08. Trại du kích Vĩnh Cửu trong cuộc kháng chiến chống Pháp xâm lược lần thứ hai ở Biên Hòa

Năm 1945, sau những ngày ngắn ngủi khi giành chính quyền vào tháng Tám, nhân dân Biên Hòa tiếp tục cuộc kháng chiến chống quân Pháp xâm lược. Ngày 23 tháng 9 năm 1945, quân Pháp nổ súng mở đầu cho lần xâm lược Việt Nam lần thứ 2. Tại Biên Hòa, đồng chí Hà Huy Giáp thay mặt Xứ ủy triệu tập Hội nghị cán bộ toàn tỉnh Biên Hòa chuẩn bị cho kháng chiến. 

Để xây dựng lực lượng kháng chiến, Tỉnh ủy Biên Hòa quyết định thành lập Trại huấn luyện du kích tại ấp Vĩnh Cửu, xã Tam Hiệp, quận Châu Thành (nay là phường Tam Hòa, thành phố Biên Hòa). Trại du kích Vĩnh Cửu do đồng chí Phan Đình Công phụ trách. Ủy ban nhân dân tỉnh cử đồng chí Huỳnh Văn Hớn - phó chủ tịch và đống chí Hoàng Bá Bích trực tiếp lo cơ sở vật chất, hậu cần cho trại. Thầy giáo Hồ Văn Thể đã để lại căn nhà của gia đình cho Trại làm văn phòng và mảnh đất trước nhà làm bãi tập cho học viên. Nhân dân hai ấp Vĩnh Cửu, Bình Đa (thuộc xã Tam Hiệp-Biên Hòa) đã ủng hộ gạo, lương thực nấu ăn… tạo điều kiện cho trại hoạt động.

Ngày 26 tháng 9 năm 1945, trại khai giảng khóa đào tạo cán bộ, chính trị quân sự đầu tiên của tỉnh Biên Hòa. Học viên của trại đa số là công nhân của nhà máy BIF, thanh niên các xã ở địa phương, một số công chức…Giáo viên giảng dạy ban đầu có các giáo sư Phạm Thiều, Nguyễn Xuân Diệu, Thanh Sơn…

Trường được trang bị một số vũ khí khoảng 100 súng. Số vũ khí này do Uỷ ban nhân dân tỉnh tịch thu của bọn lính mã tà sau Cách mạng tháng Tám và một số do đồng chí Nguyễn Đình Ưu mua lại của lính Nhật ở Biên Hòa chuyển giao. Sau tháng 10/1945, Trại được tăng cường một số giáo viên tốt nghiệp quân chính Việt Bắc (theo đoàn quân Nam tiến của đồng chí Nam Long vào chi viện cho chiến trường Nam Bộ).

Khai giảng từ ngày 26 tháng 9 năm 1945 đến cuối tháng 10 năm 1945, Trại du kích Vĩnh Cửu đã mở được 2 khóa, đào tạo được 100 cán bộ, bổ sung về các huyện làm nòng cốt xây dựng lực lượng vũ trang địa phương. Hầu hết cán bộ của Trại sau này đều trở thành những cán bộ chủ chốt của nhiều đơn vị vũ trang ở miền miền Đông Nam Bộ như: Chi đội 10, Trung đoàn 310 Biên Hòa, Trung đoàn 812 Bình Thuận, Chi đội 16, Trung đoàn 307 Bà Rịa… Trại huấn luyện du kích Vĩnh Cửu là trường huấn luyện quân sự chính trị đầu tiên của Biên Hòa và miền Đông Nam Bộ.

Sau khi Pháp mở rộng lấn chiếm Biên Hòa, Trại dời về An Hảo ấp Bình Đa. Cuối năm 1945, Trại du kích Vĩnh Cửu chuyển về Đất Cuốc thành Trại huấn luyện Tân Uyên do đồng chí Hoàng Bá Bích phụ trách, trở thành một đơn vị của Vệ quốc đoàn Biên Hòa.

Comments