05. Làng đất nung Bửu Long

Cùng với quá trình phát triển qua nhiều thời kỳ của các cộng đồng cư dân, nhiều làng nghề được hình thành, nhiều nghề thủ công truyền thống xuất hiện trên vùng đất Biên Hòa, góp phần trong phát triển kinh tế xã hội từ địa bàn cơ sở. Sự có mặt của nhiều ngành nghề đã làm phong phú cho ngành nghề kinh tế ở Biên Hoà; trong đó có làng nghề làm đất nung ở Bửu Long.

Tên quen gọi của làng gốm đất nung này là xóm Lò Nồi, thuộc phường Bửu Long. Xóm nghề hình thành do một số hộ gia đình quê huyện Đức Phổ (Quảng Ngãi) đến Đồng Nai lập nghiệp vào khoảng những năm 1940 - 1945. Quá trình làm gốm đất nung hoàn dựa vào điều kiện tự nhiên, đặc biệt về nguyên liệu tạo gốm và chất đốt nung gốm. Quy trình làm gốm đất nung tương đối khá đơn giản và hoàn toàn mang tính thủ công.

Nguôn nguyên liệu là đất sét vàng lấy từ vùng núi đá Bửu Long. Đất sét được phơi cho khô, đập nhỏ vụn, sàng lấy bột đất nhuyễn, đất cục thô ngâm nước quậy thành bùn. Sau đó, lọc sạn khỏi bùn và trộn với bột đất khô, pha thêm cát trắng mịn, nhào lên đất cho đủ độ dẻo để có thể nặn, xoay và chuốt ra sản phẩm. Chỉ cần một bàn xoay gỗ nhỏ đơn giản, người phụ nữ xóm Lò Nồi có thể xoay từ viên đất đã lên dẻo định hình thành những sản phẩm gốm theo ý tưởng của mình. Những sản phẩm được nặm đem phơi vừa độ, sau đó đem nung trong các lò thủ công.

Sản phẩm của xóm Lò Nồi chủ yếu là đồ gia dụng như: bếp lò, nồi xông, trách (trả thửng), xoong (tộ) kho cá, chậu trồng lan, cơi tráng bánh, nồi thử vàng, khuôn bánh khoọt… Hơn nửa thế kỷ tồn tại, đã có lúc nghề này rất hưng thịnh và phát triển rộng trong cộng đồng cư dân, tạo thành một làng nghề thủ công độc đáo. Sản phẩm từ làng đất nung Bửu Long có mặt ở nhiều nơi, đặc biệt các vùng lân cận như: Sài Gòn, Bình Dương, Bình Phước, Tây Ninh và cả các tỉnh miền Tây Nam bộ…Hiện nay, trước sự phát triển ồ ạt của những sản phẩm dân dụng từ tiểu thủ công nghiệp, công nghiệp, sản phẩm của làng nghề đất nung Bửu Long đứng trước sự cạnh tranh khốc liệt. Nhiều hộ gia đình làm nghề đã chuyển sang làm kinh tế khác. Thời “vàng son” của làng nghề này đã không còn. Dầu vậy, vẫn còn một số hộ gia đình duy trì nghề.

Comments