33. Quá trình thành lập, phát triển của Khu kỹ nghệ Biên Hoà

Khu Kỹ nghệ Biên Hoà được xem là khu công nghiệp đầu tiên của Việt Nam. Tháng 6 năm 1961, Bộ Kinh tế của chính quyền Sài Gòn thành lập Uỷ ban nghiên cứu thuộc Trung tâm khuếch trương kỹ nghệ (Sonadezi – viết tắc: Sociéte national pour le développement des zône industrielles) chủ trương xây dựng một khu công nghiệp ở Biên Hoà. Khu kỹ nghệ Biên Hoà được thành lập theo sắc lệnh số 49/KT ngày 21 tháng 5 năm 1963. Địa điểm được chọn xây dựng trên diện tích 376/520 héc ta tại xã Tam Hiệp, xã Long Bình của Biên Hoà. Trên địa điểm này, đã có nhà máy giấy Cogido (thành lập năm 1959).

Địa điểm được chọn xây dựng khu kỹ nghệ có nhiều thuận lợi khi xây dựng cơ sở hạ tầng và nằm trên các trục lộ giao thông đường sắt (đường xe lửa Bắc – Nam chạy qua Biên Hoà), đường thuỷ (sông Đồng Nai) và đường bộ huyết mạch như giữa Sài Gòn với miền Trung, với vùng cao nguyên Đà Lạt, với vùng biển Vũng Tàu). Mục đích của việc xây dựng khu công nghiệp Biên Hoà được chính quyền Sài Gòn xác định: Góp phần phân tán lực lượng công nhân tập trung ở đô thành Sài Gòn, giãn dân đô thị; Đẩy mạnh phát triển công nghiệp đều khắp, khắc phục sự mất cân đối giữa Sài Gòn và các địa phương; Giải quyết việc làm cho người dân quận Đức Tu (tỉnh Biên Hoà). Cũng có ý kiến cho rằng, việc thành lập Khu kỹ nghệ Biên Hoà nhằm mục đích quân sự, phục vụ chiến tranh của chính quyền Sài Gòn với sự hỗ trợ của Hoa Kỳ trong chiến lược “quân sự” song song với việc thành lập Tổng kho Long Bình – một căn cứ hậu cần lớn nhất của quân Mỹ ở Nam Đông Dương.

Từ khi xây dựng cho đến năm 1975, Khu kỹ nghệ Biên Hoà có 94 nhà máy, xí nghiệp trên diện tích hơn 12, triệu m2. Phần lớn máy móc, trang thiết bị của Khu kỹ nghệ khá hiện đại được nhập từ Nhật, Đức, Pháp, Đài Loan…Các nhà máy, xí nghiệp trong Khu kỹ nghệ đi vào hoạt động, thu hút hàng ngàn nhân công. Hoạt động của Khu Kỹ nghệ Biên Hòa đa dạng hóa với nhiều ngành nghề kinh tế mà nguồn đầu tư cũng rất đa dạng. Hoạt động sản xuất với các nhóm ngành nghề: Hoá mỹ phẩm, cơ khí và luyện kim, vật liệu xây dựng và hàng tiêu dùng.

Năm 1975, chính quyền cách mạng tiếp quản khu kỹ nghệ. Trong tình hình thời gian đầu mới giải phóng, toàn khu kỹ nghệ Biên Hòa chỉ còn 38/94 nhà máy, xí nghiệp hoạt động. Có nhiều yếu tố tác động đến  việc tiếp quản, điều hành và đưa vào hoạt động của khu kỹ nghệ: nguồn nhân lực thiếu, nguồn đầu tư không có, nguyên liệu khan hiếm, hạn chế trong chính sách sử dụng  bộ máy quản lý, điều hành …nên khu công nghiệp này hoạt động chưa đạt hiệu quả cao.

Khu Kỹ nghệ Biên Hoà sau giải phóng được đặt tên là Khu công nghiệp Biên Hoà 1 vơi 76 doanh nghiệp sản xuât các mặt hàng từ hoá chất, vật liệu xây dựng đến luyện kim, lắp ráp điện tử, máy động lực, hnag2 tiêu dùng…. Qúa trình hình thành và phát triển của Khu Kỹ nghệ Biên Hoà là một “nguồn vốn” cơ sở có tính chất nền tảng cho Biên Hoà – Đồng Nai phát triển mạnh công nghiệp trên địa bàn, đặc biệt kể từ khi thực hiện chính sách mở cửa, đẩy mạnh phát triển công nghiệp. Năm 1990, tỉnh Đồng Nai thành lập Công ty phát triển khu công nghiệp Biên Hòa (Tên giao dịch là Sonadezi Biên Hoà). Công ty Sonadezi Biên Hoà đã đầu tư nguồn vốn, chỉnh trang, nâng cấp cơ sở hạ tầng KCN Biên Hoà 1 (Khu kỹ nghệ lớn nhất Việt Nam trước năm1975 - trong tình trạng xuống cấp), kêu gọi và thu hút vốn đầu tư nước ngoài, đặt cơ sở cho việc phát triển trong giai đoạn mới.

Hiện nay, Khu Công nghiệp Biên Hoà 1 toạ lạc trên địa bàn phường An Bình. Trong quy hoạch phát triển của Biên Hoà, Khu Kỹ nghệ Biên Hoà xưa – Khu Công nghiệp Biên Hoà 1 sẽ chuyển đổi để đầu tư thành Khu đô thị - thương mại - dịch vụ có diện tích 324.08 ha được xây dựng theo tiêu chuẩn đô thị loại 1.

Comments