35. Quá trình hình thành và phát triển của trường Bá nghệ Biên Hoà

Tiền thân của trường Mỹ thuật Đồng Nai là trường Dạy nghề (École professionnelle de Bienhoa) thứ 3 ở Nam Kỳ. Trường do Hội đồng hàng tỉnh Biên Hoà ra quyết định mở trường vào ngày 24 tháng 9 năm 1902 theo đề nghị của ông Chesne, Chánh tham biện tỉnh Biên Hoà, trực tiếp quản lý trường.

Người dân Biên Hoà quen gọi là trường Bá Nghệ Biên Hoà (hai trường kia là trường Bá Nghệ Sài Gòn và trường Bá Nghệ Thủ Dầu Một). Lúc ban đầu, trường được xây dựng một khu nhà ngang phía sau Toà bố Biên Hoà, mặt nhìn ra bùng binh Sống Phố (địa điểm này nay thuộc trong khuôn viên trụ sở khối nhà nước tỉnh Đồng Nai, giao lộ giữa đường 30/4 và Cách Mạng Tháng Tám). Trường khai giảng khoá đào tạo ban đầu vào ngày 15 tháng 3 năm 1903. Trường có các Ban đào tạo: Ban Gỗ, Ban Đan lát, Ban Đúc đồng, Ban Vẽ. Sau này bổ sung Ban Sắt, Ban Nữ công gia chánh. Năm 1912, Ban Nữ công gia chánh tách ra thành lập trường riêng.

Năm 1913, trường Bá Nghệ Biên Hòa đổi tên thành trường Mỹ nghệ bản xứ Biên Hòa (École d’Art indigene de Bienhoa) theo Quyết định ngày 11 tháng 9 năm1913 của chủ tỉnh Krautheimer; được Thống đốc Nam Kỳ duyệt ngày 22 tháng 9 năm 1913. Trường kiện toàn, củng cố còn các Ban đào tạo chính gồm: Ban Đúc đồng và chạm trỗ, Ban Gốm và Ban Gỗ. Người dân địa phương gọi là  trường Mỹ nghệ Biên Hòa.

Vào năm 1923, Chính phủ Pháp bổ nhiệm ông Robert Balick (tốt nghiệp trường Mỹ thuật trang trí Paris) làm hiệu trưởng chính thức. Đây là mốc đánh dấu sự chấm dứt việc các Chánh tham biện chủ tỉnh kiêm nhiệm hiệu trưởng. Thời kỳ này, các ban Đúc đồng, ban Gỗ, ban Gốm được chú trọng giảng dạy và phát triển. Trường xây dựng thêm cơ sở 2 tại khu vực gần đài Kỷ niệm. Địa điểm trường Cao đẳng Mỹ thuật hiện nay toạ lạc tại số 368, quốc lộ 1, phường Trung Dũng, thành phố Biên Hòa.

Từ năm 1923, Ông bà Balik đã thành lập Hợp tác xã thủ công thợ đúc và thợ gốm. Mô hình Hợp tác xã này quy tụ được những nghệ nhân, làm nhiều sản phẩm về đồng, gốm nổi tiếng. Sản phẩm gốm của nhà trường được tặng thưởng nhiêu huy chương, bằng khen tham gia các cuộc triển lãm trong nước và quốc tế,: Paris  - Pháp (1925 và 1933), Batavia – Indonesia (1934), Nayoga – Nhật (1937), Saint Denis – đảo Réunion (1938), Hà Nội (1939), Băng Cốc – Thái Lan (1955), Phnom Penh – Campuchia (1955 và 1956), Manila – Philippin (1956), New York (1958).

Năm 1944, trường đổi tên thành trường  Mỹ nghệ thực hành Biên Hòa (École des Arts appliqués de Bienhoa). Từ năm 1955 đến năm 1964, trường có nhiều cải tiến, đổi mới trong cách dạy và phát triển ngành nghề. Về tổ chức, trường trực thuộc Nha Kỹ thuật và Mỹ thuật học vụ (Bộ Giáo dục Sài Gòn). Trong thời kỳ này, nhằm đẩy mạnh sự phát triển trong công tác đào tạo, giảng dạy, nhà trường mời những chuyên gia nước ngoài có chuyên môn liên quan giúp đỡ, cố vấn; đồng thời cử giáo viên trường đi nước ngoài tu nghiệp.

Năm 1964, trường đổi tên thành trường Kỹ thuật Biên Hòa theo Nghị định số 1607-GD/BC/NĐ ngày 17 tháng 9 năm 1964 của Bộ Quốc gia Giáo dục Sài Gòn. Trường có các ban Gốm, ban Điêu khắc và ban Đúc đồng. Sau này, ngoài 3 ban truyền thống, trường mở rộng tuyển sinh các ban Điện kỹ nghệ, kỹ nghệ Sắt, kỹ nghệ Gỗ và Họa viên… Năm 1970, trường chính thức dời toàn bộ các cơ sở trước đó - gần Toà Hành chánh tỉnh đến cơ sở nhánh tại địa điểm cạnh khu đài Kỷ niệm/ địa điểm trường hiện nay.

Từ năm 1975, chính quyền cách mạng tiếp quản. Trường tiếp tục đào tạo học sinh kỹ thuật cho địa phương. Năm 1977, trường được đổi tên thành Trường phổ thông công nghiệp Đồng Nai, thuộc Ty Giáo dục Đồng Nai.  Năm 1978, Bộ Văn hoá – Thông tin tiếp quản trường để thành lập trường Trung học Mỹ thuật trang trí Đồng Nai.

Ngày 09 tháng 7 năm 1998, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định 119/1998-QĐ phê duyệt đề án nâng cấp trường Trung học Mỹ thuật trang trí Đồng Nai thành trường Cao đẳng Mỹ thuật trang trí Đồng Nai. Địa chỉ hiện nay của trường: 368, đuòng 30/4, phuòng Trung Dũng, thành phố Biên Hoà. Kể từ khi được nâng cấp hệ cao đẳng, quy mô đào tạo của trường đã ngày càng mở rộng. Hiện nay, Trường Cao đẳng mỹ thuật trang trí Đồng Nai có 8 khoa đào tạo: Thiết kế Đồ hoạ, Thiết kế Nội thất, Thiết kế Thời trang, Kiến thức cơ bản, Điêu khắc ứng dụng, Gốm mỹ nghệ, Nhiếp ảnh, Truyền thông đa phương tiện.

Trong quá trình hình thành và phát triển, trường nhiều lần đổi tên, cơ sở vật chất được xây dựng thêm, cơ cấu nội dung giảng dạy, phương thức đào tạo ngày càng đổi mới. Trường là nơi đào tạo nhiều nghệ nhân tài hoa trên lãnh vực mỹ thuật và sau này đào tạo nhiều thế hệ học sinh. Trường được Nhà nước phong tặng danh hiệu Huân chương Độc lập hạng III năm 2008.

Comments