09. Hội kín Lâm Trung trại

Trại Lâm Trung là một hình thức tổ chức Hội kín yêu nước hoạt động ở Biên Hoà - Đồng Nai vào thập niên thứ nhất, thế kỷ 20. Những trại viên chủ chốt như Ba Hầu, Năm Hy, Hai Lựu, Lào Lọt, Hai Sở, Ba Vạn, Bảy Phát, Hai Danh, Hai Hổ, Mười Sóc, Mười Tiết…cùng nhiều trại viên khác thành lập hội, căn cứ đóng tại núi Gò Mọi, vùng Thiện Tân, Vĩnh Cửu. Nghĩa  quân tham gia trại phần lớn là thanh niên các tổng Phước Vĩnh Trung, Phước Vĩnh Hạ, Chánh Mỹ Trung…(tương đương địa bàn thành phố Biên Hoà và huyện Vĩnh Cửu ngày nay) và một số hương chức, hội tề. Trại  chiêu tập người, tổ chức luyện tập võ nghệ, trang bị vũ khí, tích trữ lương thực…chờ  thời cơ đánh Pháp.

Những ngày cuối tháng 1 năm 1916, nghĩa  quân trại Lâm Trung chia làm nhiều toán tấn công vào các nhà  hội (trụ sở hội tề) ở Tân Trạch, Tân Khánh, Tân Lương… và Khám đường Biên Hoà, chợ Tân Uyên (lúc bấy giờ thuộc tỉnh Biên Hoà). Cuộc tấn công làm cho quân Pháp và chính quyền tay sai ở Biên Hoà bất ngờ. Thế nhưng, sau đó, quân Pháp tập trung lực lượng đàn áp, lùng bắt các trại viên. Nhờ có tay sai chỉ điểm, vào tháng 3 năm 1916, giặc Pháp bắt được các trại viên chủ chốt trại Lâm Trung.

Tháng 6 năm 1916, thực dân Pháp lập toà án xử các trại viên Lâm Trung và tuyên án tử hình chín người tại Dốc Sỏi (xóm Bình Thành). Trước khi bị xử bắn, một số trại viên đã tỏ rõ khí tiết hiên ngang, dõng dạc tuyên bố trước họng súng quân thù “Ta sinh làm tướng, chết làm thần, chúc bà con ở lại mạnh giỏi”, “Cứ bắn ta đi, ta xem cái chết như quy thị tân gia”.

Thi thể của các trại viên bị xử tử được chôn chung trong một nấm mộ.

Trại Lâm Trung tan rã nhưng tinh thần đại nghĩa, gương bất khuất của các trại viên được người dân ghi nhớ. Năm 1918, nhân dân địa phương lập miếu thờ các trại viên nghĩa liệt tại Dốc Sỏi (gọi là miếu Cô Hồn/ nay là chùa Cô Hồn – tên chữ Bửu Hưng tự).

Comments