12. Trận tấn công của lực lượng vũ trang yêu nước vào quân Pháp tại tỉnh lỵ Biên Hoà năm 1946

Ngày 26 tháng 8 năm 1945, cách mạng tháng Tám ở Biên Hoà thành công. Người dân Biên Hoà sống trong cảnh độc lập tự do cho đến ngày 24 tháng 10 năm 1945  - chưa đầy hai tháng sau khi chính quyền về tay nhân dân.

Thực dân Pháp với âm mưu xâm lược Việt Nam lần thứ hai đã tổ chức gây hấn và đánh chiếm Sài Gòn. Sau khi đánh chiếm Sài Gòn, ngày 25 tháng 10 năm 1945, Pháp tấn công tỉnh lỵ Biên Hoà. Biên Hoà là một địa bàn chiến lược mà quân Pháp quyết tâm đánh chiếm để mở cửa ngõ đánh chiếm các tỉnh miền Đông Nam Bộ, ra cực nam Trung Bộ và Tây Nguyên.

Sau khi đánh chiếm Biên Hòa, quân Pháp nhanh chóng thiết lập bộ máy tay sai và bố trí quân đóng giữ, tuần tra tại các địa điểm quan trọng như Toà bố, Ty cảnh sát, Toà án, Sân bay, thành Biên Hoà, nhà máy gỗ BIF… Lúc bấy giờ, các lực lượng vũ trang kháng chiến ở Biên Hoà rút về các địa bàn khác hoạt động như vùng ven Biên Hoà, huyện Tân Uyên, huyện Long Thành. Thị xã Biên Hoà được quân Pháp xây dựng, tổ chức thành một trugn tâm chỉ huy đánh phá phong trào cách mạng ở miền Đông với nhiều cơ quan quân sự quan trọng.

          Cuối tháng 12 năm 1945, Khu bộ trưởng khu 7 Nguyễn Bình quyết định mở cuộc tập kích quân Pháp tại tỉnh lỵ Biên Hoà. Các lực lượng vũ trang tham gia trận tấn công vào thị xã Biên Hoà gồm: Vệ quốc đoàn Biên Hoà, Châu Thành, Liên quân Hóc Môn – Bà Điểm, Liên chi 2, 3 bộ đội Bình Xuyên của Dương Văn Dương chỉ huy.

Sau thời gian điều nghiên và thống nhất phương án tác chiến và thời gian được ấn định vào  đêm ngày 1 rạng ngày 2 tháng 1 năm 1946. Đây là ngày sau Tết dương lịch nên quân địch lơ là trong công tác phòng bị.  Từ các hướng Hoá An, Tân Phong, Bình Đa, các đơn vị lực lượng vũ trang tổ chức đồng loạt tiến đánh các mục tiêu theo kế hoạch trong tỉnh lỵ Biên Hoà : thành Biên Hoà, sở Hiến binh, Bưu điện, nhà ga Biên Hoà, nhà máy cưa BIF, các tua gác địch ở cầu Gành.

          Cả tỉnh lỵ Biên Hoà vang tiếng súng. Lực lượng vũ trang cách mạng tập kích bất ngờ, đốt cháy chợ Biên Hoà, nhà thông tin, tấn công các công sở, đồn bốt địch. Quân Pháp hoàn toàn lâm vào thế bị động. Nhiều nơi, quân Pháp và lính tay sai hoảng hốt bỏ chạy. Quân kháng chiến làm chủ thị xã đến gần sáng, bắt được nhiều tù binh.

          Để bảo toàn lực lượng, các đội vũ trang tham gia trận tập kích rút về căn cứ. Dầu không làm chủ được mục tiêu lâu dài trong thị xã Biên Hoà nhưng trận đánh đã gây nên một tiếng vang lớn thời bấy giờ. Đây là trận đánh đầu tiên của lực lượng kháng chiến cách mạng ở miền Nam vào một trung tâm đô thị khi thực dân Pháp tiến hành xâm lược Việt Nam lần thứ hai.
Comments