60. Sông, suối thuộc tỉnh Đồng Nai

Sông, suối, hồ, đầm ở Đồng Nai chiếm khoảng 9,1% diện tích tự nhiên (29.212ha). Phần lớn sông suối chảy theo hướng Đông Bắc - Tây Nam, trữ lượng nước khá lớn, có thể cung cấp đủ nước cho nông nghiệp, sinh hoạt và còn nhiều tiềm năng sản sinh nguồn năng lượng điện đáng kể. Trên địa bàn tỉnh Đồng Nai có nhiều sông suối vừa và nhỏ, phân bố tương đối đều ở các huyện, giữ vai trò quan trọng trong công tác thuỷ lợi, đảm bảo một lượng nước lớn cho diện tích canh tác của các huyện: Tân Phú, Định Quán, Thống Nhất, Long Thành…

Sông Lá Buông có nguồn từ suối Đá Bàn trên cao nguyên An Lộc (Long Khánh) ở độ cao hơn 200m và vùng rừng núi thuộc nông trường Ông Quế. Ở thượng nguồn hai suối Gia Dách và suối Cam hợp với nhau thành suối Nhạn. Xuôi về trung lưu, suối Nhạn được suối Sấu và suối Cải Hao nhập vào trở thành sông Nhạn tại khu vực xã An Viễn. Ở hạ lưu, sau khi nhập với rạch Bến Gỗ (Long Hưng) chảy qua ấp Phước Chân nhập vào sông Đồng Nai ở ngã ba Láng Lùn (xã Tam Phước). Đoạn từ An Viễn về đến cửa sông có tên là Lá Buông hay thường gọi là sông Buông.

Suối Tam Bung là chi lưu lớn của sông La Ngà, nằm ở bờ trái và đổ vào sông La Ngà tại xã Phú Túc (huyện Định Quán). Suối Tam Bung có diện tích lưu vực 155km2, ứng với chiều dài 23km, bắt nguồn từ bắc cao nguyên Xuân Lộc- Long Khánh, nơi có độ cao trung bình trên 200m.

Suối Cả thuộc địa phận huyện Nhơn Trạch, là suối dài nhất của hệ thống sông Thị Vãi, nằm về phía tây nam của tỉnh, bắt nguồn từ cao nguyên An Lộc- Cát Tiên, nơi có độ cao trung bình trên 200m, lưu vực rộng 135km2, chiều dài 38km (tính đến chỗ nhập lưu với sông Thị Vãi). Hạ lưu suối Cả là hệ thống sông Thị Vãi với các kênh rạch chằng chịt, bị thuỷ triều chi phối mạnh. Đây là khu vực có rừng ngập mặn lớn nhất huyện Nhơn Trạch cũng như của tỉnh Đồng Nai.

Sông Thao là một con sông nhỏ so với các sông suối kể trên. Lưu vực của nó nằm trọn trong hai huyện Vĩnh Cửu và Thống Nhất với diện tích khoảng 90km2. Sông có hai nguồn phát nguyên, nguồn thứ nhất từ phía nam Bàu Cá, nơi có độ cao bình quân 60m, với suối đầu nguồn có tên gọi là sông Thao; nguồn thứ hai từ khu vực suối Đỉa, độ cao bình quân khoảng 48m, suối nhỏ có tên là Sân Mây. Hai suối này nhập lưu với nhau ở độ cao 30m với tên gọi sông Rạch Đông, đoạn hạ lưu đổ vào sông Đồng Nai ở xã Thiện Tân lại có tên là suối Bà Lọng. Chiều dài nhất của sông từ phía suối Đỉa là 18km.

Ngoài ra, trên địa bàn tỉnh còn có một số sông suối khác: về phía đông và nam của tỉnh có suối Gia Ui, Đa Công Hoi, suối Gia thuộc thượng nguồn sông Dinh (tỉnh Bình Thuận), suối Gia Liêu, suối Lúc, suối Vọng thuộc thượng nguồn sông Ray (tỉnh Bà Rịa- Vũng Tàu); phía bắc tỉnh có suối Rét, suối Gia Huynh đổ vào sông La Ngà mà phần lớn diện tích lưu vực của suối Gia Huynh nằm trên đất Bình Thuận. Phía tây nam thuộc huyện Nhơn Trạch và Long Thành còn có suối Le, suối Trầu, suối Quýt…Các suối trên đều bắt nguồn từ cao nguyên An Lộc (huyện Long Khánh) và núi Chứa Chan (huyện Xuân Lộc) cao trên 800m. Suối ngắn, lòng nhỏ hẹp, độ dốc lớn, mức độ tập trung nước cao trong mùa mưa, một số ít suối đã và đang khai thác bằng các công trình thuỷ lợi như hồ Suối Tre, Gia Ui 1, Gia Ui 2…

Comments