38. Đền thờ Quốc tổ Hùng Vương ở Biên Hòa

Trong tiến trình lịch sử của dân tộc Việt Nam, thời đại các vua Hùng đánh dấu một mốc quan trọng, là cơ sở nền tảng cho việc từng bước hình thành, phát triển quốc gia. Với truyền thống nhớ ơn tổ tiên, vào năm 1968, người dân xã Tam Hiệp (Biên Hòa) xây dựng một ngôi đền thờ Quốc tổ Hùng Vương, thể hiện tấm lòng và nghĩa cử nhớ về cội nguồn dân tộc.

Di tích hiện nay tọa lạc trên địa bàn khu phố 3, đường Phạm Văn Thuận (quốc lộ 15) thuộc phường Bình Đa. Năm 1971, đền được xây dựng hoàn chỉnh. Bàn thờ Quốc Tổ Hùng Vương được trang trọng đặt trong trung tâm kiến trúc đền. Kiến trúc hiện tồn di tích đền được trùng tu qua nhiều đợt, trong đó, đợt trùng tu lớn vào những năm đầu thập niên 90, thế kỷ XX. Từ ngôi đền nhỏ, quy mô kiến trúc di tích được xây dựng khang trang với những vật liệu kiên cố. Một toà nhà hình chữ nhật với kiểu thức 3 gian hai chái với sự bố trí hài hoà. 

Kiến trúc tổng thể hình chữ nhật, kiểu thức lầu trống nhô lên tôn cao nơi thờ phượng. Trên mái trang trí hình ngọc châu toả sáng như vút lên trong một không gian thoáng đãng. Mặt tiền di tích có hàng cột lưỡng long  và câu đối nêu cao truyền thống nhớ ơn tổ tiên.

Trên khoảng sân rộng trước đến có cây cổ thụ toả bóng tạo nên cảnh nên thơ của di tích trong lòng đô thị với nhịp sống náo nhiệt. Phía  trong  ngôi đền có 5 phần không gian từ ba gian chính giữa và hai bên tả hữu. Gian trung tâm được bài trí theo phong cách Á đông, giản dị mà trang nghiêm. Hai hàng bát bửu và đôi lọng vàng trang trọng mở lối vào điện thờ. Tiền điện bài trí bàn thờ chủ tịch Hồ Chí Minh và chánh điện thờ Quốc tổ Hùng Vương. Điện thờ được tôn cao và tượng Hùng Vương thứ 18 (Hùng Duệ Vương) trong tư thế toạ trên ngai uy nghi, đĩnh đạc; gương mặt cương nghị và đôi mắt tinh anh. Đây là pho tượng đựơc tạo tác theo phiên bản từ tượng thờ chính Đền Hùng – Phú Thọ. Các vật thờ trên thần điện còn có giáo đồng, chiêng đồng, nậm rượu gỗ và một số sản phẩm gốm sứ tiêu biểu từ nghề thủ công truyền thống ở xứ Biên Hoà.

Đền Hùng Vương ở Biên Hoà có những tặng vật của nhân dân Phú Thọ tặng như đất, nước và trồng đồng minh khí - những biểu tượng nối kết từ đất Tổ đến vùng đất phương Nam của đất nước. Bức lam chạm trổ với đề tài “Lưỡng long tranh châu” với đường nét tinh xảo làm tăng thêm vẻ uy nghiêm nơi chốn thờ phụng. Trong di tích còn có bức phù điêu chủ đề: ”Công đức lưu truyền, Hùng vương điển tích” thể hiện đất nước Việt Nam thống nhất trong truyền thống Lạc Hồng của hàng ngàn năm dựng và giữ nước”.

Một số câu đối được khắc ghi trong di tích có nội dung vừa ca ngợi công đức của tổ tiên và sự nối tiếp truyền thống của các thế hệ con dân của đất nước: “Thập bát thế tương truyền quyết tâm khai thác biên cương triệu bồi Hồng Lạc. Tứ thiên niên kế nghiệp lịch đại hối minh phong vũ kiến tạo sơn hà” (Nghĩa: Mười tám đời truyền ngôi, quyết lòng mở mang bờ cõi, gầy dựng giống Lạc Hồng. Bốn nghìn năm kế nghiệp, trải bao tối sáng gió mưa, dày công xây dựng Sơn Hà)

Hằng năm, vào ngày 10 tháng 3 âm lịch, tại di tích diễn ra lễ giỗ Tổ trang trọng. Tại di tích cũng diễn ra nhiều hoạt động văn hoá phong phú đa dạng trong truyền thống tri ân tổ tiên của thế hệ trẻ.
Comments