12. Di chỉ khảo cổ Đồng Bơ và những hiện vật liên quan trên địa bàn huyện Vĩnh Cửu

Đồng Bơ là vùng đất thấp trũng, thường ngập nước vào mùa mưa thuộc địa bàn xã Phú Lý, huyện Vĩnh Cửu. Vùng đất này được phát hoang vào năm 1984 để tạo hồ chứa nước Trị An và hiện nay đã bị ngập nước. Năm 1987, các nhà khảo cổ đã khai quật di chỉ này. Di tích nằm trên một ngọn đồi có đường kính khoảng 30 mét, cách bến phà Vĩnh An 9 km, trung tâm xã Phú Lý khoảng 6 km về hướng nam.

Dấu tích kiến trúc gạch – đá Đồng Bơ được phát lộ, có bình diện hình vuông với  chiều Bắc - Nam dài 5 mét, chiều Đông - Tây rộng 4,0 mét, sâu 1,25 mét. Chung quanh có tường gạch, gồm 4 hàng, xây theo lối hai viên ngang, hai viên dọc xen kẻ nhau. Mặt ngoài kiến trúc có rải nhiều gạch vỡ. Phía bên trong có phần âm sâu, được xây bằng những lớp gạch và đá thạch anh, chen lẫn là các lớp đất sét.

Phần trên mặt gò, phát hiện hai tấm đá thạch anh khá lớn, đường kính rộng 0,7 mét. Trên tấm đá có dấu đục đẽo và dấu mài. Trong phạm vi di tích tìm thấy được một cánh tay tượng và một con lăn bằng đá, 05 viên đá cuội hình bầu dục nhẵn và một phần thân trên của bình gốm.

Phần cánh tay tượng chỉ còn đoạn từ nửa cánh tay đến các ngón đang nắm giữ con ốc được làm bằng loại sa thạch mịn, cứng, màu xám trắng. Đây là phần bị gãy trong một tượng đá được thờ có thể dùng để thờ tại di tích nhưng đã bị mất. Cánh tay tượng cầm con ốc thường được thấy trong tượng thần Vishnu thuộc đạo Hindu. Con ốc là một trong những linh vật mà thần Vishnu hay nắm giữ. Niên đại của cánh tay tượng được ước định vào khoảng thế kỷ VII – VIII sau Công nguyên.

Di tích Đồng Bơ là dạng đền tháp kiến trúc tín ngưỡng của đạo Hindu. Chúng được xây bằng gạch – đá hỗn hợp, có những nét tương đồng với những di tích đồng dạng được phát hiện ở vùng miền Đông Nam Bộ.

Comments