70. Tên gọi vùng đất Biên Hòa - Đồng Nai

Vùng đất Biên Hoà xưa có phạm vi rộng lớn. Theo mốc lịch sử năm 1698, Chưởng cơ Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh vâng mệnh chúa Nguyễn Phúc Chu kinh lược vào vùng đất phương Nam (hiểu là cả vùng Nam Bộ bấy giờ). Ông đặt vùng đất mới thành phủ Gia Định gồm hai huyện: huyện Phước Long dựng dinh Trấn Biên, huyện Tân Bình dựng dinh Phiên Trấn. Như vậy, đất Biên Hòa xưa thuộc phạm vi dinh Trấn Biên, huyện Phước Long.

Năm 1776, sau khi đánh bại chúa Nguyễn, Đông Định Vương Nguyễn Lữ đổi dinh Trấn Biên thành Biên Trấn. Năm 1808, vua Gia Long sắp đặt lại hành chánh vùng đất Nam Bộ. Theo đó, phủ Gia Định được gọi là Thành Gia Định. Các dinh trước đây đổi thành trấn trực thuộc Thành Gia Định. Dinh Trấn Biên đổi thành trấn Biên Hòa. Huyện Phước Long nâng lên thành phủ.

Năm 1832, vua Minh Mạng sắp xếp lại đơn vị hành chánh toàn quốc, các đơn vị trấn đổi thành tỉnh.  Trấn Biên Hòa đổi thành tỉnh Biên Hòa. Lúc bấy giờ, toàn Nam Bộ có sáu tỉnh, gồm: Biên Hòa, Gia Định, Định Tường, Vĩnh Long, An Giang, Hà Tiên; nên được gọi là Nam Kỳ lục tỉnh.

Tên gọi Biên Hòa gắn liền với một số thiết chế hành chánh vào các thời kỳ lịch sử về sau tiểu khu, sở, địa hạt rồi tỉnh…với sự phân chia địa giới hành chánh của các thể chế cai trị liên quan.

Comments