19. Chín Quỳ

Tên đầy đủ của ông là Nguyễn Văn Qùy, sinh tại làng Đất Cuốc, huyện Tân Uyên (nay thuộc tỉnh Bình Dương). Ông sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, phải cùng người chị đi ở đợ cho một người giàu có trong xã. Trong cảnh sống khổ nhục ấy, ông được giác ngộ cách mạng và được kết nạp vào chi bộ  Đảng xã Mỹ Lộc năm 1937. Nguyễn Văn Quỳ được giao chỉ huy lực lượng vũ trang gồm 35 người tại vùng rừng núi Tân Uyên chuẩn bị cho cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ. Cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ thất bại với những tổn thất nặng về lực lượng.

Trước tình hình bị giặc truy lùng, Nguyễn Văn Qùy tập hợp được một tiểu đội vũ trang rút vào vùng rừng Tân Uyên hoạt động. Lực lượng vũ trang của Nguyễn Văn Qùy đã thực hiện táo bạo nhiều cuộc tấn công bọn lính, tề, cai tổng và lấy của cải của bọn cường hào, địa chủ chia cho người nghèo. Nhân dân rất ủng hộ lực lượng vũ trang của ông và gọi với cái tên thân mật là bộ đội Chín Qùy. Trong khi đó, quân Pháp và chính quyền tay sai rất tức tối nhưng không thể đánh bại hay truy bắt được. Chúng từng treo giải thưởng cho người nào bắt được “tướng cướp Chín Qùy”. Trong hoàn cảnh khó khăn sau khi khởi nghĩa Nam Kỳ thất bại, Chín Quỳ vẫn duy trì lực lượng với vùng rừng núi Tân Uyên làm căn cứ để chống Pháp, Nhật cho đến khi Cách mạng tháng Tám thành công. Sau đó, lực lượng vũ trang Chín Qùy gia nhập bộ đội Huỳnh Văn Nghệ (Vệ quốc đoàn Biên Hòa, tiền thân của Chi đội 10).

Comments