi chàng chồn cùng người cha vợ ngồi vào thì không hề hấn gì. Người cha vợ tuyên bố, chàng rể chồn chiến thắng và mở tiệc ăn mừng.

Trong những ngày mở hội, chồn bí mật hóa thành chàng trai khôi ngô tuấn tú tán tỉnh cô gái út. Cô gái út thật thà bào rằng, mình là gái có chồng, vẫn chung thủy dù đó chỉ là một con chồn. Chàng trai thấy vợ mình có tính thủy chung nên từ bỏ lớp áo chồn thành người, nói thật cho vợ biết. Họ sống với nhau thật hạnh phúc. Trong vùng có giặc tới xâm chiếm, chàng trai chồn trổ tài đánh giặc tan tác, sau đó cùng dân làng sống với nhau thật hạnh phúc. Cái đền chàng chồn xây là di tích còn tồn tại trên dãy núi ở vùng người Chơro sinh sống nên người dân gọi là  miếu Ông Chồn.

Comments